# Süper kütleli kara delik keşfedildi

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/super-kutleli-kara-delik-kesfedildi-80595h/
- Yayımlanma: 2022-02-16T21:43:05+03:00
- Yazar: Selim Soydan

Avrupa Güney Gözlemevi’nden (ESO) yapılan açıklamaya göre, ESO’nun Şili’nin Atacama
Çölü’nde kurulu Çok Büyük Teleskop’la (VLT), Messier 77’nin (NGC 1068) merkezinde
[evren](https://www.borsatek.com/iste-facebookun-yarattigi-sanal-evren-resmen-duyuruldu-73721h)
deki en parlak ve muammalı cisimlerden olan Aktif Galaksi Çekirdeği’ne (AGN) sahip
süper kütleli bir kara deliği gizleyen kozmik toz bulutu gözlemlendi.

[Bilim](https://www.borsatek.com/rahmi-m-koc-bilim-madalyasi-sahibini-buldu-75976h)
insanları, bazı galaksilerin merkezinde, yüksek hacimde kozmik toz ve gazın süper
kütleli kara deliğe sürüklendiği, aşırı enerjili ve parlak bölge olan AGN’leri ilk
fark ettikleri 1950’lerden bu yana araştırıyor.

Hollanda Leiden Üniversitesinden Violeta Gamez Rosas liderliğindeki araştırmacılar,
VLT’ye tutturulan Çoklu Açık Orta Kızılötesi Spektroskopik Deney (MATISSE) aracını
kullanarak, Dünya’dan 47 milyon ışık yılı uzaklıktaki Messier 77’nin merkezini taradı.

MATISSE sayesinde, Dünya’dan parlak görünmeyen Messier 77’nin merkezinde kalın toz
bulutunun sakladığı AGN’li süper kütleli kara deliğin yerini saptayan bilim insanları,
bu keşifle 30 yıl önce ortaya atılan Birleştirilmiş AGN Modelini destekleyecek kanıt
bulmuş oldu.

Bazıları radyo dalgaları yayan, bazıları yaymayan, bazıları parlayan, bazıları Messier
77’ninki gibi parlamayan farklı AGN türleri olmasına rağmen hepsinin kalın bir toz
halkasıyla kaplı süper kütleli kara delikten oluşan aynı temel yapıda olduğunu belirten
Birleştirilmiş Model, AGN’lerin sadece Dünya’dan nasıl izlendiklerine bağlı olarak
farklı göründüğünü savunuyor.

Çalışmanın baş yazarı Rosas, keşiflerinin kendilerine AGN’leri iç çalışma prensibini
daha iyi anlama olanağı sunacağını vurgulayarak, “Ayrıca, geçmişte aktif olma ihtimali
bulunan bir süper kütleli kara deliğe sahip Samanyolu galaksisini de daha iyi anlamamıza
yardımcı olabilir.” ifadesini kullandı.

Rosas, AGN’lerle ilgili tüm sorularını cevaplayamasa da bulgularının AGN’lerin nasıl
çalıştığını anlamada büyük bir adım olduğunu kaydetti.

Çalışmanın makalesi Nature dergisinde yayımlandı.