# Suudi Arabistan futbol yıldızlarına neden milyonlar harcıyor?

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/suudi-arabistan-futbol-yildizlarina-neden-milyonlar-harciyor-99467h/
- Yayımlanma: 2023-06-25T08:42:46+03:00
- Yazar: Selim Soydan

[Suudi Arabistan](https://www.borsatek.com/suudi-arabistan-11-milyar-dolarlik-yatirimla-petrokimya-tesisi-kuruyor-99461h),
Suudi Pro Ligi’nin kadrosunu güçlendirmek için son aylarda Cristiano [Ronaldo](https://www.borsatek.com/suudi-arabistan-messi-ve-ronaldo-ile-kendine-milyar-dolarlik-makyaj-yapiyor-98382h)
ve Karim Benzema gibi efsanevi oyuncular da dahil olmak üzere uluslararası futbol
yıldızlarını kapmak için yüz milyonlarca dolar harcıyor.

Bir ülkenin yerel bir spor ligi kurmak için çok para harcadığını ilk kez görmüyoruz,
ancak Çin’de ya da ABD’de Major League Soccer’da gördüğümüz gibi önceki girişimlerden
bazı önemli farklılıkları var.

Öncelikle, krallık çok fazla para harcıyor ve bu da dünya çapında rekabet ve özellikle
Avrupa’daki Finansal Fair Play kuralları hakkında çetrefilli sorulara yol açıyor.

Daha da önemlisi, bunu devlet ölçeğinde yapıyor ve krallığın egemen varlık fonu 
ile devlete ait petrol devi aktif roller üstleniyor. Peki Suudi Arabistan tam olarak
neyi başarmaya çalışıyor ve başarılı olacak mı? Ve bu büyük para akışı dünyanın 
geri kalanındaki futbol için ne anlama geliyor? 

Suudi Arabistan son dönemde uluslararası yatırımlar yapmaya başladı. Türkçesi ‘Kamu
Yatırım Fonu’ olan Public Investment Fund (PIF), Suudi Arabistan hükümetine ait 
olan ve ülkenin ekonomik çeşitlendirilmesi, sürdürülebilirlik ve yenilikçilik gibi
hedefleri desteklemek için kullanılan bir finansal araç.

Ülkenin petrol gelirlerine olan bağımlılığını azaltmak ve ülkeyi çeşitli sektörlere
yönlendirerek ekonomide yelpazeyi genişletmek istiyorlar. Yerli ve yabancı şirketlere
sermaye sağlamak, ortak girişimler oluşturmak, hisse senedi almak veya gayrimenkul
yatırımları yapmak gibi faaliyetler yürütüyorlar.

PIF, dünyanın en büyük petrol şirketi olan Saudi Aramco’nun yüzde 70 hissesine sahip.
Suudi Arabistan Kamu Yatırım Fonu, aynı zamanda Premier Lig’in köklü ekiplerinden
biri olan Newcastle United’ın da sahibi. Kulübün hisselerinin yüzde 80’i Suudi konsorsiyumun
elinde. PIF’in Suudi Arabistan’ın önde gelen dört kulübünü finanse edeceği belirtiliyor.

PIF’in Al Ahli, Al Ittihad, Al Hilal ve Al Nassr’ın hisselerinin yüzde 75’ini kontrol
edeceği, yüzde 25’lik kısmına ise kar amacı gütmeyen bir kuruluşun sahip olacağı
kaydediliyor. Suudi Arabistan kökenli olan bazı çok uluslu şirketlerin de bu dört
kulübün dışında dört kulübü fonlayarak ligin ortalama kalitesini artırmayı hedeflediği
de öne sürülüyor.

Cristiano Ronaldo’nun transferinden sonra Suudi Arabistan’ın futbola olan ilgisinin
çığ gibi büyüdüğü belirtiliyor. Son yıllarda golfe yönelik ciddi yatırımlar yapan
Suudi Arabistan, halk tabanında karşılığını görmekte zorlanırken futboldaki geri
dönüş ise daha ciddi oldu.

Cristiano Ronaldo’nun transferinden sonra Al Nassr’ın maçlarına gelen taraftar sayısı
yüzde 143 atarken bilet gelirlerinde de önemli bir yükseliş söz konusu. Ronaldo 
transferinden önce bilet fiyatları 10 Suudi Arabistan Riyali civarındayken Portekizli
yıldızdan sonra bilet fiyatları 150 Suudi Arabistan Riyali’ne çıkmış durumda. Diğer
yandan Ronaldo transferinin futbolcular üzerinde de olumlu etki ettiği belirtiliyor.
Al Nassr’da forma giyen bir futbolcunun, Portekizliyle çıktığı ilk idmanda duygusal
anlar yaşayarak ağlaması gündeme gelmişti.

Suudi Arabistan’ın nüfusunun büyük bölümü profesyonel futbola aday kişilerden ya
da profesyonel futbola müşteri olarak dahil olabilecek genç nüfustan oluşuyor. Suudi
Arabistan nüfusunun yüzde 70’i, 35 yaşının altında ve futbola bağlılıkları nam salmış
kişiler. Buna rağmen nüfusun yüzde 60’ının kilo probleminin bulunduğu hatta obezite
hastalığıyla uğraştığı belirtiliyor. Suudi Arabistan Futbol Federasyonu Başkanı 
Yasser Al-Misehal de buna dikkat çekerek 21 bin olan lisanslı futbolcu sayısını 
200 binin yukarısına çıkarmak hedefleniyor.

Çin bundan birkaç yıl öncesine kadar ülkedeki futbol ortamını yukarıya çekmek için
devlet eliyle kulüpleri fonlamış ve yıldız futbolcuların transferlerini teşvik etmişti.
Uluslararası popülarite sağlansa da kalıcı bir futbol ilerlemesinin gelmemesinin
sonrasında 2017 ve 2018 yıllarından itibaren Çin hükümeti, yabancı futbolcuların
transferlerine ve yıllık maaşlarına kısıtlamalar getirdi. Bu politikaların amacı,
kulüplerin aşırı maliyetlere girmesini önlemek ve yerli futbolcuların gelişimini
teşvik etmekti.

Çinlilerin 2050’ye kadar kendi futbol liglerini rekabetçi hale getirerek dünyada
bu alanda söz sahibi ülkelerden biri olma hedefi vardı. Çin’in Dünya Kupası adaylığına
yardımcı olabileceği öngörülen bu süreç bugün sekteye uğradı. Özellikle yeni tip
koronavirüs salgını sonrasında Çin ve futbol bugün yan yana pek anılmıyor. Suudi
Arabistan da Çin hükümeti gibi başta Dünya Kupası adaylığı olmak üzere çeşitli spor
branşlarında ülkeyi ev sahibi hale getirmeyi hedefliyor. Suudi Arabistan, Cristiano
Ronaldo ve Karim Benzema transferleriyle Çin’den daha iddialı bir giriş yapmış durumda.

19 takımlı Suudi Arabistan Pro Ligi’ndeki dört takımının fonlandığı bir ortamda 
bütünsel bir rekabetçilikten söz edilebilir mi? Devlet fonunun sahibi olduğu dört
kulüpten ikisi, başkent Riyad’daki en büyük iki kulüp: Al Hilal ve Al Nassr. Ülkenin
ikinci en büyük şehri olan Cidde’nin kulüpleri ise Al Ahli ve Al Ittihad. Yani iki
rekabetçi şehrin önde gelen kulüpleriyle rekabet yaratmak isteniyor. Fonlanan bu
kulüpleri yıldızlarla dolu kadrolarıyla diğer 15 takımı ezip geçeceği yönünde korkular
da var ancak uzmanlar, yıldızlar geldikten sonra bu dört kulüpteki ortalama oyuncuların
diğer kulüplere gideceğini ve o takımların seviyesini yukarı çekeceği görüşünde.

Fonlanan dört kulübün bir yıl içinde 20-25 arası dünya yıldızını transfer edeceği
öngörülüyor. Şu anda 30 yaş ve üzerinde olan, Avrupa’daki kariyerlerinde başarıya
doymuş futbolcuları hedefledikleri belirtiliyor. Resmileşen transferler Cristiano
Ronaldo ve Karim Benzema’nın dışında N’Golo Kante, Luka Modric, Wilfried Zaha, Mauro
Icardi gibi yıldızların da transferleri için uğraşıldığı belirtiliyor. Suudi Arabistan’ın,
Avrupa’da beklentilerin altında kalan yüklü yıllık ücret alan oyuncular için de 
bir durak olabileceği kaydediliyor.
