# Küresel tarım piyasalarında kriz derinleşiyor

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/tarim-piyasalarinda-kriz-derinlesiyor/
- Yayımlanma: 2026-08-21T10:09:52+03:00
- Yazar: Haber Merkezi

Rusya ve Ukrayna’nın Karadeniz limanlarına yönelik karşılıklı saldırıları, dünya
tahıl ihracatının dörtte birini karşılayan bölgeden yapılan sevkiyatları durdurdu
ve küresel [tarım](https://www.borsatek.com/tarfn-323-milyon-tl-zarar/) piyasalarında
buğday fiyatlarını hızla yükseltti. İki ülke, Haziran ayına kadarki bir yıllık dönemde
gümrük verilerine göre yaklaşık 100 milyon metrik ton tahıl ihraç etmişti.

## Tarım sevkiyat rotalarında zincirleme tıkanıklık yaşanıyor

Karadeniz’deki ihracat tesislerine, petrol tankerlerine ve ticari gemilere düzenlenen
askeri saldırılar, nakliye şirketlerinin sigorta bulmasını imkansız hale getirdi
ve limanların büyük bölümü boş kaldı. Alternatif kara yolu güzergahlarında da Tuna
Nehri’ndeki düşük su seviyeleri ile Doğu Avrupa’daki demiryolu bakım çalışmaları
sevkiyatları aksatmaya devam ediyor. Kriz Karadeniz ile sınırlı kalmıyor; Hürmüz
Boğazı’ndaki gerginlikler ve Almanya’da Ren Nehri’nde görülen kuraklık, küresel 
[tarım](https://www.borsatek.com/knfrt-2026-6-aylik-faaliyet-raporu/) lojistiğini
felç ediyor.

## Gübre krizi tarım girdi maliyetlerini rekor seviyeye taşıyor

Lojistik kanallardaki sürekli tıkanma, başta gübre olmak üzere temel tarımsal girdi
fiyatlarını rekor seviyelere taşıdı. Analistler, dizel, işçilik ve gübre maliyetleri
altında ezilen çiftçilerin kâr edemeyerek üretimden çekilmesinin küresel gıda güvenliğini
doğrudan tehdit edeceği konusunda uyarıda bulunuyor. CoBank Baş Ekonomisti Jacqui
Fatka, Orta Doğu’daki çatışmalar nedeniyle yüksek gübre fiyatlarının artık kalıcı
bir yapısal soruna dönüştüğünü vurguluyor.

## Üreticiler kârsızlık ve finansman sıkıntısıyla karşı karşıya

Tarladaki nakit sıkıntısı üreticileri zor bir tercihe zorluyor. [ABD](https://www.whitehouse.gov/)‘
li çiftçiler yetersiz gübre kullanımının verim kaybına yol açacağını bilse de artan
maliyetler ve işletme sermayesi eksikliği nedeniyle üretim planlarını netleştiremiyor.
Ticaret ve tarım analisti Noel Fryer, Avrupa ve Rusya genelinde çiftçilerin finansman
bulamaması ve kârlılık endişeleri nedeniyle kış ekim alanlarını daraltmasından endişe
edildiğini belirtiyor. Fryer’a göre Avrupa’da aşırı sıcak geçen yaz mevsimi otlakların
kurumasına ve hayvan yemi yetersizliğine yol açtı; durum hayvancılık sektöründe 
toplu sürü tasfiyelerine kapı aralayacak ciddi bir boyuta ulaştı.

![Gübre](https://i3.wp.com/www.borsatek.com/app/uploads/2026/03/gubre_4.jpg)

## İklim belirsizliği fiyat baskısını artırıyor

Karadeniz’deki savaşın sona ermemesi, gübre krizinin derinleşmesi ve ABD’de yağışlı
geçen baharın ardından azalan gübre kullanımı mısır verimini düşürürken gıda fiyatlarında
yeni bir yükseliş dalgasını tetikliyor. Güney Yarımküre’de hava oynaklığını artırması
beklenen büyük bir El Nino olayının yaklaşması ise tarım piyasalarındaki belirsizliği
en üst seviyeye çıkarıyor. Uzmanlar, birbiriyle kesişen çok sayıda krizin bir araya
gelmesini küresel gıda piyasaları için tam anlamıyla bir “felaket fırtınası” olarak
nitelendiriyor.

### Rusya ve Ukrayna’nın tahıl ihracatındaki payı ne kadar?

İki ülke dünya tahıl ihracatının yaklaşık dörtte birini karşılıyor ve Haziran ayına
kadarki bir yıllık dönemde gümrük verilerine göre yaklaşık 100 milyon metrik ton
tahıl ihraç etmişti.Orta Doğu’daki çatışmalar ve lojistik kanallardaki tıkanıklık,
gübre fiyatlarını rekor seviyelere taşıyarak kalıcı bir yapısal soruna dönüştürdü