# Taşeron düzenlemesi milyarlarca liraya mal olacak

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/taseron-duzenlemesi-milyarlarca-liraya-mal-olacak-30920h/
- Yayımlanma: 2017-12-26T08:29:27+03:00
- Yazar: Murat Ali Oral

KHK ile yapılan taşeron düzenlemesi kamuya doğrudan ve dolaylı olarak milyarlarca
liraya mal olacak. 

Dünya’dan Hüseyin Gökçe’nin haberine göre, ödenecek tazminat, iade edilecek vergi
tutarı 7 milyar lirayı buluyor. Ayrıca taşeron şirketlerin 8,5 milyar liralık borcunun
ödenmesi de bu düzenleme ile riske girdi. 

Sayıları 1 milyon 20 bin olan taşeron işçilerin kamuda kadroya alınmasıyla, Türkiye’de
iş yapma sisteminde köklü değişiklikler yaşanacak. Ortalama olarak kamu alımlarının
yüzde 30’unu oluşturan hizmet alımları, önceki gün yayınlanan 696 sayılı KHK ile
resmi olarak son buldu. Bu düzenleme ile birlikte kapsamda çalışan işçilerin özlük
haklarına ilişkin sorunlar giderildi. Ancak kamuya bu kapsamda iş yapan 17 bin taşeron
şirketin, işleri yaparken kullandıkları alet ekipman, bünyelerinde istihdam ettikleri
idari personel ve kamunun sözleşmelerin iptali sebebiyle üstleneceği yükümlülükler
tartışma konusu olmaya devam ediyor. KHK ile birlikte devam eden sözleşmelerin tamamı
feshedilecek ve belirli bir formüle göre idareler, yüklenici firmalara tazminat 
ödeyecek. Taşeronların kullandığı makineler ise devlet tarafından kısmen satın alınacak
veya kiralanacak.

Sadece 2017 yılının ilk yarısında 100 milyar liraya ulaşan kamu alımlarının 30.7
milyar liralık kısmını hizmet alımları oluşturdu. Henüz Kamu İhale Kurulu istatistiklerine
yansımamış işlerin dahil edilmesiyle 70 milyar lira civarında sözleşme imzalandığı
hesaplanıyor. Taşeron sorununun çözümüne yönelik çalışmaların başlamasıyla birlikte,
hizmet sektöründe sayıları yaklaşık 17 bini bulan işverenler bir platform altında
toplanarak, çözüm önerilerini bir rapor halinde başbakan ve birçok bakana sundular.

Raporda yer alan bilgilere göre, kamuya hizmet veren firmaların sayısı 17 bin civarında.
Bunların büyük çoğunluğu en az iki ortaklı ve toplam etkilenen kişi sayısı 34 bin.
Her şirkette ortalama 5 idari eleman çalıştığı varsayımıyla, taahhüt işleri dışında
bu firmalar 85 bin kişiyi istihdam ediyor. Raporda, taşeron sisteminin bu şekliyle
hayata geçmesi halinde, şirket ortakları ve çalışanlarla birlikte, doğrudan 119 
bin kişi işsiz kalacak. Hizmet alımına yönelik taahhüt firmalarının bankalara BCH/
KMH türünden 8.5 milyar lira civarında olan borçların ödenme imkanı kalmayacak. 

**70 milyar liralık sözleşme**

Taşeron firmalarla kamu arasındaki sözleşmelerin feshinden kaynaklı olarak, idareler
firmalara tazminat ödemek zorunda kalacak. 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun
24’üncü maddesine göre, fesih halinde sözleşme bedelinin yüzde 80’i ile firmanın
o ana kadar yaptığı işin tutarı arasındaki farkın yüzde 5’i kadar tazminat doğacak.
Kamu İhale Kurumu istatistiklerine göre 2017 yılı Ocak-Haziran döneminde hizmet 
kapsamında 30 milyar liralık sözleşme imzalandı. Yılın tamamında bu rakamın 70 milyar
lirayı aşması öngörülüyor. Söz konusu sözleşmelerin önemli bir kısmına başlanmadığı
için de idarelerin iptal kaynaklı olarak 2.5 milyar lira civarında ödeme yapacağı
hesaplanıyor. Devam eden işlerle birlikte bu rakamın 5 milyar lirayı bulması öngörülüyor.

Sözleşme sırasında peşin olarak ödenen, toplam bedelin yüzde 1.57’si oranındaki 
damga vergisi, karar pulu ve Kamu İhale Kurumu payı bedellerinin iade edilmesi durumu
ortaya çıkacak. Devam eden işler ve yeni imzalanan sözleşmelerle iade tutarı 2 milyar
lira olarak hesaplanıyor. Raporda, taahhüt şirketlerinin tahminen 1.5 milyar lira
olarak hesaplanan SGK prim ve stopajları ile KDV borçlarının ödenme imkanı kalmayacağı
kaydediliyor. Ancak KHK’da yapılan düzenleme ile yüklenici kuruluşlara yapılacak
ödemelerden, kamuya olan borçlarının mahsup edileceği hükmü getirildi.

**“Güvenlik soruşturmaları 3 ayda bitmez”**

Öte yanan platform temsilcileri DÜNYA’ya yaptıkları açıklamada, yasal düzenleme 
yapıldıktan sonra 3 ay içinde taşeron işçilerin kadroya geçirileceği yönündeki açıklamaları
hatırlatarak, teknik olarak bunun mümkün olmadığını öne sürdüler. Kaynaklar, özellikle
FETÖ kaynaklı çok sayıda soruşturmanın halen sürdüğünü belirterek, bu kadar yoğun
bir ortamda 1 milyon kişinin güvenlik soruşturmasının 3 ay gibi kısa sürede bitirilemeyeceğini
kaydettiler.

**Alet ve ekipmanları devlet alacak**

İşverenlerin, taşeronluk işlerinde kullanılan alet ve ekipmanları devletin almasına
yönelik önerileri KHK’da kısmen karşılandı. Ancak bu işlemlerin fiili olarak nasıl
gerçekleştirileceği netlik kazanmadı. KHK’nın 127’nci maddesinde, feshedilen sözleşmelerde
konu işlerde kullanılan taşınırlar ve tüketim malzemeleri, kamu tarafından satın
alınabilecek veya kiralanabilecek. Bu işleme ise bir Maliye Bakanlığı temsilcisinin
yer aldığı 3 kişilik komisyon karar verecek.
