# TCMB enflasyon beklentilerini yukarı yönde revize etti

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/tcmb-enflasyon-beklentilerini-yukari-yonde-revize-etti-54871h/
- Yayımlanma: 2020-07-29T11:00:48+03:00
- Yazar: Haber Merkezi

Reklam

 [ ⌊Stablex Kare Banner⌉ ](https://track.adform.net/C/?bn=91045298;gdpr=${GDPR};gdpr_consent=${GDPR_CONSENT_50})

  Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası(TCMB), enflasyon beklentilerini yukarı yönde
revize etti.

Merkez Bankası Başkanı Murat Uysal “Enflasyon Raporu 2020-III”  sunumunu gerçekleştirdi.

Uysal enflasyonun 2020 yıl sonunda yüzde 8,9 olarak  gerçekleşeceği, 2021 yıl sonunda
yüzde 6,2’ye, 2021 yıl sonunda yüzde 5,0,’e geriledikten sonra orta vadede yüzde
5 düzeyinde istikrar kazanacağının  tahmin edildiğini söyledi. Bir önceki beklenti
bu yıl için yüzde 7,4,  gelecek yıl için yüzde 5,4 seviyesinde bulunuyordu.

Uysal “Enflasyonun, yüzde 70 olasılıkla, 2020 yılı sonunda yüzde 8,9 ile yüzde 10,9
aralığında (orta noktası yüzde 8,9), 2021 yılı  sonunda yüzde 3,9 ile yüzde 8,5 
aralığında (orta noktası yüzde 6,2)  gerçekleşeceği öngörülmektedir.” dedi.

Uysal konuşmasında şunları söyledi:

“Raporda ana bölümlere ilave olarak öne çıkan bazı konulara  yönelik daha ayrıntılı
analizler içeren kutu çalışmalarına yer verdik.

İlk kutuda salgın sürecinde alınan tedbirlerin ve sağlık alanındaki  gelişmelerin
ekonomik aktivitiye etkisi ülke karşılaştırmaları  yapılarak inceleniyor. Ayrıca,
son dönem birim maliyet gelişmelerini  değerlendiren ve iktisadi faaliyeti takip
edebilmek üzere oluşturulan Haftalık Ekonomik Koşullar Endeksi’ni tanıtan kutular
da Raporda yer  alıyor. Bunun yanı sıra, salgının imalat sanayiine etkilerine dair
firmalarla yapılan anket sonuçlarını paylaşan ve salgın sonrası  süreçte tahvil 
alım programı açıklayan diğer GOÜ’lerle karşılaştırmalı  olarak TCMB DİBS alımlarının
detaylarını sunan çalışmalar da mevcut.

Son kutuda ise, salgının arz ve talep yönlü ekonomik etkilerinin  potansiyel üretim
ve çıktı açığına yansımaları kavramsal olarak  değerlendiriliyor.

Koronavirüs salgınına ilişkin gelişmelerin etkisiyle küresel  büyümede yılın ilk
çeyreğinde başlayan zayıflama ikinci çeyrekte  derinleşti. Salgını sınırlamaya yönelik
tedbirlerin hafifletilmesi ve  kademeli normalleşme adımları ile birlikte üçüncü
çeyrekte küresel  ekonomik aktivitede kısmi toparlanma sinyalleri görüyoruz. Nitekim,
birçok ülkede PMI verileri hızla iyileşerek Haziran ayında 50 kritik  seviyesine
yaklaştı (Grafik 1). Yılın ikinci yarısında küresel  büyümedeki toparlanmanın devam
etmesi beklenmekle birlikte,  toparlanmanın gücüne ve sürekliliğine ilişkin belirsizlikler
yüksek  seyrediyor.

Enflasyon tarafında ise salgın döneminde artan gıda fiyatlarına  rağmen, küresel
büyüme görünümündeki zayıflama ve ham petrol  fiyatlarındaki düşüşe bağlı olarak,
gelişmiş ve gelişmekte olan  ülkelerde ikinci çeyrekte aşağı yönlü bir seyir izledik.
Salgına bağlı  arz yönlü etkilere karşın, küresel çekirdek enflasyonda talep kaynaklı
aşağı yönlü baskıların devam etmesi bekleniyor.

Bu görünüm altında salgının küresel finans piyasalarına ve  iktisadi faaliyete etkisini
hafifletmeye yönelik genişletici adımlarla  gelişmiş ülkelerde politika faizleri
sıfır alt sınırına hızla  yakınsadı ve faiz indirim süreçleri durdu. Gelişmekte 
olan ülkelerde  ise faiz indirimleri yavaşlayarak devam etti. Bu ülke grubuna yönelen
portföy akımlarında ilk çeyreğin ardından ikinci çeyrekte de yüksek  miktarlı çıkışlar
gözlendi, ancak çıkışlar ilk çeyreğe göre hız kesti
(Grafik 2). Gelişmiş ülke merkez
bankalarının aldığı önlemlerin etkisi  ve salgın sonrası normalleşme süreciyle birlikte
Temmuz ayında portföy  akımları görece daha olumlu seyretti. Para ve maliye politikalarında
devam eden genişletici adımların da etkisiyle gelişmekte olan ülkelere  yönelik 
sermaye akımlarının 2020 yılının ikinci yarısında bir miktar  toparlanması bekleniyor.

1. Makroekonomik Gelişmeler

Normalleşme adımlarını takiben küresel risk iştahındaki artışın  etkisiyle, gelişmekte
olan ülkelerin para birimleri üzerindeki baskı  kısmen azaldı. Böylelikle küresel
gelişmelerin Türkiye’nin risk primi  ve kur oynaklığı üzerindeki olumsuz etkileri
de bir miktar hafifledi. Salgın öncesi dönemde enflasyondaki düşüşe ve faiz  indirimlerine
bağlı olarak finansal koşullarda sağlanan belirgin  iyileşme kredi büyümesini destekledi(
Grafik 4). Salgın döneminde ise  kredi kanalının ve firmaların nakit akışının sağlıklı
işleyişinin  devamına yönelik olarak açıklanan parasal ve mali tedbirler kapsamında
kredi büyümesi ivmelendi. Kredi türlerine baktığımızda, ticari  kredilerdeki artışın
son dönemde bir miktar ivme kaybetmekle birlikte  güçlü seyrettiğini görüyoruz. 
Öte yandan, konut ve taşıt kredileri  için kamu bankalarınca sunulan kredi paketlerinin
ve ertelenmiş  talebin etkisiyle tüketici kredileri Mayıs sonrası dönemde belirgin
bir ivme kazandı.

İktisadi faaliyette kademeli normalleşme adımlarıyla birlikte Mayıs ayında başlayan
toparlanma Haziran ve Temmuz aylarında güç  kazandı (Grafik 5). Son dönemde yurt
içi ve yurt dışında uygulanan  tedbirlerin kademeli olarak gevşetilmesiyle birlikte
ihracatta daha  belirgin olmak üzere dış ticaret hacminde toparlanma gözlenirken
dış  ticaret açığının bir miktar daraldığı görülüyor. Seyahat  kısıtlamalarının 
hafifletilmesiyle önümüzdeki dönemde turizm  gelirlerinde kısmi bir iyileşme bekliyoruz.
Mal ihracatındaki  toparlanmanın ve emtia fiyatlarındaki düşük seviyelerin cari 
işlemler  dengesini destekleyeceğini tahmin ediyoruz .

İşgücü piyasasında ise ekonomideki yavaşlamanın yansımaları  hissedilirken, işsizlik
oranlarının arttığını, ancak katılım  oranındaki düşüşün bu artışı sınırladığını
görüyoruz (Grafik 7). Öncü  göstergeler ve yüksek frekanslı veriler, alınan tedbirlerin
ve son  dönemde iktisadi faaliyette gözlenen toparlanmanın olumlu etkisine  karşın
işgücü piyasasındaki zayıf seyrin sürdüğünü gösteriyor.

Tüketici enflasyonu 2020 yılının ikinci çeyreğinde 0,76 puan  artarak yüzde 12,62’
ye yükseldi ve Nisan Enflasyon Raporu tahmin  aralığının üst bandının üzerinde gerçekleşti(
Grafik 8). Bu dönemde  çekirdek göstergelerden B endeksinin yıllık enflasyonu da
öngörülenden  yüksek seyretti (Grafik 9). İlk çeyreğe kıyasla enflasyondaki artış
temel mal ve gıda gruplarından kaynaklandı (Grafik 10). Salgına bağlı  birim maliyet
artışları, birikimli döviz kuru gelişmeleri,  uluslararası petrol fiyatlarındaki
toparlanma ile dönemsel ve salgına  bağlı etkilerle artan gıda fiyatları tüketici
enflasyonundaki  yükselişte etkili oldu. Böylelikle, çekirdek göstergelerin yıllık
enflasyonu ve eğilimleri yükseldi (Grafik 11).

Nisan Enflasyon Raporu öngörüleriyle kıyasladığımızda, arz yönlü  unsurların enflasyon
üzerindeki etkisinin bir miktar daha güçlü  seyrettiğini değerlendiriyoruz. Bu gelişmede,
tedarik zincirindeki  aksamaların yanı sıra kademeli normalleşme kapsamında belli
sektörlere  getirilen kapasite kısıtlamaları da etkili oldu. Temmuz ayına ilişkin
öncü göstergeler ise bu kısıtlamalara tâbi olan hizmet kalemlerindeki  aylık fiyat
artışlarının yavaşlamaya başladığına işaret ediyor.
Salgına bağlı tedbirlerle kısa
vadede etkili olan arz yönlü  unsurların, normalleşme sürecinin devamıyla kademeli
olarak ortadan  kalkacağını öngörüyoruz. Bu doğrultuda, yılın ikinci yarısında talep
yönlü dezenflasyonist etkilerin daha belirgin hale gelmesini  bekliyoruz.    Mayıs
ve Haziran aylarında enflasyonda gördüğümüz yükselişe bağlı  olarak yıl sonu enflasyonuna
ilişkin beklentiler yükselirken, orta  vadeli enflasyon beklentilerinin nispeten
yatay seyrettiğini görüyoruz(Grafik 12). Orta vadeli beklenti dağılımında ise, önceki
Rapor  dönemine kıyasla bir miktar iyileşme gözleniyor (Grafik 13).TCMB olarak koronavirüs
salgınına bağlı gelişmelerin Türkiye  ekonomisine olumsuz etkilerini sınırlandırmaya
yönelik olarak geçici,  hedefli ve kapsamlı bir tedbir seti uygulamaya koyduk. Finansal
piyasaların, kredi kanalının ve firmaların nakit akışının kesintisiz  ve sağlıklı
bir şekilde işlemeye devamını teminen aldığımız parasal  tedbirlerin yanı sıra Mart,
Nisan, Mayıs aylarında politika faizini  toplamda 250 baz puan aşağı çektik. Haziran
ve Temmuz aylarında ise  enflasyon görünümünü etkileyen tüm unsurlar ışığında politika
faizini  yüzde 8,25 düzeyinde sabit tuttuk (Grafik 14). Mevcut Rapor döneminde, 
sistemin fonlama ihtiyacının önemli bir kısmı TCMB ve BİST bünyesinde  gerçekleştirilen
döviz karşılığı TL swap işlemleriyle karşılandı.

Bununla birlikte salgın sonrası devreye alınan yeni imkânlar nedeniyle  açık piyasa
işlemleri (APİ) aracılığıyla sağlanan fonlamanın  kompozisyonunda değişiklik gözlendi.
Bu kapsamda hedefli ilave  likidite imkânları çerçevesinde 3 aylık repo ihaleleriyle
sağlanan  fonlama ile piyasa yapıcı bankalara sağlanan fonlamanın APİ fonlaması 
içindeki payları arttı (Grafik 15).

2. Temel Varsayımlar ve Tahminler

Orta vadeli tahminler üretilirken şimdiye kadar özetlediğim makro  görünümü esas
aldık. Buna ek olarak ithalat fiyatları, gıda fiyatları  ve maliye politikası gibi
dışsal unsurlar için varsayımlar oluşturduk.
Buna göre, OPEC+ ülkelerinin üretimi
azaltma konusunda anlaşmaları ve  küresel talep görünümündeki kısmi toparlanmaya
bağlı olarak petrol  fiyatları varsayımını, Nisan Enflasyon Raporu’na kıyasla, 2020
yılı  için ortalama 32,6 ABD dolarından 41,6 ABD dolarına  2021 yılı için  ise 36,8
ABD dolarından 43,8 ABD dolarına yükselttik (Grafik 16). Öte  yandan, 2020 ve 2021
yıllarına ilişkin ABD doları cinsinden ithalat  fiyatları varsayımında alüminyum
ve tarımsal ürünler gibi petrol  dışındaki diğer emtia fiyatlarındaki zayıf seyre
bağlı olarak aşağı  yönlü güncelleme yaptık (Grafik 17). Ayrıca, Nisan EnflasyonRaporu’nda
yüzde 9,5 olarak aldığımız 2020 yılı gıda enflasyonu  tahminini, işlenmemiş gıdadaki
son dönem eğilimleri dikkate alarak  yüzde 10,5 olarak güncelledik. 2021 yılına 
ilişkin gıda enflasyonu  tahminini de yüzde 7’den yüzde 8’e çektik. Orta vadeli 
tahminler  oluşturulurken maliye politikası tedbirlerinin alınan diğer parasal ve
finansal tedbirlerle birlikte salgın sürecinde ekonominin üretim  potansiyelini 
destekleyeceği ve salgın sonrası toparlanmaya katkı  yapacağı bir görünümü esas 
aldık. Ayrıca, yönetilen/yönlendirilen  fiyat ve vergi ayarlamalarının, enflasyondaki
düşüş patikasıyla büyük  ölçüde uyumlu şekilde belirleneceğini varsaydık.

Şimdi sizlere, çizmiş olduğum çerçeve dâhilinde ürettiğimiz  enflasyon ve çıktı 
açığı tahminlerimizi sunacağım.

Mevcut para politikası duruşu ve güçlü politika koordinasyonu  altında, enflasyonun
kademeli olarak hedeflere yakınsayacağını  öngörüyoruz. Bu çerçevede, enflasyonun
2020 yılı sonunda yüzde 8,9  olarak gerçekleşeceğini, 2021 yıl sonunda ise yüzde
6,2’ye  geriledikten sonra orta vadede yüzde 5 düzeyinde istikrar kazanacağını  
tahmin ediyoruz. Enflasyonun, yüzde 70 olasılıkla, 2020 yılı sonunda  yüzde 6,9 
ile yüzde 10,9 aralığında (orta noktası yüzde 8,9), 2021  yılı sonunda ise yüzde
3,9 ile yüzde 8,5 aralığında (orta noktası  yüzde 6,2) gerçekleşeceğini öngörüyoruz(
Grafik 18).

Normalleşmenin kademeli şekilde gerçekleşmesiyle bazı sektörlerde  kapasite kısıtlarının
devam etmesine bağlı arz yönlü etkilerin yanı  sıra kredilerdeki ivmelenme de yılın
ikinci çeyreğinde toplam talep  koşullarının enflasyonu düşürücü etkisinin Nisan
Enflasyon Raporu  döneminde öngörülene göre daha sınırlı kalmasına neden oldu. Bu
doğrultuda, arz ve talep yönlü etkiler nedeniyle çıktı açığı  tahminleri 2020 yılı
ikinci çeyreğinden itibaren bir miktar yukarı  yönlü güncellendi. Salgına bağlı 
tedbirlerle kısa vadede etkili olan  arz yönlü unsurların, normalleşme sürecinin
devamıyla kademeli olarak  ortadan kalkacağını ve negatif çıktı açığı tahminlerinin
işaret ettiği  üzere yılın ikinci yarısında talep yönlü dezenflasyonist etkilerin
daha belirgin hale geleceğini öngörüyoruz. Bununla birlikte, yakın  dönemdeki enflasyon
gerçekleşmeleri ve enflasyon görünümünü etkileyen  tüm unsurlar ışığında 2020 ve
2021 yıl sonu enflasyon tahminlerini  yukarı yönlü güncelledik.

2020 yıl sonu enflasyon tahminini 1,5 puanlık güncellemeyle yüzde 7,4’ten yüzde 
8,9’a çektik. Bir önceki Rapor dönemine göre  uluslararası ham petrol fiyatlarındaki
toparlanmaya bağlı yukarı yönlü  güncelleme, tüketici enflasyonu tahminini 0,5 puan
yükseltirken  2020  yıl sonu gıda enflasyonu varsayımındaki artış enflasyon tahminine
0,2  puan yukarı yönlü etki yaptı. Çıktı açığında yapılan yukarı yönlü  güncelleme
ise enflasyon tahminini 0,3 puan yukarı çekti. Diğer  taraftan, salgına bağlı tedbirlerle
kısa vadede etkili olan arz yönlü  unsurlara bağlı olarak birim maliyet artışlarının
yıl sonu enflasyon  tahminine etkisini 0,2 puan olarak hesapladık. Ayrıca, yılın
ikinci  çeyreğindeki tahmin sapması ve enflasyonun ana eğilimindeki yükselişin  
yıl sonu enflasyon tahminine 0,3 puan katkıda bulunacağını  değerlendiriyoruz.

2021 yılı enflasyon tahminini ise yüzde 5,4’ten yüzde 6,2’ye  güncelledik. Nisan
Enflasyon Raporuna göre 0,8 puanlık yukarı yönlü  güncellemeye petrol fiyatlarına
bağlı olarak Türk lirası cinsi ithalat  fiyatları varsayımında yapılan artış 0,1
puan katkıda bulunurken, gıda  enflasyonu varsayımının yüzde 7’den yüzde 8’e çıkarılması
0,2 puan  etki yaptı. Öte yandan, toplam talep koşullarında öngörülen  toparlanmanın
güçlenmesiyle çıktı açığının yukarı yönlü güncellenmesi
2021 yıl sonu tahminlerini
0,2 puan yükseltti. Son olarak, yakın  dönemdeki gerçekleşmelerin etkisiyle enflasyonun
ana eğilimindeki  artış, 2021 yıl sonu tahminini 0,3 puan yukarı çekti.

Paylaştığımız tahminler, salgında hareketliliği yeniden  kısıtlamayı gerektirecek
ikinci bir dalga olmayacağı varsayımı altında  küresel ekonominin yılın ikinci yarısında
toparlanmaya devam edeceği  bir çerçevede elde edildi. Ayrıca, tahminleri oluştururken
gelişmiş ve  gelişmekte olan ülkelerin atmakta olduğu genişletici parasal ve mali
adımlara karşın, bu politikaların etkinliğine ve toparlanmaya ilişkin  belirsizliklerin
sürmesi nedeniyle ülke risk primindeki iyileşmenin  kademeli olarak gerçekleşeceğini
varsayıyoruz. Salgının seyrine ve  ekonomik etkilerine ilişkin belirsizlikler, varsayımlara
ve tahminlere  dair belirsizliği de belirgin şekilde artırıyor.

Normalleşme adımlarının kapsamının genişletilmesiyle birlikte  iktisadi faaliyetteki
toparlanma güç kazanıyor. Salgında ikinci bir  dalga olmayacağı varsayımı altında
ekonomideki toparlanmanın yılın  ikinci yarısında devam edeceği tahmin edilmekle
birlikte, toparlanma  hızı, normalleşme sürecinin yurt içindeki ve yurt dışındaki
seyrine  bağlı olacak. Parasal duruşun ana eğilime dair göstergeler dikkate  alınarak
enflasyondaki düşüşün sürekliliğini ve orta vadeli enflasyon  hedefiyle uyumunu 
sağlayacak şekilde oluşturulacağı bir çerçeve  altında, salgına bağlı tedbirlerle
kısa vadede etkili olan arz yönlü  unsurların, normalleşme sürecinin devamıyla kademeli
olarak ortadan  kalkacağını ve enflasyonun Temmuz ayından başlayarak düşüş eğilimine
gireceğini öngörüyoruz.

Konuşmama son vermeden önce salgının ekonomik etkilerini  sınırlamaya yönelik olarak
alınan politika tedbirleri ile ilgili bazı  değerlendirmelere yer vermek istiyorum.
Salgın sonrası dönemde  firmaların ve hanehalklarının nakit akışı sorunlarının azaltılması,
finansal istikrarın ve üretim potansiyelinin desteklenmesi açısından  en önemli 
politika önceliklerinden biriydi. Bu kapsamda, TCMB olarak  sistemin artan likidite
ihtiyacını karşılamaya ve reel sektöre kredi  akışının kesintisiz devamını sağlamaya
yönelik zamanlı, geçici, hedefe  odaklı ve öngörülebilir adımlar attık. DİBS piyasasındaki
likiditeyi  desteklemek amacıyla açık bir iletişimle, belirlediğimiz limitler  dahilinde
DİBS alımlarına devam ettik. İhracatı desteklemeye yönelik  olarak reeskont kredilerini
belirli limitler dahilinde ve teminat  karşılığında kullanıma sunduk. Alınan parasal
ve mali tedbirler,  likidite ve kredi ihtiyacının etkin bir şekilde karşılanmasına
ve  iktisadi faaliyetteki toparlanma sürecine önemli katkı yapıyor. Bu  çerçevede,
normalleşme adımlarının da etkisiyle firmaların nakit  akışına bağlı kredi ihtiyacının
önemli ölçüde azaldığını ve  öngörülerimizle uyumlu bir şekilde ticari kredi talebinin
belli bir  doygunluğa ulaşarak yavaşlamaya başladığını görüyoruz. Son dönemde  bireysel
kredilerdeki artışta kredi paketleri ve ertelenmiş talep  önemli rol oynuyor.

Salgının seyrine ve etkilerine ilişkin belirsizlikler halen yüksek  seyretmekle 
birlikte gelinen noktada kredi büyümesi ve kompozisyonunun  iç ve dış dengeye yansımalarının
yakından takip edilmesi  gerekmektedir. Ekonominin toparlanma sürecinde makro politika
bileşiminin enflasyondaki düşüşün devamını sağlayacak ve cari dengeyi  destekleyecek
şekilde belirlenmesi, büyümenin sağlıklı ve istikrarlı  bir şekilde sürdürülebilmesi
açısından kritik önem arz ediyor. Bu  kapsamda, Mart ayından itibaren uygulamaya
aldığımız destekleyici  likidite adımlarını normalleşme sürecinin gelişimine bağlı
olarak  aşamalı bir şekilde gözden geçirebiliriz.

Enflasyondaki düşüş sürecinin devamlılığının, ülke risk priminin  gerilemesi, uzun
vadeli faizlerin aşağı gelmesi ve ekonomideki  toparlanmanın güç kazanması açısından
büyük önem taşıdığını tekrar  vurgulamak isterim. Önümüzdeki dönemde de parasal 
duruşumuzu  enflasyondaki düşüşün sürekliliğini sağlayacak şekilde belirlemeye ve
elimizdeki bütün araçları veri odaklı bir yaklaşımla finansal istikrar  ve fiyat
istikrarı amaçları doğrultusunda kullanmaya devam edeceğiz.”