# TCMB enflasyon değerlendirmesini yayınladı

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/tcmb-enflasyon-degerlendirmesini-yayinladi-52787h/
- Yayımlanma: 2020-05-05T11:00:32+03:00
- Yazar: Haber Merkezi

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Nisan ayında yıllık  enflasyon gıda dışındaki
alt gruplarda düşüş kaydederken,  enflasyondaki yavaşlamaya en belirgin katkının
enerji grubundan  geldiğini kaydetti.

TCMB Nisan ayı Aylık Enflasyon Gelişmeleri Raporunda şöyle denildi:

“Nisan ayında tüketici fiyatları yüzde 0,85 oranında artmış,  yıllık enflasyon 0,92
puan azalarak yüzde 10,94’e gerilemiştir. Bu  dönemde yıllık enflasyon gıda dışındaki
alt gruplarda düşüş  kaydederken, enflasyondaki yavaşlamaya en belirgin katkı enerji
grubundan gelmiştir. Gıda fiyatları gerek işlenmemiş gerekse işlenmiş  ürünlerde
mevsimsel eğilimine kıyasla yüksek bir oranda artmıştır.

Enerji fiyatlarında uluslararası petrol fiyatlarındaki sert düşüşün  yansımalarıyla
azalış eğilimi sürmüştür. Hizmet enflasyonu, salgına  bağlı olarak faaliyetin kesintiye
uğradığı kalemler başta olmak üzere,  alt gruplar genelinde azalmıştır. Bu dönemde
temel mal grubu  enflasyonu Türk lirasındaki değer kaybına rağmen yavaşlamıştır.
Bu  görünüm altında, B ve C göstergelerinin yıllık enflasyonu ve eğilimi  gerilemiştir.

Değerlendirmeler

Nisan ayında tüketici fiyatları yüzde 0,85 oranında artmış ve  yıllık enflasyon 
0,92 puan gerileyerek yüzde 10,94 olmuştur. Bu  dönemde B ve C endekslerinin yıllık
değişim oranları sırasıyla 0,38 ve 0,56 puan azalarak yüzde 11,27 ve 9,93 olarak
gerçekleşmiştir.

Alt grupların yıllık tüketici enflasyonuna katkıları  incelendiğinde, bir önceki
aya göre gıda grubunun katkısı 0,29 puan  artmış  enerji, hizmet, temel mal ve alkol-
tütün-altın gruplarının  katkıları ise sırasıyla 0,78, 0,21, 0,11 ve 0,11 puan azalmıştır.

Hizmet fiyatları Nisan ayında yüzde 0,22 oranında artmış, yıllık  enflasyon 0,66
puan düşerek yüzde 11,76 olmuştur. Bu dönemde yıllık  enflasyon tüm alt gruplarda
gerilemiştir. En belirgin yavaşlama  lokanta-otel ve ulaştırma gibi salgın hastalığa
bağlı olarak faaliyeti  kesintiye uğrayan sektörlerde izlenmiştir. Nitekim hizmet
enflasyonundaki yavaşlamada, havayolu ile yolcu taşımacılığı,  eğlence-kültür, paket
tur, kuaför ve berber gibi fiyat derlemenin  mümkün olmadığı bazı kalemlerdeki yatay
seyir de etkili olmuştur.

Haberleşme hizmetlerindeki aylık fiyat düşüşünde telefon görüşme  ücretlerindeki
gerileme öne çıkarken, mevsimsel etkilerden  arındırıldığında kiraların artış hızında
yavaşlama kaydedilmiştir.

Diğer taraftan, döviz kuruna duyarlılığı yüksek olan bakım-onarım  hizmetlerinde
bu dönemde fiyatlar yüksek bir oranda artmıştır.

Temel mal grubu yıllık enflasyonu Nisan ayında 0,30 puan düşüşle  yüzde 7,88 olmuştur.
Bu dönemde yıllık enflasyon dayanıklı mal  grubunda yataya yakın bir seyir izlerken,
diğer alt gruplarda  gerilemiştir. Dayanıklı mal grubu fiyatları Nisan ayında yüzde
2,05  oranında artmış, bu gelişmede otomobil (yüzde 3,38) ve mobilya (yüzde
3,63)
fiyatlarında görülen yükselişler belirleyici olmuştur. Yeni  sezon etkisinin izlendiği
giyim ve ayakkabı grubunda Nisan ayı fiyat  artışı tarihsel ortalamalara kıyasla
oldukça düşük gerçekleşmiş   özellikle ayakkabı grubunda salgına bağlı unsurların
etkisi  hissedilmiştir. Özetle, Türk lirasındaki değer kaybının belli  kalemlerdeki
olumsuz etkilerine karşın, genel itibarıyla talep  koşullarına bağlı olarak temel
mal enflasyonunda da yavaşlama  kaydedilmiştir.

Enerji fiyatları Nisan ayında yüzde 4,99 oranında gerilemiştir.
Enerji fiyatlarındaki
düşüşte,  uluslararası petrol fiyatlarındaki  gerileme etkili olmuştur. Türk lirasındaki
değer kaybına rağmen,  akaryakıtve tüp gaz fiyatları Nisan ayında sırasıyla yüzde
12,82 ve  yüzde 11,50 oranında düşmüştür. Ayrıca bu dönemde, fiyatı  belediyelerce
belirlenen şebeke suyu fiyatları da (yüzde -1,63)  azalmıştır. Bu gelişmeler sonucunda,
enerji yıllık enflasyonu 6,51  puan azalarak yüzde 3,30’a gerilemiştir.

Gıda ve alkolsüz içecekler yıllık enflasyonu Nisan ayında 1,23  puan artarak yüzde
11,28 olmuştur. Yıllık enflasyon işlenmemiş gıdada  yüzde 5,23’e, işlenmiş gıdada
ise yüzde 17,78’e yükselmiştir .
Mevsimsellikten arındırılmış veriler, işlenmemiş
gıda fiyatlarında hem  taze meyve ve sebze hem de diğer gruplarda yüksek bir artışa
işaret  etmiştir. Diğer işlenmemiş gıda grubunda genele yayılan artışlar  izlenmekle
birlikte, özellikle bakliyat (yüzde 7,54) ve kırmızı et (yüzde 4,30) fiyatları dikkat
çekmiştir. Bu dönemde, işlenmiş gıda  fiyatlarındaki artışın hızlanmasında ekmek-
tahıllar, katı-sıvı yağlar  ile alkolsüz içeceklerdeki gelişmeler öne çıkmıştır.
Bu gelişmelerle  taze meyve ve sebze dışı gıda grubunda yıllık enflasyon yüzde 15,23
ile yatay seyretmiştir. Özetle, Nisan ayı gıda fiyat gelişmelerinde  salgına bağlı
tedbirlerin arz koşullarına etkisi, döneme özgü güçlü  talep artışı, vergi ayarlamaları
ve döviz kuru gelişmeleri gibi birçok  unsurun belirleyici olduğu değerlendirilmektedir.

Yurt içi üretici fiyatları Nisan ayında yüzde 1,28 oranında  artmış, yıllık enflasyon
bir önceki yılın aynı dönemindeki yüksek  bazın etkisiyle 1,79 puan azalarak yüzde
6,71 olmuştur. Uluslararası  emtia fiyatlarındaki salgın kaynaklı düşüş bu dönemde
de devam  etmiştir. Ancak, Türk lirasında gözlenen değer kaybına bağlı olarak  petrol
ve ana metal hariç imalat sanayi fiyatlarının ana eğilimi  yükselmiştir.

Ana sanayi gruplarına göre incelendiğinde, yıllık enflasyon enerji  grubunda belirgin
olmak üzere dayanıklı ve dayanıksız tüketim  mallarında gerilerken, diğer gruplarda
yükselmiştir. Aylık bazda  enerji fiyatları belirgin bir oranda gerilerken, diğer
alt gruplarda  yüksek fiyat artışları kaydedilmiştir. Enerji üretici fiyatlarındaki
düşüşte rafine edilmiş petrol ürünleri ile ham petrol belirleyici  olmuştur. Ara
malı grubu fiyatlarındaki artış alt kalemler geneline  yayılmış, demir-çelik, tekstil
ile ilgili alt kalemler ve kağıt  ürünlerindeki gelişmeler öne çıkmıştır. Sermaye
mallarında metal yapı  ürünleri, motorlu kara taşıtları ile parça ve aksesuarları
ve  makineler kalemlerindeki fiyat yükselişleri etkili olmuştur.

Dayanıksız tüketim mallarındaki fiyat artışında katı-sıvı yağlar,  işlenmiş taze
meyve ve sebzeler ile diğer tekstil ürünleri  dayanıklı  tüketim mallarında ise 
mobilya, mücevherat ve ev aletleri öne  çıkmıştır.”
