# TCMB enflasyon raporu yayınlandı

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/tcmb-enflasyon-raporu-yayinlandi-85720h/
- Yayımlanma: 2022-06-06T10:07:00+03:00
- Yazar: Haber Merkezi

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından
yayınlanan Mayıs ayı enflasyon rakamlarını değerlendirdi.

Tüketici fiyatları Mayıs ayında yüzde 2,98 oranında artmış, yıllık enflasyon 3,53
puan yükselişle yüzde 73,50 olarak gerçekleşmiştir. Bu dönemde, tüketici yıllık 
enflasyonundaki artış alt gruplar geneline yayılırken bu gelişmeye en belirgin katkı
temel mal ve hizmet gruplarından gelmiştir. Mayıs ayında, temel mal grubunda yıllık
enflasyon tüm alt gruplarda artış kaydetmiştir. Hizmet grubunda yıllık fiyat artışı
ulaştırma hizmetlerinde görece yatay seyrederken, lokanta-otelde daha belirgin olmak
üzere diğer alt gruplarda yükselmiştir. Gıda fiyatlarında yıllık enflasyon işlenmemiş
gıdada gerilerken işlenmiş gıdada yükselmeye devam etmiştir. Bir önceki ay yüksek
oranda artan taze meyve sebze fiyatlarında bu dönemde sebze fiyatları kaynaklı olarak
kısmi bir düzeltme izlenmiştir. Enerji fiyatlarında şebeke suyu ve akaryakıt kalemleri
öne çıkmıştır. Bu dönemde, uluslararası emtia fiyatları, döviz kuru gelişmeleri 
ve tedarik zincirinde süregelen aksamalarla üretici fiyatlarındaki artışlar sürmüştür.
Bu görünüm altında, B ve C göstergelerinin yıllık enflasyonlarındaki yükseliş devam
etmiştir.

Değerlendirmeler

Mayıs ayında tüketici fiyatları yüzde 2,98 oranında yükselmiş ve yıllık enflasyon
3,53 puan artarak yüzde 73,50 olmuştur (Grafik 1). Bu dönemde B ve C endekslerinin
yıllık değişim oranları sırasıyla 4,43 ve 3,67 puan artarak yüzde 61,63 ve 56,04
olarak gerçekleşmiştir (Grafik 2).

Alt grupların yıllık tüketici enflasyonuna katkıları incelendiğinde, bir önceki 
aya göre temel mal, hizmet, gıda, enerji ve alkol-tütün-altın gruplarının katkıları
sırasıyla 1,11; 1,09; 0,48; 0,44 ve 0,41 puan artmıştır. Mevsimsellikten arındırılmış
verilerle incelendiğinde, aylık artış önceki aya kıyasla B ve C endekslerinde bir
miktar düşüş kaydetmiştir (Grafik 3). Aylık fiyat artışları, B endeksini oluşturan
işlenmiş gıda, hizmet ve temel mal gruplarında yavaşlamıştır (Grafik 4).

Hizmet fiyatları Mayıs ayında yüzde 3,73 oranında yükselmiş, grup yıllık enflasyonu
3,60 puan artışla yüzde 45,78 olmuştur. Bu dönemde, yıllık enflasyon ulaştırma hizmetlerinde
yataya yakın bir seyir izlerken, lokanta-otel grubunda daha belirgin olmak üzere
diğer alt gruplarda yükselmiştir (Grafik 5). Lokanta-otel alt grubunda fiyatlar 
gerek yemek gerekse konaklama hizmetleri kaynaklı olarak yüzde 5,47 oranında artmış,
yıllık enflasyon 7,57 puan yükselişle yüzde 76,83 seviyesine ulaşmıştır. Diğer hizmetler
alt grubu fiyatları yüzde 2,97 oranında yükselirken, iki yıl aradan sonra yeniden
başlayacak olan hac ziyaretlerinin sürüklediği paket tur kalemi bu gelişmede öne
çıkmıştır. Ulaştırma hizmetlerinde fiyat artışları (yüzde 5,14) genele yayılırken,
yüksek baz nedeniyle alt grup yıllık enflasyonu yatay seyrederek yüzde 78,16 olmuştur.

Mevsimsel etkilerden arındırılmış veriler, kirada aylık artışların bir miktar hızlandığına
işaret etmiştir. Temel mal yıllık enflasyonu Mayıs ayında 3,74 puanlık yükselişle
yüzde 65,32 seviyesine ulaşmıştır. Bu dönemde yıllık enflasyon tüm alt gruplarda
yükselmiştir (Grafik 6). Dayanıklı mal fiyatları (altın hariç) Mayıs ayında yüzde
2,14 oranında artarken, grup yıllık enflasyonu yüzde 76,75 olarak gerçekleşmiştir.
Bu gelişmede büyük ölçüde mobilya, otomobil ve beyaz eşya fiyatları belirleyici 
olmuştur. Diğer temel mallarda fiyat artışları grup geneline yayılmakla birlikte
ev ile ilgili temizlik malzemeleri, kişisel bakım ürünleri ve konutun bakım onarımına
yönelik malzemeler öne çıkmış, grup aylık enflasyonu yüzde 3,94 olmuştur. Giyim 
ve ayakkabı grubunda aylık fiyat artışı yüzde 4,63 oranında gerçekleşmiş, yıllık
enflasyon 3,52 puan artışla yüzde 29,27’ye yükselmiştir.

Enerji fiyatları Mayıs ayında yüzde 2,90 oranında artmış, grup yıllık enflasyonu
3,01 puanlık yükselişle yüzde 121,21 olmuştur (Grafik 7). Bu gelişmede yönetilen
yönlendirilen kalemlerden şebeke suyu (yüzde 6,48) ve TL cinsi petrol fiyatları 
ile akaryakıt (yüzde 3,97) fiyatları belirleyici olmuştur. Bu dönemde katı yakıt
fiyatlarındaki artışlar devam ederken, tüp gaz fiyatlarında bir miktar düşüş görülmüştür.

Gıda ve alkolsüz içecek fiyatları Mayıs ayında yüzde 1,63 oranında artmış, grup 
yıllık enflasyonu 2,53 puan yükselerek yüzde 91,63 olmuştur (Grafik 7). Yıllık enflasyon
işlenmemiş gıdada 3,06 puan düşüşle yüzde
97,61 seviyesine gerilerken, işlenmiş 
gıdada 7,92 puan artışla yüzde 86,01 seviyesine yükselmiştir (Grafik 8).

İşlenmemiş gıda grubunda mevsimsellikten arındırılmış veriler sebze fiyatları kaynaklı
olarak taze meyve ve sebze kaleminde fiyatların gerilediğine işaret ederken, diğer
işlenmemiş gıda kaleminde genele yayılan fiyat artışları izlenmiştir. Bu grupta 
kırmızı et, beyaz et ile sütün yanı sıra pirinç ve kuruyemiş yüksek katkılarıyla
dikkat çekmiş, yumurta ise fiyat düşüşüyle diğer alt kalemlerden ayrışmıştır. İşlenmiş
gıdada, ekmek ve tahıllar kaleminde fiyatların yüzde 3,65 oranında artmasıyla yıllık
enflasyon yüzde 90,69 seviyesine yükselmiştir. Diğer işlenmiş gıdada aylık fiyat
artışı daha belirgin olurken, bu grupta peynir ve diğer süt ürünleri başta olmak
üzere katı-sıvı yağlar, çay-kahve, et ürünleri, şeker ve bağlantılı ürünler öne 
çıkmıştır.

Alkollü içecekler ve tütün ürünleri fiyatları Mayıs ayında yüzde 6,53 oranında artmış,
yıllık enflasyon yüzde 66,62 seviyesine yükselmiştir. Bu gelişmede üretici firmalar
kaynaklı yapılan fiyat artışları belirleyici olurken, bu grubun aylık tüketici enflasyonuna
katkısı 0,28 puan olmuştur.

Yurt içi üretici fiyatları Mayıs ayında yüzde 8,76 oranında artmış, yıllık enflasyon
10,34 puan yükselişle yüzde 132,16 olmuştur (Grafik 9 ve Tablo 2). Son dönem döviz
kuru gelişmeleri, emtia fiyatlarında ulaşılan yüksek seviyeler ve tedarik zincirlerindeki
aksaklıklar üretici fiyatlarını olumsuz etkilemiştir. Ana sanayi gruplarına göre
incelendiğinde, yıllık enflasyon ara mallarında yataya yakın seyrederken diğer alt
gruplarda yükselmiş, özellikte enerji enflasyonundaki artış dikkat çekmiştir (Grafik
10). Fiyat artışları alt kalemler geneline yayılırken, elektrik-gaz üretimi ile 
dağıtımı, diğer madencilik ve taş ocağı ürünleri, gıda ürünleri, içecekler, inşaat
sektörü ile bağlantılı olan metalik olamayan mineral ürünler ve ağaç ürünlerindeki
artışlar öne çıkmıştır. Elektrik-gaz üretim ve dağıtımı fiyatları aylık bazda yüzde
38,49 yükselirken, bu gelişmede büyük ölçüde gaz imalatı fiyatlarındaki artış etkili
olmuştur.
