# TCMB: Enflasyona en belirgin katkı temel mal ve hizmetlerden

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/tcmb-enflasyona-en-belirgin-katki-temel-mal-ve-hizmetlerden-88284h/
- Yayımlanma: 2022-08-04T10:06:09+03:00
- Yazar: Haber Merkezi

Reklam

 [ ⌊Stablex Kare Banner⌉ ](https://track.adform.net/C/?bn=91045298;gdpr=${GDPR};gdpr_consent=${GDPR_CONSENT_50})

[Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası](https://www.borsatek.com/sanayici-agliyor-baskan-alma-abi-alma-diyor-88205h)(
TCMB), Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yayınlanan Temmuz ayı enflasyon
rakamlarını değerlendirdi.

Tüketici fiyatları, Temmuz ayında yüzde 2,37 oranında artmış, yıllık enflasyon 0,98
puan yükselişle yüzde 79,60 olarak gerçekleşmiştir. Bu dönemde, tüketici yıllık 
enflasyonu enerji grubunda gerilerken diğer gruplarda yükselmiştir. Enflasyondaki
artışa en belirgin katkı temel mal ve hizmet gruplarından gelmiştir. Temel mal grubunda
yıllık enflasyon tüm alt gruplarda yükseliş kaydetmiştir.

Bu dönemde, yıllık enflasyon hizmet grubunda lokanta-otelde gerilerken, ulaştırma
ve kirada daha belirgin olmak üzere diğer alt gruplarda artmıştır. Alkollü içecekler
ve tütün ürünleri fiyatlarındaki artışta tütün ürünlerindeki vergi ayarlamasının
sınırlı etkisinin yanı sıra üretici firmaların fiyatlama davranışları etkili olmuştur.

Gıda grubunda yıllık enflasyon işlenmemiş gıdada sınırlı bir düşüş kaydetmiş, işlenmiş
gıdada ise yükselmeye devam etmiştir.

Enerji enflasyonu, uluslararası enerji fiyatlarındaki görünüme paralel olarak gerileyen
akaryakıt ve tüp gaz fiyatlarıyla düşüş göstermiştir. Uluslararası emtia fiyatlarının
etkileriyle rafine petrol ve ana metal fiyatlarında gerileme gözlense de özellikle
diğer enerji kalemlerinin etkisiyle üretici enflasyonundaki yükseliş sürmüştür. 
Bu görünüm altında, B ve C göstergelerinin mevsimsellikten arındırılmış aylık değişimi
bir önceki aya göre artışa işaret ederken, göstergelerin yıllık enflasyonlarındaki
yükseliş devam etmiştir.

### Değerlendirmeler

Temmuz ayında tüketici fiyatları yüzde 2,37 oranında artmış ve yıllık enflasyon 
0,98 puan yükselerek yüzde 79,60 olmuştur. Bu dönemde B ve C endekslerinin yıllık
değişim oranları sırasıyla 4,04 ve 4,43 puan artarak yüzde 68,46 ve yüzde 61,69 
olarak gerçekleşmiştir.

Alt grupların yıllık tüketici enflasyonuna katkıları incelendiğinde, bir önceki 
aya göre temel mal, hizmet, alkol-tütün-altın ve gıda gruplarının katkıları sırasıyla
1,44; 0,75; 0,45 ve 0,32 puan artarken enerji grubunun katkısı 1,98 puan azalmıştır.

Mevsimsellikten arındırılmış verilerle incelendiğinde, aylık artış C endeksinde 
daha belirgin olmak üzere her iki endekste de önceki aya kıyasla yükselmiştir (Grafik
3). Aylık fiyat artışları B endeksini oluşturan alt gruplardan temel mallarda artarken,
hizmette yatay seyretmiş, işlenmiş gıdada ise yavaşlamıştır (Grafik 4).

Hizmet fiyatları Temmuz ayında yüzde 3,20 oranında artmış, grup yıllık enflasyonu
2,76 puan yükselişle yüzde 51,45 olmuştur. Bu dönemde, yıllık enflasyon lokanta-
otelde sınırlı bir miktar gerilerken diğer alt gruplarda yükselmiştir.

Ulaştırma hizmetlerinde fiyatların yüzde 5,01 oranında artmasıyla alt grubun yıllık
enflasyonu yüzde 90,71 seviyesine ulaşmıştır. Karayolu ve demiryoluyla şehirler 
arası yolcu taşımacılığı ile havayolu taşımacılığının yanı sıra otobüs ile şehir
içi yolcu taşımacılığı ve kargo ücretleri ulaştırma grubunda dikkat çeken kalemler
olmuştur.

Temmuz ayında lokanta-otel alt grubunda fiyat artışları (yüzde 2,49) hız kesmiş,
yıllık enflasyon yüzde 79,14 olmuştur.

Kira alt grubunda aylık artış (yüzde 4,24) Temmuz ayında hızlanmıştır. Diğer hizmetlerde
genele yayılan fiyat artışları gözlenirken, haberleşme alt grubunda internet ücretleri
öne çıkmıştır.

Temel mal fiyatları Temmuz ayında yüzde 3,67 oranında artmış, grup yıllık enflasyonu
6,07 puan artışla yüzde 70,93 olarak gerçekleşmiştir. Bu dönemde, yıllık enflasyon
tüm alt gruplarda yükselmiştir.

Dayanıklı mal fiyatları (altın hariç) Temmuz ayında yüzde 3,85 oranında artmış, 
bu gelişmede beyaz eşya (yüzde 5,44) ve otomobil (yüzde 4,34) fiyatları ana belirleyici
olmuştur. Böylelikle, bu alt grupta yıllık enflasyon yüzde 84,93 seviyesine ulaşmıştır.

Diğer temel mallarda fiyat artışları grup geneline yayılmakla birlikte ilaç, ev 
ile ilgili temizlik malzemeleri ve kişisel bakım ürünleri öne çıkmış, grup aylık
enflasyonu yüzde 4,47 olarak gerçekleşmiştir. Giyim ve ayakkabı grubunda fiyatlar
mevsim normalinin aksine yüzde 1,74 oranında artmış, yıllık enflasyon 5,10 puan 
yükselişle yüzde 31,45 olmuştur.

Enerji fiyatları Temmuz ayında yüzde 3,13 oranında gerilemiş, grup yıllık enflasyonu
22,06 puanlık düşüşle yüzde 129,27 seviyesinde gerçekleşmiştir. Bu gelişmede, uluslararası
ham petrol fiyatlarındaki geri çekilmeyi takiben akaryakıt fiyatlarında gözlenen
düşüşün etkisi hissedilmiştir. Temmuz ayında akaryakıt fiyatları yüzde 8,18 oranında
azalmış, alt grup yıllık enflasyonu 37,11 puan düşüşle yüzde 214,87 seviyesine gerilemiştir.
Tüp gaz fiyatları da uluslararası gelişmelerinden olumlu etkilenmiş ve yüzde 3,98
oranında düşüş kaydetmiştir. Diğer yandan, şebeke suyu fiyatlarındaki artış eğilimi
devam etmiştir.

Gıda ve alkolsüz içecek fiyatları Temmuz ayında yüzde 3,15 oranında artmış, grup
yıllık enflasyonu 0,72 puan yükselerek yüzde 94,65 olmuştur. Yıllık enflasyon işlenmemiş
gıdada 0,65 puan düşüşle yüzde 91,00’a gerilerken, işlenmiş gıdada 1,98 puan artışla
yüzde 98,02 seviyesine yükselmiştir (Grafik 8).

İşlenmemiş gıda grubunda mevsimsellikten arındırılmış veriler son iki aydır gerileme
kaydeden taze meyve sebze fiyatlarında bu dönemde yükselişe işaret etmiştir. Diğer
işlenmemiş gıda kaleminde yumurta, pirinç, patates ve bakliyat fiyatlarındaki artış
dikkat çekmiştir. İşlenmiş gıda fiyatlarında görülen yüzde 3,61 oranındaki artışta
ise ekmek-tahıllar ile kahve-çay-kakao ve alkolsüz içecek alt grupları öne çıkmıştır.

Alkollü içecekler ve tütün ürünleri fiyatları, sigara fiyatlarındaki vergi ayarlamasının
sınırlı etkisinin yanı sıra üretici firmalar kaynaklı yapılan artış sonucunda Temmuz
ayında yüzde 6,85 oranında artmış, yıllık enflasyon yüzde 82,66 seviyesine yükselmiştir.
Bu dönemde alkol-tütün grubunun aylık tüketici enflasyonuna katkısı 0,30 puan olmuştur.

Yurt içi üretici fiyatları Temmuz ayında yüzde 5,17 oranında artmış, yıllık enflasyon
6,30 puan yükselişle yüzde 144,61 olmuştur (Grafik 9 ve Tablo 2). Alt gruplar geneline
yayılan fiyat artışları Temmuz ayında da devam ederken, elektrik, doğal gaz, temel
eczacılık ürünleri ve tütün ürünlerindeki fiyat artışları dikkat çekmiştir (Grafik
10).

Öte yandan, uluslararası petrol ve endüstriyel metal fiyatlarındaki gerilemenin 
üretici fiyatları üzerindeki etkileri sınırlı da olsa gözlenmeye başlamış, bu dönemde
rafine petrol ürünleri ve ana metal fiyatları düşüş göstermiştir