# TCMB: Gıdadaki artışın nedeni işlenmemiş gıda grubu

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/tcmb-gidadaki-artisin-nedeni-islenmemis-gida-grubu-55686h/
- Yayımlanma: 2020-09-04T10:09:22+03:00
- Yazar: Haber Merkezi

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), gıda enflasyonundaki  artışta  işlenmemiş
gıda grubunun belirleyici olduğunu kaydetti.

TCMB tarafından açıklanan Aylık Fiyat Gelişmeleri Raporu’nda şöyle  denildi:

“Tüketici fiyatları Ağustos ayında yüzde 0,86 oranında artmış,  yıllık enflasyon
yüzde 11,77 olarak gerçekleşmiştir. Yıllık enflasyon,  temel mal başta olmak üzere
enerji ve gıda gruplarında artarken hizmet  grubunda yatay seyretmiş, alkollü içecekler
ve tütün grubunda ise  tütün fiyatları kaynaklı yüksek bazın etkisi ile gerilemiştir.
Temel  mal grubundaki artışta dayanıklı tüketim malları öne çıkarken, enerji  grubunda
döviz kuru ve uluslararası petrol fiyatlarındaki gelişmelerin  yansımaları izlenmiştir.
Gıda enflasyonundaki artışta işlenmemiş gıda  grubu belirleyici olmuştur. Bu görünüm
altında, B ve C göstergelerinin  yıllık enflasyonu ve eğilimleri yükselmiştir.

**Değerlendirmeler**

Ağustos ayında tüketici fiyatları yüzde 0,86 oranında artmış ve  yıllık enflasyon
yatay seyrederek yüzde 11,77 olmuştur. Bu dönemde B  ve C endekslerinin yıllık değişim
oranları sırasıyla 0,69 ve 0,78 puan  artarak yüzde 11,18 ve yüzde 11,03 olarak 
gerçekleşmiştir.

Alt grupların yıllık tüketici enflasyonuna katkıları  incelendiğinde, bir önceki
aya göre temel mal, altın, gıda, enerji ve  hizmet gruplarının katkıları sırasıyla
0,37, 0,24, 0,13, 0,11 ve 0,04  puan artmış, alkol-tütün grubunun katkısı ise 0,88
puan azalmıştır.

Mevsimsellikten arındırılmış verilerle üç aylık ortalamalara göre B ve C göstergelerinin
eğilimlerinde bir miktar artış gözlenmiştir. Bu  dönemde, enflasyon eğilimi temel
mal grubunda yüksek seviyesini  korurken, hizmet grubunda artmıştır.

Hizmet fiyatları Ağustos ayında yüzde 1,14 oranında artmış, grup  yıllık enflasyonu
yatay seyrederek yüzde 11,83 olmuştur. Yıllık  enflasyon lokanta-otel ve haberleşme
hizmetlerinde yükselirken,  ulaştırma, kira ve diğer hizmetlerde gerilemiştir. Ulaştırma
hizmetleri yıllık enflasyonundaki düşüşte karayolu ile şehirlerarası  yolcu taşımacılığı
öne çıkmış, havayolu ile yolcu taşımacılığı  fiyatlarında ise artış (yüzde 1,53)
gözlenmiştir. Lokanta-otel  grubunda bu dönemde gerek yemek hizmetleri gerekse konaklama
hizmetlerinde fiyat artışları izlenmiştir. Diğer hizmetler grubundaki  fiyat artışında
kura duyarlı kalemlerden kişisel ulaştırma araçlarının  bakım ve onarımı, sağlık
hizmetleri ve paket tur belirleyici   olmuştur. Diğer yandan, eğitim hizmetlerinde
aylık fiyat artışı bu  dönemde sınırlı kalmıştır. Eğitim hizmetlerinde uygulamaya
konulan KDV  indiriminin önümüzdeki dönemde fiyatları olumlu etkileyebileceği  değerlendirilmektedir.

Temel mal grubu enflasyonu Ağustos ayında 1,44 puan artışla yüzde 10,02 olmuştur.
Bu dönemde yıllık enflasyon dayanıklı mal ve diğer  temel mallarda yükselirken giyim
ve ayakkabı grubunda gerilemiştir.

Döviz kuru gelişmelerinin de etkisiyle dayanıklı mal grubunda  süregelen fiyat artışları
genele yayılmış şekilde devam etmiştir. Otomobildeki matrah ve ÖTV değişikliklerinin
grup enflasyonunu önümüzdeki dönem yukarı yönlü etkileyebileceği değerlendirilmektedir.

Giyim ve ayakkabı grubunda sezon indirimi bir önceki yıla kıyasla bir  miktar daha
yüksek gerçekleşmiştir. Bu dönemde, diğer temel mal grubu  fiyatlarında bir miktar
artış gözlenmiştir.

Enerji grubu fiyatları Ağustos ayında yüzde 1,29 oranında  artmıştır. Bu dönemde
döviz kuru ve uluslararası petrol fiyatlarındaki  gelişmelere bağlı olarak akaryakıt
fiyatları yüzde 2,17 oranında  yükselmiştir. Ayrıca bu dönemde şebeke suyu ve katı
yakıt fiyatları  sırasıyla yüzde 2,69 ve yüzde 1,13 oranında artış kaydetmiştir.
Bu  gelişmelerle, grup yıllık enflasyonu 1,02 puan artarak yüzde 9,59  olmuş, doğalgaz
fiyatlarındaki yüksek baz bu artışı bir miktar  sınırlamıştır.

Gıda ve alkolsüz içecekler yıllık enflasyonu Ağustos ayında 0,78  puan yükselerek
yüzde 13,51 olmuştur. Bu gelişmede, yıllık enflasyonu 1,51 puan artışla yüzde 15,36’
ya yükselen işlenmemiş gıda grubu  belirleyici olurken, işlenmiş gıda yıllık enflasyonu
sınırlı bir  artışla yüzde 11,86 olmuştur . İşlenmemiş gıda grubunda,  mevsimsellikten
arındırılmış veriler taze meyve ve sebze fiyatlarının Ağustos ayında arttığına işaret
ederken, diğer işlenmemiş gıda grubu  fiyatları yatay seyretmiştir. Bu dönemde işlenmiş
gıda fiyatları yüzde 0,81 oranında artmış, bu artışta ekmek ve tahıllar öne çıkmıştır.

Diğer işlenmiş gıda yıllık enflasyonu ise Ağustos ayında yatay  seyretmiştir. Bu
gelişmeler sonucunda, taze meyve ve sebze dışı gıda  grubunda yıllık enflasyon bir
miktar artmıştır. Ağustos ayında alkollü  içeceklerde fiyatlar yüzde 2,58 oranında
artarken tütün ürünleri  fiyatları yatay seyretmiştir. Alkol-tütün yıllık enflasyonu
tütün  fiyatlarındaki yüksek bazın etkisiyle 19,34 puan düşerek yüzde 2,44’e  gerilemiştir.

**Yİ-ÜFE**

Yurt içi üretici fiyatları Ağustos ayında yüzde 2,35 oranında  yükselmiş, yıllık
enflasyon 3,20 puan artarak yüzde 11,53 olmuştur. Bu  gelişmede döviz kuru ve emtia
fiyatlarındaki gelişmeler etkili  olmuştur. Petrol ve ana metal hariç imalat sanayi
fiyatlarının  mevsimsellikten arındırılmış eğilimi bu dönemde artmıştır.

Ana sanayi gruplarına göre incelendiğinde, yıllık enflasyon enerji  grubu hariç 
bütün alt gruplarda yükselmiştir. Aylık bazda, enerji  fiyatlarındaki düşüşte elektrik
ve gaz imalatı fiyatları belirleyici  olurken, petrol ürünleri ve ham petrol fiyatlarındaki
yükseliş bu  düşüşü  sınırlamıştır. Ara malları fiyatlarındaki artışta demir-çelik,
ana metaller ve plastik ürünler öne çıkarken  sermaye malları  grubundaki artışta
metal yapı ürünleri, motorlu kara taşıtları ile  parça ve aksesuarları ve makineler
etkili olmuştur. Dayanıklı tüketim  malları fiyatları mücevherat öncülüğünde yükselirken,
dayanıksız  tüketim mallarındaki artışta tekstil ürünleri, katı-sıvı yağlar ile 
fırın ürünleri ve unlu mamuller belirleyici olmuştur. Bu gelişmelerle,  tüketici
fiyatları üzerinde üretici fiyatları kaynaklı baskılar  artmıştır.”
