# TCMB PPK toplantı metni yayımlandı

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/tcmb-ppk-toplanti-metni-yayimlandi-60460h/
- Yayımlanma: 2021-02-25T17:01:44+03:00
- Yazar: Murat Ali Oral

Reklam

 [ ⌊Stablex Kare Banner⌉ ](https://track.adform.net/C/?bn=91045298;gdpr=${GDPR};gdpr_consent=${GDPR_CONSENT_50})

Merkez Bankası geçtiğimiz hafta yapılan ve faizlerin sabit tutulduğu PPK toplantısı
metnini yayınladı. Metinde para politikasında sıkı duruşun devam ettirileceği vurgulandı.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Para Politikası Kurulu (PPK) toplantı tutanaklarının
tam metni şöyle:

**“Enflasyon Gelişmeleri**

Ocak ayında tüketici fiyatları yüzde 1,68 oranında artmış, yıllık enflasyon 0,37
puan yükselerek yüzde 14,97 olarak gerçekleşmiştir.

Temel mal ve enerji grupları bu artışın ana sürükleyicisi olmuştur.

Yıllık enflasyon hizmetlerde sınırlı ölçüde gerilerken, gıda grubunda taze meyve
ve sebze fiyatları öncülüğünde düşmüştür. Bu görünüm altında, B ve C göstergelerinin
yıllık enflasyonu ve eğilimleri yükselmiştir.

Gıda ve alkolsüz içecek fiyatları Ocak ayında yüzde 2,48 yükselmesine rağmen, grup
yıllık enflasyonu 2,50 puan düşerek yüzde 18,11’e gerilemiştir. İşlenmiş gıda enflasyonu
2,59 puan artışla yüzde
18,11’e ulaşırken, işlenmemiş gıda enflasyonu baz etkisine
de bağlı olarak 8,26 puan azalışla yüzde 18,08’e düşmüştür. Mevsimsellikten arındırılmış
verilerle sebze fiyatlarındaki belirgin gerileme işlenmemiş gıda fiyatlarını önemli
ölçüde aşağı çekmiştir. Taze meyve ve sebze fiyatlarındaki olumlu görünümün aksine,
diğer işlenmemiş gıda fiyatları hızlı artış eğilimini sürdürmüştür. Çiğ süt referans
fiyatındaki düzenlemeyi takiben süt fiyatları belirgin bir şekilde (yüzde 14,52)
yükselmiş, et fiyatlarındaki artış öne çıkan bir diğer gelişme olmuştur. İşlenmiş
gıda fiyatları aylık yüzde 3,75 ile yüksek bir oranda artarken, peynir ve diğer 
süt ürünleri ile katı-sıvı yağlar öne çıkan kalemler olmuştur. Çiğ süt referans 
fiyatındaki artış ilgili gıda ürünlerine geniş bir yayılımla yansırken, öncü veriler
bu eğilimin yavaşlayarak da olsa Şubat ayında devam ettiğine işaret etmektedir. 
Türk lirasındaki değer kazancına rağmen, uluslararası emtia fiyat gelişmeleri başta
katı-sıvı yağlar olmak üzere işlenmiş gıda fiyatlarını olumsuz etkilemeye devam 
etmiştir. Bu gelişmelerle, taze meyve ve sebze dışı gıda yıllık enflasyonu yüzde
19,89’a yükselmiştir.

Enerji fiyatları Ocak ayında yüzde 3,24 artmış ve grup yıllık enflasyonu yüzde 7,86’
ya yükselmiştir. Bu gelişmede yönetilen/yönlendirilen fiyatlardaki ayarlamalar belirleyici
olmuştur.

Bu kapsamda elektrik (yüzde 6,18), şebeke suyu (yüzde 7,15) ve doğalgaz (yüzde 1,09)
fiyat artışları öne çıkmıştır. Öte yandan, uluslararası petrol fiyatlarındaki yükselişe
karşın, Türk lirasındaki değerlenme ve eşel mobil uygulaması neticesinde akaryakıt
fiyatlarındaki artış (yüzde 0,65) sınırlı olmuştur. Kurul, eşel mobil uygulamasının
sınırlayıcı etkisine rağmen, geçtiğimiz yılın Şubat-Nisan döneminde belirgin şekilde
gerileyen enerji fiyatlarının oluşturduğu düşük baz nedeniyle grup yıllık enflasyonunun
önümüzdeki aylarda yükselişini sürdüreceğini not etmiştir.

Temel mal fiyatları Ocak ayında yüzde 0,47 oranında yükselmiş, grup yıllık enflasyonu
2,94 puan artarak yüzde 20,18 olmuştur. Döviz kurunun birikimli etkileri ve talep
koşullarının yanı sıra asgari ücret, uluslararası emtia fiyatları ve arz kısıtları
dayanıklı mal enflasyonu üzerindeki etkisini sürdürmüştür. Bu dönemde otomobil ile
elektrikli ve elektriksiz aletlerde fiyat artışları yavaşlarken, mobilya fiyatları
yüzde 6,31 ile yüksek bir oranda artmıştır. Döviz kuru gelişmelerinin gecikmeli 
etkilerinin gözlendiği diğer temel mal fiyatları yüzde 2,03 artmıştır. Tüketici 
enflasyonunu sınırlayan başlıca gruplardan giyim ve ayakkabıda sezon indirimi geçen
seneye kıyasla daha sınırlı gerçekleşmiş ve grup yıllık enflasyonu artmıştır.

Öncü veriler, temel mal enflasyon eğilimi üzerindeki birikimli döviz kuru etkilerinin
kısmen hafiflemeye başladığına işaret etmektedir.

Bununla birlikte Kurul, salgına bağlı zayıf talep koşullarının sınırladığı giyim
enflasyonu üzerindeki yukarı yönlü risklere dikkat çekmiştir.

Hizmet fiyatları Ocak ayında yüzde 1,87 oranında artmış, grup yıllık enflasyonu 
0,14 puan düşüşle yüzde 11,52 olmuştur. Yıllık enflasyon, ulaştırmada daha belirgin
olmak üzere kira, lokanta-otel ve haberleşme gruplarında artmış, diğer hizmetlerde
ise gerilemiştir.

Ulaştırma hizmetlerindeki yükselişte şehir içi ulaşım fiyatlarındaki düzenlemeler
belirleyici olmuştur. Lokanta-otel yıllık enflasyonundaki artışta yemek hizmetleri
öne çıkarken, gıda fiyatları ve asgari ücret artışının bu gelişmede etkili olduğu
değerlendirilmektedir. Haberleşme hariç tutulduğunda, hizmet enflasyonu eğilimi 
yüksek seviyesini korumuştur. Kurul, salgına bağlı dinamiklerin başta konaklama,
paket tur, eğitim, ulaştırma, eğlence-kültür olmak üzere hizmet enflasyonunu sınırladığına
dair değerlendirmesini yinelemiş, normalleşme sürecine bağlı yukarı yönlü risklerin
altını çizmiştir. Ayrıca, öncü verilerle de teyit edildiği üzere, haberleşme hizmetlerinde
özel iletişim vergisinin yüzde 7,5’ten yüzde 10’a çıkarılmasının hizmet enflasyonu
üzerindeki yukarı yönlü etkisi not edilmiştir.

Enflasyon beklentileri Ocak ayının ardından Şubat ayında da gerilemiş, ancak yüksek
seviyelerini korumuştur. Beklenti Anketi gelecek on iki ay enflasyon beklentisi 
0,17 puan azalışla yüzde 10,36’ya, gelecek yirmi dört ay beklentisi ise 0,11 puan
düşüşle yüzde 9,03’e gerilemiştir.

Kurul, tüketici fiyat endeksindeki ağırlık değişiminin Ocak Enflasyon Raporu tahmin
patikasına etkilerini değerlendirmiştir. Başta gıda ve temel mallar olmak üzere 
yıllık enflasyonun yüksek seyrettiği grupların ağırlığındaki artışın yıllık enflasyonu
yıl ortasına kadar bir miktar yukarı yönde etkileyeceği not edilmiştir. Yıllık enflasyon
üzerindeki ağırlık etkisinin, Nisan ayı itibarıyla 0,5 puan civarına ulaştıktan 
sonra yılın kalan döneminde kademeli bir şekilde gerileyerek yıl sonuna doğru ortadan
kalkacağı değerlendirmesinde bulunulmuştur.

**Enflasyonu Etkileyen Unsurlar ve Riskler**

Küresel ekonomiye dair veriler üçüncü çeyrekte başlayan kısmi toparlanmanın bir 
miktar ivme kaybederek devam ettiğine işaret etmektedir. Ancak, devam eden aşılama
çalışmalarına karşın, aşılama süreci ve salgın hastalığın seyrine ilişkin belirsizliklerin
sürmesi küresel ekonomiye ilişkin riskleri canlı tutmaktadır. Avrupa ülkelerindeki
salgına bağlı kısıtlamaların, daha çok hizmetler sektörü üzerinde kısıtlayıcı etkisi
belirginleşirken, imalat sanayi gücünü korumaktadır.

Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler genişleyici parasal ve mali duruşlarını sürdürmektedir.
Gelişmiş ülkelerde uzun vadeli faiz oranları son dönemdeki yükselişe rağmen tarihsel
düşük seviyelerini korumuştur. Merkez bankalarının açıklamalarında, salgın sonrası
normalleşme ile birlikte enflasyonun geçici olarak yükselebileceği yer almakla birlikte,
sözlü yönlendirmeler ve piyasa beklentileri gelişmiş ülkelerde düşük Faiz ortamının
uzun bir süre devam edeceğine işaret etmektedir. Uygulanan politikaların finansal
piyasalar, büyüme ve istihdam üzerindeki etkinliği, ülkeler itibarıyla salgının 
seyri ile politika alanlarının büyüklüğüne göre farklılaşabilecektir.

Gelişmekte olan ülkelerin portföy piyasalarında, iyileşen risk algısına bağlı olarak,
bir önceki PPK döneminde olduğu gibi yüksek miktarlı girişler görülmüştür. Bu dönemde,
gelişmekte olan ülkeler genelinde borçlanma senedi piyasalarına girişler bir önceki
PPK dönemindeki eğilimini korurken, hisse senedi piyasalarına girişler artarak devam
etmiştir.

Ham petrol fiyatları, bir önceki PPK toplantısını takiben hızlı bir şekilde artmaya
devam etmiştir. Buna ek olarak, başta tarımsal ürünler ve endüstriyel metaller olmak
üzere enerji dışı emtia fiyatlarında süregelen yükseliş eğilimi üretici ve tüketici
enflasyonunu olumsuz etkilemektedir. İmalât sanayiinde temel girdi sağlayıcıları
olan kâğıt ve ana metal sektörlerinde enflasyon oldukça yüksek seyretmektedir. Bu
ve bağlantılı sektörlerde tedarik sürelerinin uzamasıyla arz kısıtları daha belirgin
hale gelmiştir.

Üretici enflasyonunun yüksek seyrinde öne çıkan diğer kalemler bitkisel yağlar, 
hayvan yemleri, işlenmiş çelik ürünleri, taşıt ve elektronik ürünlerdir. Bu kalemler,
gıda ve dayanıklı mallar kanalıyla tüketici enflasyonu üzerinde etkili olmaktadır.
Kurul, önümüzdeki aylarda ithalat fiyatlarındaki baz etkisi nedeniyle, büyük ölçüde
enerji grubu kaynaklı olmak üzere, tüketici enflasyonunun geçmiş öngörülerle uyumlu
bir şekilde artış kaydedeceği değerlendirmesinde bulunmuştur. Ayrıca, Türk lirasındaki
değerlenmeye rağmen enflasyonist baskıların sürmesinde emtia fiyatlarının önemli
rol oynadığına işaret etmiş ve önümüzdeki aylara ilişkin yukarı yönlü riskleri yinelemiştir.

İktisadi faaliyet güçlü bir seyir izlemektedir. Aralık ayında sanayi üretim endeksi
aylık bazda yüzde 1,3, yıllık bazda ise yüzde 12,1 oranında artmıştır. Böylelikle,
üretim dördüncü çeyrekte üçüncü çeyreğe göre yüzde 4,8 oranında artarak güç kazanmıştır.
Ciro ve perakende satış hacmi endeksleri de üçüncü çeyreğe göre kuvvetlenirken, 
iktisadi faaliyet turizm bağlantılı kollar haricindeki hizmetler ve ticaret sektöründe
oldukça canlı seyretmiştir.

Böylelikle, sanayi ve hizmet sektörlerinde salgından olumsuz etkilenen gruplar haricinde
geniş bir yayılımla salgın öncesi düzeyler aşılmıştır.

İktisadi faaliyetteki güçlü seyir işgücü piyasasına da olumlu yansımıştır. Kasım
döneminde mevsimsellikten arındırılmış tarım dışı istihdam bir önceki döneme göre
yüzde 0,2 oranında artış kaydetmiş, toplam ve tarım dışı işsizlik oranları sırasıyla
yüzde 12,9 ve 14,9 olarak gerçekleşmiştir. Bu dönemde, ihracattaki artış eğiliminin
desteklediği sanayi sektöründe istihdam artarken, inşaat ve hizmet sektörlerinde
istihdam sınırlı oranda gerilemiştir. Hizmet istihdamındaki düşüş, salgından en 
olumsuz etkilenen sektörler kaynaklı olmuştur.

Salgına bağlı kısıtlamaların ekonomi üzerindeki aşağı yönlü etkileri sınırlı kalırken,
hizmetler ve bağlantılı sektörlerdeki yavaşlama ve bu sektörlerin kısa vadeli görünümüne
dair belirsizlikler sürmektedir. Şubat ayına ilişkin anket göstergeleri, imalat 
sanayi faaliyetinin ara malı ve dayanıklı mal sektörleri öncülüğünde gücünü koruduğuna
işaret etmiştir. İç talepte ilave bir yavaşlama görülmezken, dış talepte temelde
Avrupa bölgesinde salgına bağlı kısıtlamalar nedeniyle bir miktar zayıflama gözlenmektedir.
İç talep üzerinde salgına bağlı kısıtlamaların kaldırılmasının zamanlamasına bağlı
yukarı yönlü riskler bulunmaktadır. Kurul, salgın dinamikleri ve makro politika 
bileşimi çerçevesinde ortaya çıkan sektörel ayrışmaların enflasyon üzerindeki etkilerinin
ve gelecek döneme dair içerdiği risklerin takip edilmesi gerektiğini değerlendirmiştir.

Ekonominin döngüsel durumuna ilişkin çıktı açığı göstergelerini değerlendiren Kurul,
ilk çeyrekteki yavaşlamayla birlikte iktisadi faaliyetin eğilimine yakınsamaya başladığı,
ancak çeyrek genelinde talep yönlü enflasyonist etkilerin varlığını sürdürdüğü değerlendirmesinde
bulunmuştur. Firma ve hanehalkı anketleri dayanıklı mallara yönelik talebin halen
güçlü olduğuna işaret etmektedir. Bazı Kurul üyeleri, enflasyon beklentilerindeki
yüksek düzeylere bağlı olarak bireysel kredi talebinin halen güçlü seyrettiğinin
altını çizerek para politikasındaki sıkılaşmanın etkilerinin henüz yeterince hissedilmediği
değerlendirmesini yinelemiştir. Bu kapsamda kredi büyümesi ve kompozisyonuna ilişkin
gelişmeler yakından takip edilecektir.

Salgın döneminde sağlanan yüksek kredi büyümesinin birikimli etkileriyle güç kazanan
iç talebin cari işlemler dengesi üzerindeki olumsuz etkisi devam etmektedir. Buna
ilaveten uluslararası petrol ve diğer emtia fiyatlarında son dönemde gözlenen artışlar
da dış denge üzerinde etkili olmaktadır. Altın ithalatı Ocak ayı ortasından itibaren
tarihsel ortalamalarına gerilemiştir. Kurul, bu eğilimin kalıcı bir iyileşmeye işaret
etmesi durumunda cari denge üzerindeki dış ticaret hadleri kaynaklı risklerin sınırlanabileceği
değerlendirmesinde bulunmuştur.

Finansal koşullardaki sıkılaşmayla birlikte son dönemde kredi büyümesi yavaşlamaya
başlamıştır. Kredilerdeki yavaşlamanın iç talep ve ithalatı sınırlayıcı etkisinin
önümüzdeki dönemde daha belirgin hale gelmesi beklenmektedir. Kurul, iktisadi faaliyetteki
toparlanmanın sürekliliği ve finansal istikrar açısından cari işlemler dengesindeki
seyrin önemine bir kez daha dikkat çekmiştir.

**Para Politikası**

Kurul, para politikası kararlarının, enflasyon hedeflemesi rejimi çerçevesinde, 
fiyat istikrarı önceliğiyle alınacağını tekrar vurgulamıştır. Para politikası duruşu,
enflasyon görünümüne yönelik yukarı yönlü riskler dikkate alınarak, temkinli bir
yaklaşımla enflasyonun kalıcı olarak düşürülmesi ve fiyat istikrarı hedefine ulaşılması
odağında belirlenecektir.

İç talep koşulları, döviz kuru başta olmak üzere birikimli maliyet etkileri, uluslararası
gıda ve diğer emtia fiyatlarındaki yükseliş ve enflasyon beklentilerindeki yüksek
seviyeler, fiyatlama davranışları ve enflasyon görünümünü olumsuz etkilemeye devam
etmektedir.

Gerçekleştirilen güçlü parasal sıkılaştırmanın krediler ve iç talep üzerindeki yavaşlatıcı
etkilerinin daha belirgin hale gelmesi beklenmekte, böylelikle enflasyon üzerinde
etkili olan talep ve maliyet unsurlarının kademeli olarak zayıflayacağı öngörülmektedir.

Öte yandan, uluslararası emtia fiyatlarında süregelen artış eğilimi ve bazı sektörlerde
belirginleşen arz kısıtları ile gerçekleştirilen ücret ve yönetilen fiyat ayarlamaları,
orta vadeli enflasyon görünümü üzerindeki önemini korumaktadır. Sıkı parasal duruş
enflasyon beklentileri, fiyatlama davranışları ve finansal piyasa gelişmeleri bağlamında
dışsal ve geçici oynaklıklara karşı önemli bir tampon işlevi görecektir.

Bu doğrultuda, 2021 yılsonu tahmin hedefi dikkate alınarak, enflasyonda kalıcı düşüşe
ve fiyat istikrarına işaret eden güçlü göstergeler oluşana kadar, sıkı para politikası
duruşu kararlılıkla uzun bir müddet sürdürülecektir. Enflasyonda kalıcı düşüşe ve
fiyat istikrarına işaret eden güçlü göstergeler kapsamında enflasyonun ana eğilimi
ve fiyatlama davranışlarına ilişkin göstergeler, yayılım endeksleri, talep ve maliyet
unsurları ve enflasyon beklentilerinin tahmin ufku içerisinde hedeflerle uyumu yakından
izlenmektedir. Son dönemde emtia fiyatlarında gözlenen belirgin yükselişin enflasyon
görünümü üzerinde oluşturduğu risklerin fiyatlama davranışları ve enflasyon beklentileriyle
etkileşimi yakından takip edilecektir. Buna ek olarak, bireysel kredilerde yakın
dönemde yukarı yönlü bir ivme gözlenmektedir. Gerekmesi durumunda ilave parasal 
sıkılaşma yapılacaktır.

Kalıcı fiyat istikrarı ve yüzde 5 hedefine varıncaya kadar, para politikası faizi
ile gerçekleşen/beklenen enflasyon arasındaki denge, güçlü dezenflasyonist etkiyi
koruyacak şekilde kararlılıkla sürdürülecektir. Sıkı para politikası duruşunun bu
şekilde sürdürülmesinin, fiyat istikrarını kalıcı olarak tesis etmesinin yanında,
ülke risk primlerinin düşmesi, ters para ikamesinin başlaması, döviz rezervlerinin
artış eğilimine girmesi ve finansman maliyetlerinin kalıcı olarak gerilemesi yoluyla
makroekonomik ve finansal istikrarı olumlu etkileyeceği değerlendirilmiştir.

Para politikası duruşunun para piyasalarına yansımaları mercek altına alınmıştır.
Yakın dönemde kredi ve mevduat faizlerinde bir miktar düşüş gözlenmiştir. Kurul,
parasal aktarım mekanizmasının etkinliğini artırmak için Türk lirası zorunlu karşılıklarda
artış yapılması ihtiyacı olduğunu belirtmiştir. Yine aynı amaçla, zorunlu karşılıkların
döviz ve altın cinsinden tesis edilmesine imkân veren Rezerv Opsiyonu Mekanizması
dâhilindeki oranların aşağı çekilmesi hususu tartışılmıştır. Kurul, parasal duruşun
belirlenmesinde kullanılan yegâne aracın politika faiz oranı olduğunu, zorunlu karşılık
oranlarının ise politika faiziyle belirlenen parasal duruşun mevduat, kredi ve diğer
para piyasalarına aktarımını etkileyen bir araç olduğunu vurgulamıştır.

Kurul, fiyat istikrarının sağlanması için, güçlü bir politika koordinasyonuyla tüm
paydaşları içeren bütüncül bir makro politika bileşimine ihtiyaç bulunduğu değerlendirmesini
yinelemiştir.

TCMB karar alma süreçlerinde orta vadeli bir perspektifle, enflasyonu etkileyen 
tüm unsurları ve bu unsurların etkileşimini temel alan bir analiz çerçevesi benimsemektedir.

Açıklanacak her türlü yeni verinin ve haberin Kurul’un geleceğe yönelik politika
duruşunu değiştirmesine neden olabileceği önemle vurgulanmalıdır.”
