# TCMB PPK toplantı özeti yayımlandı

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/tcmb-ppk-toplanti-ozeti-yayimlandi-67225h/
- Yayımlanma: 2021-07-19T14:16:22+03:00
- Yazar: Murat Ali Oral

Reklam

 [ ⌊Stablex Kare Banner⌉ ](https://track.adform.net/C/?bn=91045298;gdpr=${GDPR};gdpr_consent=${GDPR_CONSENT_50})

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası 14 Temmuz tarihinde gerçekleştirilen Para Politikası
Kurulu Toplantı Özeti yayımlandı.

Özet şu şekilde:

“Haziran ayında tüketici fiyatları yüzde 1,94 oranında artmış, yıllık  enflasyon
0,94 puan yükselişle yüzde 17,53 olarak gerçekleşmiştir.
Yıllık enflasyon gıda ve
temel mal gruplarında artarken, enerji ve  hizmet gruplarında gerilemiştir. Faaliyeti
kesintiye uğramış olan bazı  sektörlerde normalleşme adımlarıyla birlikte fiyat 
artışları  gözlenmiştir. Bu görünüm altında, B ve C göstergelerinin yıllık  enflasyonları
ve eğilimleri yükselmiştir.

Gıda ve alkolsüz içecekler grubu fiyatları Haziran ayında yüzde 0,88  oranında yükselmiş,
grup yıllık enflasyonu 2,95 puan artışla yüzde 19,99 olmuştur. Yıllık enflasyon 
işlenmemiş gıdada 4,09 puan artışla  yüzde 18,70’e, işlenmiş gıdada ise 1,71 puan
artışla yüzde 21,20’ye  yükselmiştir. İşlenmemiş gıdada yıllık enflasyon taze meyve
ve sebze  grubunda yatay seyrederken, kırmızı ve beyaz etin sürüklediği diğer  işlenmemiş
gıdada önemli ölçüde artmıştır. İşlenmiş gıdada ekmek ve  tahıllar, işlenmiş et 
ürünleri, katı ve sıvı yağlar ile alkolsüz  içecek kalemlerindeki fiyat artışları
öne çıkmıştır. Haziran ayında  kırmızı et fiyat artışı ve bunun işlenmiş et ürünleri
fiyatlarına  yansımaları dikkat çekmiştir.

Enerji fiyatları Haziran ayında yüzde 2,24 oranında artarken, grup  yıllık enflasyonu
0,43 puan düşüşle yüzde 17,28’e gerilemiştir.
Akaryakıt fiyatları, Mayıs ayındaki
ÖTV artışının sarkan etkileriyle,  yüzde 6,33 oranında yükselerek enerji grubu fiyatlarını
yukarıya  çekmiştir. Mayıs ayında yapılan uyarlamaya karşın, eşel mobil sistemi 
akaryakıt fiyatlarında olası fiyat artışlarının önüne geçmektedir.Diğer yandan, 
Temmuz ayında elektrik ve doğalgaz tarifeleri  yükseltilirken, LPG’de de fiyat artışı
gerçekleşmiştir.

Temel mal yıllık enflasyonu Haziran ayında 1,08 puan yükselişle yüzde 21,92’ye ulaşmıştır.
Yıllık enflasyon diğer temel mallarda daha  belirgin olmak üzere tüm alt gruplarda
artmıştır. Dayanıklı tüketim  malı fiyatları yüzde 2,98 oranında yükselirken, grup
yıllık enflasyonu 0,12 puan artışla yüzde 30,86 olmuştur. Bu görünümde beyaz eşya
ve  mobilya sektörleri öne çıkarken, diğer elektrikli ve elektriksiz  aletler ile
otomobil kalemlerinde de artışlar kaydedilmiştir.

Dayanıklı mal ve diğer temel mallarda kur gelişmelerinin yanı sıra  emtia fiyat 
artışlarının ve tedarik zincirlerindeki aksaklıkların  etkileri hissedilmiştir. 
Öte yandan, Haziran aylarında indirim  sezonuna geçişle fiyatları gerileyen giyim
ve ayakkabı grubunda  normalleşme adımlarıyla birlikte bu dönemde aylık bazda artış
kaydedilmiştir. Giyim ve ayakkabıda yıllık enflasyon 1,30 puan artışla  yüzde 6,86’
ya yükselmesine rağmen, ulaşılan seviyenin düşük olmasıyla  giyim grubu temel mal
enflasyonunu sınırlamaya devam etmiştir.

Hizmet fiyatları Haziran ayında yüzde 1,94 oranında yükselmiş, grup  yıllık enflasyonu
ise 0,16 puan azalarak yüzde 13,46 olmuştur. Grup  enflasyonunun seyrinde gerek 
bu yıl gerekse geçen yıl atılan  normalleşme adımlarının etkileri gözlenmiştir. 
Yıllık enflasyon  lokanta-otel, diğer hizmetler ve kirada artarken, ulaştırma ve
haberleşme hizmetlerinde düşüş sergilemiştir. Lokanta-otel alt  grubunda hem dışarıda
yenen yemek hem de konaklama kalemlerinde yüksek  fiyat artışları gözlenmiş, bu 
grupta yıllık enflasyon 1,13 puan  artışla yüzde 18,86’ya ulaşmıştır. Diğer hizmetler
alt grubu yıllık  enflasyonundaki artışta, açılmayla birlikte yüksek fiyat artışları
sergileyen eğlence ve kültür hizmetlerinin yanı sıra bakım ve onarım  hizmetleri
öne çıkmıştır. Haziran ayında, getirilen kapasite kısıtları  nedeniyle karayolu 
ile şehirlerarası yolcu taşımacılığı kaynaklı  olarak ulaştırma hizmetlerinde fiyat
artışları gerçekleşmiş, ancak bu  grupta yıllık enflasyon baz etkisiyle gerilemiştir.

Piyasa Katılımcıları Anketi’nden elde edilen enflasyon beklentileri Temmuz ayında
yukarı yönlü güncellenmiştir. Cari yıl sonu enflasyon  beklentisi 1,18 puan artışla
yüzde 15,64’e, gelecek on iki aya ilişkin  enflasyon beklentisi 0,50 puan artışla
yüzde 12,62’ye, gelecek yirmi  dört ay beklentisi ise 0,27 puan artışla yüzde 10,43’
e yükselmiştir.

**Enflasyonu Etkileyen Unsurlar ve Riskler**

Gelişmiş ülkeler başta olmak üzere dünya genelinde aşılamanın  hızlanması küresel
ekonomide toparlanma sürecini desteklemektedir.

Normalleşme adımları ile birlikte, hizmetler ve sanayi faaliyeti  arasındaki ayrışma
kapanmaya başlamıştır. Bununla birlikte aşılama  programlarında ilerleme kaydeden
ekonomiler kısıtlamaları hafifleterek  iktisadi faaliyette daha güçlü bir performans
sergilemektedir. Diğer  taraftan son dönemde bazı virüs varyantlarının tekrar vaka
artışlarına  yol açması salgın hastalığın seyrine ilişkin belirsizlikleri canlı 
tutmaktadır.

Küresel talepteki hızlı toparlanma, emtia fiyatlarındaki artış  eğilimi, bazı sektörlerdeki
arz kısıtları ve taşımacılık  maliyetlerindeki artış uluslararası ölçekte üretici
ve tüketici  fiyatlarının yükselmesine yol açmaktadır. Yükselen küresel enflasyon
ve enflasyon beklentilerinin uluslararası finansal piyasalar  üzerindeki etkileri
önemini korumaktadır. Bir önceki PPK döneminden  bugüne, bazı gelişmiş ülkelerde
aylık ve yıllık enflasyon  beklentilerin üzerinde artmıştır. Politika faizlerinin
tarihsel  ortalamaların oldukça altında seyrettiği gelişmekte olan ülkelerde  normalleşme
sürecinin başladığı ve bazı merkez bankalarının faiz  artırımına gittiği görülmektedir.
Bu görünüm, bir önceki PPK dönemine  göre küresel finansal koşullarda artan belirsizliklere
ve bir miktar  sıkılaşmaya işaret etmektedir. Küresel risk iştahındaki dalgalı seyir
ve uzun vadeli tahvil faizlerinin seyrine ilişkin belirsizlikler  küresel finansal
piyasalarda dalgalanmaya yol açmaktadır. Kurul,  küresel enflasyon baskılarının 
para politikalarında ve dolayısıyla  küresel finansal piyasalarda veri duyarlılığını
artırdığı ve buna  bağlı oynaklıkların görülebileceği yönündeki görüşünü korumuştur.

Gelişmekte olan ülkelere portföy girişleri bu PPK döneminde azalarak  da olsa, borçlanma
senedi kaynaklı olarak, sürmüştür. Bununla  birlikte, gelişmiş ülkelerde uzun vadeli
tahvil faizlerindeki oynaklık  ve küresel finansal koşulların seyri gelişmekte olan
ülkelere yönelen  portföy akımlarına ilişkin riskleri canlı tutmaktadır.

Üretici fiyatları, döviz kuru gelişmelerinin yanı sıra uluslararası  emtia fiyatları
ve tedarik zincirlerindeki sorunlara bağlı olarak, Haziran ayında da yükselmiştir.
Üretici fiyatlarındaki yükseliş ve bu  yükselişlerin tüketici fiyatları üzerinde
yarattığı baskının, gelişmiş  ülkeler dâhil olmak üzere, küresel ölçekte belirginleştiği
izlenmektedir. Diğer yandan, enerji dışı emtia fiyatlarındaki artış  eğiliminin 
Haziran ayından itibaren sınırlı da olsa yerini gerilemeye  bıraktığı gözlenmektedir.

Ticari krediler ılımlı bir seyir izlemektedir. Son dönemde açılma ve  ertelenmiş
talebe bağlı olarak artış gösteren bireysel kredi  kullanımında ise, alınan makroihtiyati
tedbirlerin etkileri  izlenecektir. Kurul, bireysel kredilerin daha ılımlı bir büyüme
sergilemesinin, enflasyon görünümü ve dış denge üzerindeki riskleri  sınırlamak 
için önemli olduğuna dair yaptığı vurguyu korumuştur. Bu  çerçevede, kredilerin 
seyri ve kompozisyonu makroekonomik istikrar  açısından yakından takip edilmektedir.

Yurt içi iktisadi faaliyet güçlü seyretmektedir. İkinci çeyrekte,  salgın kısıtlamalarına
ve finansal koşullardaki sıkılaşmaya bağlı  olarak iç talep bir miktar ivme kaybederken,
dış talep gücünü  korumaktadır. Sanayi üretimi Nisan-Mayıs ayları ortalaması itibarıyla
bir önceki çeyreğe göre yüzde 0,4 oranında artmıştır. Sanayi ciro  endeksleri, söz
konusu ivme kaybının, salgın tedbirlerine de bağlı  olarak, yurt içi talep kaynaklı
olduğuna dış talebin ise sanayi  üretimini desteklediğine işaret etmektedir. Bu 
dönemde perakende satış  hacmi de kısıtlamalar kaynaklı düşüş kaydetmiştir.

Yüksek frekanslı veriler, aşılamadaki hızlanma ve salgın tedbirlerinin  gevşetilmesi
ile birlikte hareketliliğin tedbir döneminin öncesini  hızlı bir şekilde aşmasıyla
iktisadi faaliyetin tekrar güçlendiğine  işaret etmektedir. Nitekim kartla yapılan
harcamalara ilişkin haftalık  verilere göre, kısıtlamalardan daha çok etkilenen 
hizmet sektörleri  ile perakende ticarete konu olan kalemlerde artış oranları daha
yüksek  gerçekleşmiştir. Aşılamanın toplumun geneline yayılarak hızlanması  salgından
olumsuz etkilenen hizmetler ve turizm sektörlerinin  canlanmasına ve iktisadi faaliyetin
daha dengeli bir bileşimle  sürdürülmesine olanak tanımaktadır.

Kısıtlamaların iktisadi faaliyet üzerindeki etkisi işgücü piyasasına  da yansımıştır.
Nisan ve Mayıs aylarının ortalaması dikkate  alındığında toplam işsizlik oranı bir
önceki çeyreğe kıyasla 0,5 puan  artarak yüzde 13,5, tarım dışı işsizlik oranı ise
0,7 puan artışla  yüzde 15,6 olarak gerçekleşmiştir. Yüksek frekanslı veriler,  
kısıtlamaların gevşetilmesiyle birlikte iş imkânlarında hızlı bir  toparlanmaya 
işaret etmektedir. Bu çerçevede, önümüzdeki dönemde  hizmetler sektöründe istihdam
artışları görülebileceği  değerlendirilmektedir. Ancak işgücüne katılım oranlarındaki
artış,  istihdam artışlarının işsizlik oranlarına yansımasını  sınırlayabilecektir.

Olumlu dış talep koşulları ve uygulanmakta olan sıkı para politikası  cari işlemler
dengesini pozitif etkilemektedir. Cari işlemler dengesi Mayıs ayında 3,1 milyar 
dolar açık vermiş ve yıllık açık önceki aya  göre 0,9 milyar dolar azalarak 31,9
milyar dolar olmuştur. Haziran ayı  geçici dış ticaret verilerine göre mevsimsellikten
arındırılmış olarak  altın hariç ihracat ve ithalat aylık bazda artış kaydetmiştir.
Emtia  fiyatlarındaki yükselişe karşın ihracattaki güçlü artış eğilimi ve  aşılamadaki
kuvvetli ivmenin turizm faaliyetlerini canlandırmasıyla  yılın geri kalanında cari
işlemler hesabının fazla vermesi  beklenmektedir. Kurul, iktisadi faaliyetteki toparlanmanın
sürekliliği  ve finansal istikrar açısından cari işlemler dengesindeki seyrin  önemine
yaptığı vurguyu korumuştur.

**Para Politikası**

Para politikası duruşu, enflasyon görünümüne yönelik yukarı yönlü  riskler dikkate
alınarak, temkinli bir yaklaşımla enflasyonun kalıcı  olarak düşürülmesi ve fiyat
istikrarı hedefine ulaşılması odağında  belirlenecektir. Bu doğrultuda politika 
duruşu, enflasyon gelişmeleri  ve enflasyon beklentileri dikkate alınarak dezenflasyon
sürecini en  kısa sürede tesis edecek ve orta vadeli hedeflere ulaşıncaya kadar 
bunun sürekliliğini sağlayacak bir sıkılık düzeyinde belirlenmeye  devam edilecektir.

Son dönemde ithalat fiyatları ve yönetilen/yönlendirilen fiyatlardaki  artışların
yanı sıra, talep oşulları, bazı sektörlerdeki arz  kısıtları, açılmanın etkisiyle
yaz aylarında enflasyonda görülebilecek  oynaklıklar ve enflasyon beklentilerindeki
yüksek seviyeler, fiyatlama  davranışları ve enflasyon görünümü üzerinde risk oluşturmaya
devam  etmektedir. Diğer taraftan, parasal sıkılaştırmanın krediler ve iç  talep
üzerindeki yavaşlatıcı etkileri gözlenmektedir. Enflasyon ve  enflasyon beklentilerindeki
yüksek seviyeler dikkate alınarak, Nisan Enflasyon Raporu tahmin patikasındaki belirgin
düşüş sağlanana kadar  para  politikasındaki mevcut sıkı duruş kararlılıkla sürdürülecektir.

Bu doğrultuda Kurul, politika faizinin yüzde 19 düzeyinde sabit  tutulmasına karar
vermiştir.

Enflasyonun kısa dönemde, başta emtia fiyatları ve  yönetilen/yönlendirilen fiyatlar
olmak üzere arz ve talep yönlü  çeşitli unsurların etkisiyle oynak bir seyir izlemesi
beklenmektedir.

Enflasyonda kısa vadede görülebilecek oynaklıkların ana eğilime  yansımaları para
politikası duruşu açısından yakından izlenecektir. Sıkı parasal duruş  enflasyon
beklentileri, fiyatlama davranışları ve  finansal piyasa gelişmeleri bağlamında 
dışsal ve geçici oynaklıklara  karşı önemli bir tampon işlevi görecektir.

TCMB, fiyat istikrarı temel amacı doğrultusunda elindeki tüm araçları  kararlılıkla
kullanmaya devam edecektir. Enflasyonda kalıcı düşüşe  işaret eden güçlü göstergeler
oluşana ve orta vadeli yüzde 5 hedefine  ulaşıncaya kadar politika faizi, güçlü 
dezenflasyonist etkiyi muhafaza  edecek şekilde, enflasyonun üzerinde bir düzeyde
oluşturulmaya devam  edilecektir.

Fiyatlar genel düzeyinde sağlanacak istikrar, ülke risk primlerindeki  düşüş, ters
para ikamesinin başlaması, döviz rezervlerinin artış  eğilimine girmesi ve finansman
maliyetlerinin kalıcı olarak gerilemesi  yoluyla makroekonomik istikrarı ve finansal
istikrarı olumlu  etkileyecektir. Böylelikle, yatırım, üretim ve istihdam artışının
sağlıklı ve sürdürülebilir bir şekilde devamı için uygun zemin  oluşacaktır.

Kredi piyasası ve iktisadi faaliyete ilişkin göstergelerin yanı sıra  döviz kuru
oynaklığı ve ithalat fiyatlarındaki gelişmeler  doğrultusunda enflasyon üzerindeki
talep ve maliyet yönlü etkiler  önemini korumaktadır. Uygulanmakta olan sıkı para
politikası, krediler  ve iç talebi sınırlayarak bir yandan talep yönlü unsurları
kontrol  altına alırken, diğer yandan da cari işlemler dengesindeki iyileşmeyi  
desteklemektedir. Bununla birlikte, gelişmiş ülkelerdeki para  politikası ile küresel
risk iştahına ilişkin görünüm, gelişmekte olan  ülkelere yönelik portföy akımları
üzerindeki riskleri canlı  tutmaktadır. Kurul, para politikasında fiyat istikrarı
hedefi  doğrultusunda finansal istikrara yönelik riskleri de gözeten bir  yaklaşım
sergilemeyi sürdürecektir.

Kurul, fiyat istikrarının sağlanması için, güçlü bir politika  koordinasyonuyla 
tüm paydaşları içeren bütüncül bir makro politika  bileşimine ihtiyaç bulunduğu 
değerlendirmesini yinelemiştir.” 
