# TCMB, PPK toplantı özetini yayınladı

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/tcmb-ppk-toplanti-ozetini-yayinladi-55470h/
- Yayımlanma: 2020-08-27T14:46:28+03:00
- Yazar: Murat Ali Oral

Reklam

 [ ⌊Stablex Kare Banner⌉ ](https://track.adform.net/C/?bn=91045298;gdpr=${GDPR};gdpr_consent=${GDPR_CONSENT_50})

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası 20 Ağustos’ta yaptığı Para Piyasası Kurulu toplantı
özetini yayınladı. Merkez Bankası, Murat Uysal başkanlığında 20 Ağustos’ta yaptığı
toplantıda faiz oranlarında değişikliğe gitmemişti. 

Kurul bu kararın alındığı toplantının özetini yayınladı. TCMB’den yapılan açıklama
şu şekilde:

Enflasyon Gelişmeleri
1. Temmuz ayında tüketici fiyatları yüzde 0,58 oranında artmış,
yıllık enflasyon 0,86 puan gerileyerek yüzde 11,76 olmuştur. Yıllık enflasyondaki
düşüş bir önceki yılın aynı ayındaki vergi ayarlamalarının oluşturduğu baz etkilerinden
kaynaklanırken, döviz kuru ve ithalat fiyatları gibi maliyet unsurlarının yanı sıra
kredilerdeki güçlü ivme neticesinde enflasyon eğilimindeki artış devam etmiştir.

2. Gıda ve alkolsüz içecekler yıllık enflasyonu Temmuz ayında 0,20 puan düşerek 
yüzde 12,73’e gerilemiştir. Meyve grubu kaynaklı olarak işlenmemiş gıda yıllık enflasyonu
1,56 puan artarak yüzde 13,85 olmuştur. Diğer işlenmemiş gıda fiyatları yatay seyrederken,
bu grupta yumurta fiyatlarındaki yükseliş öne çıkmış, yılın ilk yarısında belirgin
bir artış eğilimi sergileyen bakliyat fiyatları ise gerilemiştir. İşlenmiş gıda 
fiyatları Temmuz ayında ılımlı seyretmiş ve baz etkisinin de desteğiyle grup yıllık
enflasyonu 1,77 puan düşüşle yüzde 11,64’e gerilemiştir. 

3. Enerji fiyatları Temmuz ayında yüzde 2,50 oranında artmış, grup yıllık enflasyonu
0,55 puan gerileyerek yüzde 8,57 olmuştur. Uluslararası petrol fiyatlarındaki toparlanma
enerji fiyatlarını yukarı çeken temel unsur olurken, şebeke suyu fiyatlarında da
artış gözlenmiştir. Aylık fiyat artışına rağmen, yönetilen kalemlerden elektrik 
fiyatlarında önceki yıl yapılan ayarlamaya bağlı baz etkisiyle grup yıllık enflasyonu
düşmüştür. 

4. Temel mal yıllık enflasyonu Temmuz ayında 2,81 puan azalarak yüzde 8,58’e gerilemiştir.
Bu düşüşte dayanıklı mal grubu belirleyici olmuştur. Bu grupta, özellikle mobilya,
otomobil ve elektrikli-elektriksiz ev aletlerindeki fiyat artışlarına rağmen, önceki
yıldaki vergi ayarlamalarının oluşturduğu baz etkisi nedeniyle yıllık enflasyon 
5,56 puan azalarak yüzde 9,98’e gerilemiştir. Öte yandan, giyim ve ayakkabı grubunda
mevsimsel ortalamalara yakın fiyat düşüşleri gözlenmiş, diğer temel mal grubunda
ise ılımlı fiyat artışları gerçekleşmiştir. 

5. Hizmet fiyatları Temmuz ayında yüzde 1,06 oranında artmış, yıllık enflasyon 0,04
puan yükselişle yüzde 11,80 olmuştur. Yıllık enflasyon kira, lokanta-otel ve ulaştırmada
gerilerken, haberleşme ve diğer hizmetlerde artmıştır. Salgına bağlı birim maliyet
artışları azalarak da olsa etkisini sürdürmüştür. Bu kapsamda lokanta-otel grubunda
fiyatlar geçtiğimiz aya kıyasla bir miktar yavaşlasa da yüksek bir artış kaydetmiştir.
Ulaştırma hizmetleri fiyatları aylık bazda gerilemiştir. 

6. Ağustos ayında, kısa ve orta vadeli enflasyon beklentileri artışını sürdürmüştür.
TCMB Beklenti Anketi sonuçlarına göre enflasyon beklentisi yıl sonu için yüzde 10,22’
den yüzde 10,82’ye, gelecek on iki ay için yüzde 9,33’ten yüzde 9,70’e güncellenmiştir.
Beklentilere ilişkin ankete dayalı göstergelerin yanı sıra tahvil getirilerinden
elde edilen enflasyon telafileri de artış kaydetmiştir.

Enflasyonu Etkileyen Unsurlar 
7. İktisadi faaliyette kademeli normalleşme adımlarıyla
birlikte Mayıs ayında başlayan toparlanma güç kazanmaktadır. Sanayi üretim endeksi
Haziran ayında mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış olarak bir önceki aya göre
yüzde 17,6 oranında artmıştır. Ciro endeksleri toparlanmanın sektörel yayılımının
artmaya başladığına işaret etmiş, hizmet sektöründe sanayi sektörüne kıyasla daha
gecikmeli gerçekleşen iyileşmeye dair olumlu sinyaller artmıştır. 

8. Üçüncü çeyreğe ilişkin anket göstergeleri ve yüksek frekanslı veriler ikinci 
çeyrekteki sert daralmanın ardından ekonomide belirgin bir toparlanmaya işaret etmektedir.
Salgın hastalığa bağlı gelişmelerin Türkiye ekonomisi üzerindeki olumsuz etkilerinin
sınırlandırılması amacıyla yakın dönemde uygulamaya konulan parasal ve mali tedbirler,
ekonominin üretim potansiyelini destekleyerek finansal istikrara ve iktisadi faaliyetteki
toparlanma sürecine katkıda bulunmuştur. Son dönemde ticari kredilerde normalleşme
eğilimi gözlenirken, bireysel krediler güçlü seyretmiş ve yurt içi talebi desteklemiştir.
Finansman koşullarına duyarlılığı yüksek ve talebi ertelenmiş kalemlere yönelik 
harcamalar güçlü seyrederken, elektrik tüketimi de istikrarlı bir artış göstermektedir.
Diğer taraftan, ulaştırma, konaklama, yiyecek ve içecek hizmetleri gibi salgından
en çok etkilenen hizmet gruplarında iyileşme devam etmekle birlikte görece zayıf
seyir sürmektedir.

9.  Yüksek frekanslı veriler ihracattaki toparlanmanın sürdüğünü gösterirken, ithalatın
belirgin bir ivme kazandığına işaret etmektedir. Ertelenmiş talebe ve salgın tedbirleri
kapsamında uygulanan likidite ve kredi politikalarına bağlı olarak ithalatta gözlenen
canlanmanın, bu politika tedbirlerinin kademeli olarak azaltılmasıyla dengelenmesi
beklenmektedir. Turizm gelirlerinde salgın hastalığa bağlı olarak gözlenen düşüşe
rağmen seyahat kısıtlamalarının hafifletilmesiyle kısmi bir iyileşme başlamıştır.
Mal ihracatındaki toparlanma, emtia fiyatlarının görece düşük seviyeleri ve reel
kur düzeyi önümüzdeki dönemde cari işlemler dengesini destekleyecektir. Kurul, iktisadi
faaliyetteki toparlanmanın sürekliliği ve makrofinansal istikrar açısından cari 
işlemler dengesindeki seyrin önemine dikkat çekmiştir. Bu kapsamda, yakın dönemde
alınan tedbirlerin kredi büyümesi ve kompozisyonu ile dış dengeye yansımaları yakından
takip edilmektedir.

10. Ekonomideki toparlanmanın ve alınan tedbirlerin etkisiyle işgücü piyasasında
kısmi iyileşme sinyalleri alınmakla birlikte, Mayıs döneminde işsizlik oranları 
yükselmeye devam etmiştir. Bu dönemde tarım dışı istihdam hizmetler sektörü kaynaklı
olarak gerilemeye devam ederken, inşaat istihdamı artış kaydetmiştir. Bir süredir
düşüş eğiliminde olan işgücüne katılım oranı ise yatay seyretmiştir. Öncü göstergeler,
iktisadi faaliyetteki toparlanmayla yeni iş ilanlarının arttığını ve istihdam imkânlarının
iyileşmeye devam ettiğini göstermektedir. Kurul, kısa çalışma ödeneği başta olmak
üzere işsizlik sigorta fonu ve cari transferler aracılığıyla sağlanan desteklerin,
hanehalkı gelir kayıplarının sınırlanması ve istihdamın korunması açısından kritik
rol oynadığı değerlendirmesinde bulunmuştur.

Para Politikası ve Riskler
11. Küresel ekonomide, ülkelerin attığı normalleşme adımlarıyla
üçüncü çeyrekte kısmi toparlanma sinyalleri gözlenmekle beraber, salgının yayılımını
devam ettirmesi ve ikinci bir dalga yaşanma olasılığına bağlı olarak toparlanmaya
ilişkin belirsizlikler yüksek seyretmektedir. Salgının ve sağlık önlemlerinin tüketim
alışkanlıkları ve genel harcama davranışına olası etkilerine yönelik belirsizlikler
devam etmektedir. Normalleşmenin uzun sürmesi veya önümüzdeki dönemde salgında ikinci
bir dalga görülmesi durumunda küresel ekonomide işaretleri görülmeye başlanan toparlanma
sekteye uğrayabilecek, küresel risk iştahında dalgalanmalar gözlenebilecektir.  

12. Temmuz PPK toplantısını takip eden dönemde, küresel faaliyetteki toparlanmaya
bağlı olarak ham petrol fiyatları ılımlı artışını sürdürmüştür. Ancak petrol fiyatlarının
bulunduğu seviye küresel salgın öncesi dönemde görülen seviyelerinin altındadır.
Diğer taraftan, küresel iktisadi faaliyete dair belirsizlikler başta olmak üzere
emtia fiyatlarına ilişkin aşağı yönlü riskler canlılığını korumakta olup, küresel
enflasyon oranlarının 2020 yılında ılımlı bir görünüm sergilemesi beklenmektedir.

13. Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler genişleyici parasal ve mali duruşlarını 
sürdürmektedir. Gelişmiş ülkelerde uzun vadeli faiz oranları tarihsel düşük seviyelerde
seyrini sürdürürken, gerek merkez bankalarının açıklamaları gerekse piyasa beklentileri,
düşük faiz ortamının uzun bir süre devam edeceğine işaret etmektedir. Uygulanan 
politikaların finansal piyasalar, büyüme ve istihdam üzerindeki etkinliği, ülkeler
itibarıyla salgının seyri ile politika alanının büyüklüğüne göre farklılaşabilecektir.

14. Gelişmekte olan ülkelere yönelik portföy akımları bir önceki aya göre daha olumlu
bir görünüm izlemiştir. Ağustos ayında borçlanma senedi piyasalarına girişler ölçülü
şekilde devam etmiş, hisse senedi piyasalarında ise çıkışlar önceki aylara göre 
azalarak sürmüştür. Buna karşın, küresel iktisadi faaliyet görünümüne ilişkin belirsizliklerin
sürmesi, önümüzdeki dönemde küresel risk iştahı ve gelişmekte olan ülkelere yönelen
portföy akımlarının dalgalı seyretmesine neden olabilecektir. Nitekim Türkiye’nin
risk primi salgın kaynaklı küresel belirsizliklerin ve ülkeye özgü faktörlerin etkisiyle
dalgalı bir seyir izlemektedir. Belirsizliklerin yüksek seyrettiği bu süreçte, salgın
hastalığın sermaye akımları, finansal koşullar, dış ticaret ve emtia fiyatları kanalıyla
oluşturmakta olduğu küresel etkiler yakından takip edilmektedir. Bu kapsamda Merkez
Bankası, salgının Türkiye ekonomisine etkilerini izleyerek elindeki araçları fiyat
istikrarı ve finansal istikrar amaçları doğrultusunda kullanmaya devam edecektir.

15. Parasal, finansal ve mali tedbirlerin yanı sıra kamu bankalarının öncülüğünde
ivme kazanan kredi genişlemesi, reel sektöre kredi akışının kesintisiz devamına 
ve iktisadi faaliyetteki toparlanma sürecine önemli katkı sağlamıştır. Böylelikle
ekonominin üretim potansiyeli desteklenmiş ve iktisadi faaliyet Mayıs ayından başlayarak
belirgin bir toparlanma eğilimine girmiştir. Kurul, ekonomideki toparlanma ve bunun
makro dengelere yansımalarını da gözeterek, gelinen aşamada salgın dönemine özgü
destekleyici makro politika adımlarının kademeli olarak geri alınmasına yönelik 
uygun zeminin oluştuğu değerlendirmesinde bulunmuştur. 

16. Bu doğrultuda alınan likidite tedbirleri kapsamında, hedefli ilave likidite 
imkânları kademeli olarak azaltılmaya başlanmıştır. Bununla birlikte, 7 Ağustos 
tarihinden itibaren haftalık repo ihalelerine ara verilmiş; piyasa yapıcı bankalara
tanınan likidite imkân limitleri önce yarıya indirilmiş, sonrasında ise sıfırlanmış;
TCMB bünyesinde faaliyette bulunan Bankalararası Para Piyasası’nda bankaların borç
alabilme limitleri gecelik vadede yapılan işlemler için yarıya düşürülmüştür. Likidite
yönetimi kapsamında atılan sıkılaştırma adımları çerçevesinde 13 Ağustos tarihinden
itibaren geleneksel repo ihalelerine başlanmıştır. Söz konusu adımlar, önümüzdeki
dönemde ağırlıklı ortalama fonlama maliyetini yukarı yönlü etkilemeye devam edecektir.

17. Parasal sıkılaşma adımlarıyla uyumlu olacak şekilde, reel kredi büyümesi koşullarını
sağlayan bankaların Türk lirası ve yabancı para zorunlu karşılık oranlarının arttırılmasına
karar verilmiştir. Bu kapsamda, kıymetli maden depo hesaplarına uygulanan zorunlu
karşılık oranları daha yüksek belirlenmiştir. Alınan bu kararlarla Mart ayından 
itibaren uygulamaya konulan destekleyici adımlar aracılığıyla sağlanan likiditenin
önemli bir kısmı geri çekilecektir. Salgının olumsuz etkilerinin sınırlandırılması
amacıyla alınan tedbirlerin normalleştirilmesi ve likidite politikalarında atılan
sıkılaşma adımlarının etkisiyle kredi ve mevduat faizlerinde artış görülmüş ve kredi
büyümesi yavaşlamaya başlamıştır. Kredi büyümesi ve kompozisyonunun, iç ve dış dengeye
yansımaları izlenmeye devam edilmektedir.

18. Salgına bağlı birim maliyet artışlarına ilave olarak döviz kuru ve kredilerde
yaşanan gelişmeler talep yönlü dezenflasyonist etkileri sınırlamakta ve çekirdek
enflasyon göstergelerinin eğilimlerinde yükseliş gözlenmektedir. Ağustos ayına ilişkin
öncü veriler, enflasyon eğilimindeki artışın devam ettiğine işaret etmektedir. Salgına
bağlı tedbirlerle kısa vadede etkili olan arz yönlü unsurların, normalleşme sürecinin
devamıyla kademeli olarak ortadan kalkacağı öngörülmekle birlikte yakın dönemdeki
gelişmeler fiyatlama davranışlarına dair risk oluşturmaktadır. Bu kapsamda salgın
dönemine özgü finansal düzenlemelerin kademeli olarak normalleştirilmesi ve son 
dönemde likidite yönetimi kapsamında atılan sıkılaştırma adımlarının, makrofinansal
istikrarı destekleyeceği değerlendirilmektedir. Bununla birlikte, salgının ilerleyişine
bağlı olarak iç ve dış talep koşullarının seyrine dair belirsizlikler önemini korumaktadır.
Bu çerçevede Kurul politika faizinin sabit tutulmasıyla birlikte likidite tedbirlerinin
sürdürülmesine karar vermiştir.

19. Kurul, enflasyondaki düşüş sürecinin devamlılığının, ülke risk priminin gerilemesi,
uzun vadeli faizlerin aşağı gelmesi ve ekonomideki toparlanmanın güç kazanması açısından
büyük önem taşıdığını değerlendirmektedir. Enflasyondaki düşüşün hedeflenen patika
ile uyumlu şekilde gerçekleşmesi için para politikasındaki temkinli duruşun sürdürülmesi
gerekmektedir. Bu çerçevede, parasal duruş ana eğilime dair göstergeler dikkate 
alınarak enflasyondaki düşüşün sürekliliğini sağlayacak şekilde belirlenecektir.
Merkez Bankası fiyat istikrarı ve finansal istikrar amaçları doğrultusunda elindeki
bütün araçları kullanmaya devam edecektir. 

20. Salgın sonrası dönemde uygulanan maliye politikası tedbirleri parasal ve finansal
diğer tedbirlerle birlikte salgına bağlı iktisadi risklerin sınırlanarak ekonominin
üretim potansiyelinin desteklenmesine ve toparlanmanın başlamasına önemli katkı 
sağlamıştır. Ekonominin toparlanma sürecinde para ve maliye politikaları arasındaki
eşgüdümün sürdürülerek, makro politika bileşiminin enflasyondaki düşüşün devamını
sağlayacak ve cari dengeyi destekleyecek şekilde belirlenmesi, büyümenin sağlıklı
ve istikrarlı bir şekilde sürdürülebilmesi açısından büyük önem arz etmektedir. 
Önümüzdeki dönemde, salgına bağlı etkiler nedeniyle toparlanması daha uzun sürebilecek
sektörlerin desteklenmesi için geçici ve hedefe yönelik maliye ve benzeri politika
uygulamalarının kritik önemde olduğu değerlendirilmektedir. 

21. Açıklanacak her türlü yeni verinin ve haberin Kurul’un geleceğe yönelik politika
duruşunu değiştirmesine neden olabileceği önemle vurgulanmalıdır.