# TCMB: Temel mal enflasyonu tüm alt gruplarda yükseldi

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/tcmb-temel-mal-enflasyonu-tum-alt-gruplarda-yukseldi-54324h/
- Yayımlanma: 2020-07-06T10:20:22+03:00
- Yazar: Haber Merkezi

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası(TCMB), temel mal enflasyonunun tüm alt gruplarda
yükselirken, hizmet enflasyonu normalleşme sürecinin  etkilediği kalemler öncülüğünde
arttığını bildirdi.

TCMB Haziran ayına ilişkin ‘Fiyat Gelişmeleri’ raporunu yayımladı.

Raporda, Tüketici fiyatları Haziran ayında yüzde 1,13 oranında  arttığı, yıllık 
enflasyonun 1,23 puan yükselerek yüzde 12,62 olduğu hatırlatıldı.
    Raporda, “
Enerji fiyatları uluslararası petrol fiyatlarındaki  toparlanmaya bağlı olarak artarken
gıda yıllık enflasyonu yatay bir  seyir izlemiştir.” denildi.    Bu görünüm altında
B ve C göstergelerinin yıllık enflasyonu ve  eğilimi yükseldi.    Raporda şu bilgiler
verildi:    “Haziran ayında tüketici fiyatları yüzde 1,13 oranında artmış ve  yıllık
enflasyon 1,23 puan yükselerek yüzde 12,62 olmuştur. Bu dönemde B ve C endekslerinin
yıllık değişim oranları sırasıyla 0,74 ve 1,32  puan artarak yüzde 11,95 ve yüzde
11,64 olarak gerçekleşmiştir.    Alt grupların yıllık tüketici enflasyonuna katkıları
incelendiğinde, bir önceki aya göre temel mal, enerji ve hizmet  katkıları sırasıyla
0,58, 0,45 ve 0,23 puan artmış, gıda grubunun  katkısında belirgin bir değişim olmamıştır.

Mevsimsellikten arındırılmış verilerle üç aylık ortalamalara göreB ve C göstergelerinin
eğilimlerinde artış gözlenmiştir. Bu dönemde,  hem hizmet hem de temel mal grubunda
enflasyon eğilimi yükselmiştir.

Hizmet fiyatları Haziran ayında yüzde 2,09 oranında artmış, grup  yıllık enflasyonu
0,48 puan yükselişle yüzde 11,76 olmuştur.  Yıllık enflasyon kira dışındaki alt 
gruplarda artmış, en belirgin  yükseliş ulaştırma grubunda kaydedilmiştir. Ulaştırma
hizmetlerinde normalleşme süreci ile birlikte uçak bileti (yüzde 12,39) ve şehirlerarası
otobüs ücretlerindeki (yüzde 23,52) artışlar  öne çıkmıştır. Kapasite sınırlamasına
tâbi olan lokanta-otel grubunda,  gerek yiyecek ve içecek hizmetlerinde gerekse 
konaklama hizmetlerinde  fiyatlar yükselmiştir. Diğer hizmetler grubunda ise eğitim
ve paket  turlar ile berber ve kuaför hizmetleri fiyatlarındaki artışlar dikkat 
çekmiştir. Haberleşme hizmetleri fiyatlarındaki artışta posta  hizmetleri, telefonla
görüşme ve internet ücreti öne çıkmıştır. Kira  yıllık enflasyonunda yavaşlama eğilimi
bu dönemde de devam etmiştir.

Temel mal grubu yıllık enflasyonu Haziran ayında 2,13 puan artarak  yüzde 11,39 
olmuştur. Bu dönemde yıllık enflasyon tüm alt gruplarda  yükselmiş, fiyatlar üzerinde
birikimli döviz kuru etkileri ve salgına  bağlı birim maliyet artışları ile normalleşme
süreciyle birlikte bazı  gruplara yönelik güçlenen talep de etkili olmuştur. Dayanıklı
mal  grubu fiyatları, otomobil, beyaz eşya ile diğer elektrikli ve  elektriksiz 
aletlerin öncülüğünde yüzde 2,88 oranında artarken, giyim  ve ayakkabı grubu fiyatlarındaki
değişim yüzde 1,15 ile tarihsel  ortalamanın üzerinde gerçekleşmiştir. Bu dönemde
diğer temel mallarda  da fiyatlar bir önceki aya göre belirgin bir oranda artmıştır.

Enerji grubu fiyatları Haziran ayında yüzde 2,62 oranında  artmıştır. Bu dönemde
uluslararası petrol fiyatlarındaki toparlanmaya  bağlı olarak akaryakıt ve tüpgaz
fiyatları sırasıyla yüzde 6,59 ve  yüzde 3,58 oranında yükselmiştir. Ayrıca bu dönemde
şebeke suyu  fiyatları yüzde 1,75 oranında artış kaydetmiştir. Bu gelişmeler ile
enerji yıllık enflasyonu 3,89 puan yükselerek yüzde 9,12’ye ulaşmıştır.

Gıda ve alkolsüz içecekler yıllık enflasyonu Haziran ayında 0,06  puan artarak yüzde
12,93 olmuştur. İşlenmemiş gıda fiyatlarındaki  mevsimsel düşüşün geçen yıla kıyasla
daha sınırlı olması sonucunda  grup yıllık enflasyonu yüzde 12,29’a yükselmiştir.
Bu gelişmede, taze  meyve yıllık enflasyonundaki azalışa karşın, sebze yıllık enflasyonun
yüzde 21,39’a yükselmesi belirleyici olmuştur.

Diğer işlenmemiş gıda grubunda bakliyat, kuruyemiş ve pirinç  fiyatlarındaki yükselişler
devam ederken son aylarda belirgin olarak  artan kırmızı et fiyatları Haziran ayında
gerilemiştir. İşlenmiş gıda  grubunda ise aylık fiyat artışı son döneme kıyasla 
daha ılımlı  gerçekleşirken (yüzde 0,58), baz etkisinin de desteğiyle işlenmiş gıda
yıllık enflasyonu yüzde 13,41’e gerilemiştir (Grafik 9). Bu  gelişmelerle taze meyve
ve sebze dışı gıda grubunda yıllık enflasyon  azalışını sürdürmüştür.

Asgari maktu özel tüketim vergisinin Mayıs ayında yükseltilmesinin  bu döneme sarkan
etkisiyle tütün ürünleri fiyatları Haziran ayında  yüzde 0,92 oranında artmış, bu
grupta yıllık enflasyon bir miktar  yükselmiştir.

    Yİ-ÜFE

Yurt içi üretici fiyatları Haziran ayında yüzde 0,69 oranında  artmış, yıllık enflasyon
yüzde 6,17 olmuştur. Yakın dönemdeki döviz  kuru görünümüne de bağlı olarak petrol
ve ana metal hariç imalat  sanayi fiyatlarının mevsimsellikten arındırılmış eğilimi
bu dönemde  azalmıştır.

Ana sanayi gruplarına göre incelendiğinde, yıllık enflasyon  dayanıklı ve dayanıksız
tüketim mallarında gerilerken, enerji ve  sermaye malları gruplarında yükselmiş,
ara malında yataya yakın  seyretmiştir. Aylık bazda, enerji fiyatlarındaki artışta
uluslararası  petrol fiyatlarındaki görünüme bağlı olarak rafine edilmiş petrol 
ürünleri ve ham petrol ile gaz imalatı fiyatları belirleyici olmuştur.

Sermaye malları grubunda motorlu kara taşıtları ile parça ve  aksesuarlarının yanı
sıra makineler  dayanıksız tüketim mallarında  fırın ürünleri ve unlu mamul fiyatlarındaki
artışlar etkili olmuştur.

Ara malları fiyatlarındaki düşüşte demir-çelik ve ferro alaşımlar,  tekstil ipliği,
temel kimyasallar ve kâğıt ürünleri öne çıkarken   dayanıklı tüketim malları fiyatları
başka yerlerde sınıflandırılmamış  ulaşım araçları öncülüğünde gerilemiştir. Özetle,
Haziran ayında  üretici fiyatlarının yıllık enflasyonu artarken ana eğilimi  yavaşlamıştır.”
