# TCMB’nin dolar freni tuttu

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/tcmbnin-dolar-freni-tuttu-20091h/
- Yayımlanma: 2017-02-20T18:58:51+03:00
- Yazar: Haber Merkezi

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 12 Ocak’ta başlattığı ve hala devam eden
proaktif hamlelerle döviz kurlarındaki oynaklığı azaltırken, söz konusu dönemde 
Türk lirasının (TL) dolar karşısında yüzde 8,3 değer kazanmasında da en önemli aktör
oldu.

TCMB’nin dolar kurunun 11 Ocak’ta 3,9422 lira ile tüm zamanların en yüksek seviyesini
görmesinin ardından başlattığı proaktif hamleleri bugüne kadar devam ettirmesi ve
küresel piyasalarda azalan dolar talebi ile kur, 3,61 seviyelerine kadar geriledi.

Dolar/TL, 3,94’ün üzerinden başlayan düşüş trendine önce 3,75, ardından 3,67 seviyelerinde
gelen tepki alımlarıyla ara verse de TCMB’nin bu dönemde yaptığı yeni hamlelerle
düşüş eğilimini sürdürdü.

ABD’de beklentilerden iyi gelen makroekonomik veriler ve ABD Merkez Bankası (Fed)
Başkanı Janet Yellen’ın söylemlerinin etkisiyle Fed’in bu yılın ilk yarısında en
az bir kez faiz artıracağı beklentilerinin artmasına karşın küresel piyasalardaki
risk iştahının devam etmesi de dolar/TL’deki yükseliş çabalarının sınırlı kalmasını
sağladı.

Analistler, TCMB’nin bu dönemde attığı adımların döviz kurlarındaki oynaklığı azalttığını
ve TL’yi desteklediğini ifade ederek, dolar/TL’nin 11 Ocak’ta gördüğü 3,9422 seviyesinden
başlayan düşüş trendiyle yüzde 8,3 değer kaybettiğini ve bugün 3,6132’yi gördüğünü
belirtti.

Yılın ilk günlerinde döviz kurlarındaki oynaklığın artmasıyla ekonomik temellerden
uzaklaşan sağlıksız fiyat oluşumlarına karşı gerekli tedbirlerin alınacağını ifade
eden Merkez Bankası, 10 Ocak’ta Bankalararası Para Piyasası’nda bankaların borç 
alabilme limitlerini 22 milyar liraya düşürerek müdahalelere başladı.

Merkez Bankası, aynı gün yabancı para zorunlu karşılık oranlarının tüm vade dilimlerinde
50 baz puan indirildiğini, bu değişiklikle finansal sisteme yaklaşık 1,5 milyar 
dolar ilave likidite sağlanacağını duyurmuştu.

**Yeni müdahale araçları devrede**

12 Ocak’ta 1 hafta vadeli repo ihalesi açmayarak likidite politikasında daha sıkı
bir duruşa geçen Merkez Bankası, o günden bu yana, 28 iş günü sıkı duruşunu devam
ettirdi.

Merkez Bankası, 28 iş gününde piyasa yapıcı bankaları çoğunlukla “Geç Likidite Penceresi’ne(
GLP)” yönlendirerek fonlama maliyetini söz konusu tarihten bu yana yaklaşık 200 
baz puan artırdı.

TCMB bünyesinde faaliyette bulunan Bankalararası Para Piyasası’nda bankaların borç
alabilme limitlerini 13 Ocak’ta 22 milyar liradan 11 milyar liraya düşüren Merkez
Bankası, 18 Ocak’ta da TL depoları karşılığı döviz depoları piyasasını başlattı.
Piyasalarda swap olarak değerlendirilen TL depoları karşılığı döviz depoları ihalelerini
bugüne kadar devam ettiren Merkez Bankasının, bu hamleleri ile spekülatif döviz 
talebinin önüne geçtiği belirtiliyor.

Merkez Bankası, 300 milyon dolar ile başladığı 1 hafta vadeli TL depo karşılığı 
döviz depo ihalelerine de 27 Ocak’tan bu yana 1 milyar dolar olarak devam ediyor.
Söz konusu hamle ile Londra üzerinden yapılan swap anlaşmaları sonucu yurt dışına
giden TL’nin Merkez Bankasına gelmesi amaçlanırken, bir yandan da döviz satışı yapmadan
kur likiditesi artırıldı.

**Politika faizi değişmedi, fonlama maliyeti yüzde 10’u geçti**

24 Ocak’taki Para Politikası Kurulu (PPK) toplantısında politika faizini değiştirmeyen
Merkez Bankası, faiz koridorunun üst bandını 75 baz puan ve GLP’yi 100 baz puan 
artırdı. Politika faizini yüzde 8’de sabit bırakan TCMB, uyguladığı sıkı para politikası
ile bankaların fonlama maliyetini ise 12 Ocak’taki yüzde 8 seviyelerinden bugünlerde
yüzde 10’un üzerine kadar çıkarttı.

TCMB, 9 Şubat’ta reeskont limitinin dolduğunu ve yeni başvuru almadığını duyurduktan
sonra 17 Şubat’ta da reeskont kredilerinin geri ödemelerinin TL ile yapılabileceğini
açıkladı.

1 Ocak 2017’den önce kullandırılan ve 31 Mayıs 2017 (dahil) tarihine kadar vadesi
dolacak olan ihracat ve döviz kazandırıcı hizmetler reeskont kredilerinin, kredi
vadesinde ödenmesi kaydıyla, geri ödemelerinin TL olarak da yapılabilmesine imkan
tanıyan TCMB, 2 Ocak’ta ilan edilen döviz alış kurlarının (dolar/TL 3,5338) esas
alınacağını duyurdu.

**İhracatçının döviz talebine karşı “reeskont” adımı**

Ziraat Bankası Ekonomisti Bora Tamer Yılmaz, TCMB’nin 3 ilkeli para politikası uyguladığını,
bunların “fiyat istikrarına karşı sıkı likidite politikası”, “döviz likiditesini
dengeleyici adımlar” ve “finansal istikrarı destekleyici politikalar” olduğunu bildirdi.

Yılmaz, 3 ilkenin de para politikası araçları ve aktarım mekanizmalarının birbirinden
farklı işlemesi nedeniyle Merkez Bankasının, her bir politika için farklı adım attığını
belirterek, “Örneğin, kur politikasında attığı adımlarla faiz politikasında attığı
adımları ayrı ayrı değerlendirmek gerekiyor. Kur oynaklığı, hem enflasyonu arttırıcı
etkisi hem de dış ticaret erbaplarının öngörüsünü azalttığı için Merkez Bankasının
odağındaki konular.” dedi.

Ocak ayında kur oynaklığının yüzde 25’e kadar yaklaştığını hatırlatan Yılmaz, Merkez
Bankasının swap mekanizmasını devreye alarak bankaların TL depolarına karşı dolar
depo imkanı kullanmalarını sağladığını, böylece Merkez Bankası rezerv miktarını 
değiştirmeden bankaların döviz ihtiyacını karşılamayı başardığını kaydetti. Bu hamlenin
sonucunda kur oynaklığının yüzde 13’e kadar iyileştiğini ifade eden Yılmaz, fiyat
istikrarı için sıkı likidite politikası çerçevesinde faiz tarafında GLP’nin devreye
alındığını ve bunun mart-haziran döneminde çift hanelere çıkması beklenen enflasyona
karşı önemli bir tampon görevi gördüğünü söyledi.

Yüzde 8’de sabit tutulan politika faizi ve sınırlı bir artışla yüzde 9,25’e yükseltilen
faiz koridorunun üst bandının ise ekonomideki çıktı açığına karşı finansal istikrarı
destekleyici duruşu yansıtan teknik ayarlamalar olduğunu belirten Yılmaz, şöyle 
devam etti:

“Son olarak da cuma günü ihracat reeskont kredilerin TL cinsinden ödenebileceğini
açıkladı. İçinden geçtiğimiz süreçte Merkez Bankası artık döviz ihalesi düzenlemiyor.
Bu nedenle ihracatçıların kredi geri ödeyebilmeleri için spot piyasadan döviz talebi
ortaya çıkıyor. Merkez Bankası, spot piyasadaki döviz talebini azaltmak için kredilerin
TL cinsinden geri ödenebilmesinin önünü açtı. Böylece bu hamle ile TL’yi spot piyasada
da Merkez Bankasının desteklediğini gözlemliyoruz.”
