# TCMB’nin karı yüksek gösterildi fark Hazine’ye aktarıldı

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/tcmbnin-kari-yuksek-gosterildi-fark-hazineye-aktarildi-50133h/
- Yayımlanma: 2020-02-02T15:29:36+03:00
- Yazar: Murat Ali Oral

Reklam

 [ ⌊Stablex Kare Banner⌉ ](https://track.adform.net/C/?bn=91045298;gdpr=${GDPR};gdpr_consent=${GDPR_CONSENT_50})

CHP Genel Başkan Yardımcısı ve Parti Sözcüsü Faik Öztrak, kanuna karşı hile yapılarak
Merkez Bankası kârının yüksek gösterildiğini ve Hazine’ye fazladan 22.8 milyar lira
aktarıldığını savundu.

Sözcü’den Başak Kaya’nın haberine göre, Merkez Bankası’nın döviz kuru değerlemesinin
yapıldığı hesaptan, kâr ve zararın izlendiği hesaba 20 milyar liranın üzerinde para
aktarıldığını, böylece TCMB’nin kârının yüksek gösterilip, kârdan Hazine’ye aktarılan
paranın suni şekilde arttırıldığını belirtti.

Öztrak yaptığı açıklamada, yapılan işlemin karşılıksız para basmaktan farkı olmadığını
belirterek, “Kısa vadeli siyasi çıkarlar için Türkiye’nin uzun dönemde para politikasının
güvenilirliğini sarsacak bu tür işlemlerin sonu hep hüsran olmuştur” dedi. Öztrak
konuyu TBMM gündemine de getirdi ve Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak’a soru
önergesi yöneltti.

Öztrak’ın önergesinde yer alan bilgilere göre TCMB Genel Kurulu, bu yılın Ocak ayında
olağanüstü toplanarak 35.2 milyar lirası geçen yıla ait kâr payı ve 5.3 milyar lirası
da önceki yıldan kalan ihtiyat akçesi olmak üzere toplam 40 milyar liranın üzerinde
parayı hissedarlarına dağıttı.

Öztrak, TCMB bilançosunda 2019 Ekim ayından bu yana alışılmadık hareketler görüldüğünü,
2019’un son 2.5 aylık döneminde döviz kurunda anlamlı bir değişme olmamasına rağmen
TCMB’nin kur farkından kaynaklanan hesap hareketlerinin izlendiği “Değerleme” hesabında
20 milyar liralık bir düşüş yaşandığını savundu. Aynı dönemde MB kârının izlendiği“
Diğer Kalemler” hesabında ise 22.8 milyar liralık bir artış gerçekleşti.

Öztrak bu gelişme ile, TCMB’nin “değerleme” hesabında izlenmesi gereken bir paranın
kanuna karşı hile yapılarak “diğer kalemler” hesabına aktarıldığı, bu yolla MB’nin
bu yılın başında dağıttığı karın yüksek gösterildiği yönündeki kuşkuları artırdığını
belirtti ve “Yapılanın karşılıksız para basmaktan farkı yoktur” dedi.

Yapılan işlemin gerek maliye gerekse para politikalarında şeffaflığı azalttığını,
ekonomi politikalarına güveni de düşürdüğünü belirten Öztrak, “Kısa vadeli siyasi
çıkarlar için Türkiye’nin uzun dönemde para politikasının güvenilirliğini sarsacak
bu tür işlemlerin sonu her zaman hüsran olmuştur” ifadelerini kullandı.

2019’da bütçede tahakkuk etmeyen 26.5 milyar lira tutarında bir gelirin de Hazine
nakit hesaplarına gelir olarak kaydedildiğine dikkat çeken Öztrak, “Bütçede tahakkuk
etmeyen bir gelirin nereden ve nasıl tahsil edilerek Hazine nakit dengesine gelir
yazıldığı anlaşılamamaktadır” dedi.

Öztrak, önergesinde bütçe emanetleri ve avans hesaplarının bakiyesinin 2019’da önceki
yıllarda görülmeyen şekilde sıfırlandığına da dikkat çekti. Öztrak, önergesinde 
de şu soruları yöneltti:

“2018 ve 2019 yıllarında Hazine nakit gelirleriyle, Merkezi Yönetim Bütçe gelirleri
arasındaki olağanüstü farkın sebebi nedir? 2018 ve 2019’da Bütçe geliri olarak tahakkuk
etmemiş gelirler, Hazine tarafından nereden ve nasıl tahsil edilmiştir? Merkezi 
yönetim bütçe dengesi ile nakit dengesi arasında geçişi sağlayan “Emanet ve Avans
hesapları” 2019’da neden sıfır (0) bakiye vermiştir?

15 Ekim-31 Aralık 2019 tarihleri arasında TCMB’nin net döviz pozisyonu artarken 
ve dolar kurunda anlamlı bir değişiklik olmamışken TCMB değerleme hesabında gerçekleşen
yaklaşık 20 milyar liralık gerilemenin sebebi nedir? 15 Ekim-31 Aralık 2019 tarihleri
arasında TCMB’nin kâr ve zarar gelişmelerinin izlendiği Diğer Kalemler Hesabındaki
22.8 milyar liralık artışın sebebi nedir?

15 Ekim-31 Aralık 2019 arasında, bazı muhasebe işlemleriyle gerçekleşmemiş değerleme
farkları, gerçekleşmiş gibi gösterilerek TCMB’nin dönem kârına aktarılmış mıdır?

15 Ekim-31 Aralık 2019 tarihleri arasında TCMB ile kamu bankaları veya Hazine arasında,
TCMB’nin net döviz pozisyonunu değiştirmeyecek şekilde aynı gün içinde gerçekleşen
döviz alım-satımları yapılmış mıdır?

Bu işlemler neticesinde Hazinenin 2020’deki finansman ihtiyacı olduğundan ne kadar
düşük gösterilmiştir? TCMB’nin karşılıksız para basması neticesini doğuran bu operasyonların
enflasyonu azdıracağını ve TCMB’nin itibar ve güvenilirliğine zarar verdiğini düşünüyor
musunuz?