# TCMB’nin uyarısına rağmen TL mevduat faizi yarışı hızlandı

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/tcmbnin-uyarisina-ragmen-tl-mevduat-faizi-yarisi-hizlandi-92058h/
- Yayımlanma: 2022-11-09T06:37:08+03:00
- Yazar: Selim Soydan

[Bankacılık](https://www.borsatek.com/tcmb-bankalarla-bir-araya-geldi-elestirilen-politikalarda-kararlilik-mesaji-verdi-92039h)
sektöründe tahvil tutma zorunluluğundan kaçamayan bankalar TL mevduat faizlerinde
yükselişe neden olsa da hem Merkez Bankası’nın uyarısı hem de makroihtiyati önlemler
nedeniyle düşük kredi faizleri bu artışın nereye kadar sürebileceği sorularına yol
açıyor. Dünya’nın haberine göre bankacılık sektöründe son günlerde en önemli gündem
maddesi yükselen TL mevduat faizleri oldu. Merkez Bankası’nın TL mevduat oranına
göre bankalara ek menkul kıymet alımı zorunluluğu getirmesinin ardından bankacılık
sektörü yaratacağı risklere dikkat çekmiş ve bilançoların zorlanacağı uyarısı yapmıştı.
Düşük faizle ek menkul kıymet alımı yaparak uzun süre bilançoda risk taşımaktansa
TL mevduat oranını artırarak mevduat çekmeyi hedefleyen bankacılık sektöründe yüzde
25-31 arasında TL mevduat faizlerine rastlanıyor.

[Merkez Bankası](https://www.tcmb.gov.tr/)’nın ay başında bankaların ‘sistemik risk’
uyarısı ve TL mevduat faizi artışlarının ardından yaptığı düzenlemelerin ‘ruhuna
aykırı’ uyarısına rağmen bankacılık sektöründe TL mevduat faizi artışı devam ediyor.
Aralık sonunda bilanço düzeltme döneminde daha da artması beklenen TL mevduat faizlerine
karşılık kredi faizlerinde politika faizi ve makroihtiyati önlemler nedeniyle düşüşün
yaşanması bankacılık sektörünün bu yarışı sürdürüp sürdüremeyeceği sorusuna yol 
açtı.

### Hem kredide hem mevduatta alım zorunluluğu

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu ile Merkez Bankası’nın aldığı makroihtiyati
önlemlerle getirilen bankaların menkul kıymet tutma zorunluluğu hem kredilerde hem
de mevduatlarda uygulanıyor. Alınan kararların başında bankaların yabancı para mevduatın
yüzde 5’ine kadar tahvil tutulması zorunluluğu geliyor. Bankalar yeni yıldan itibaren
ise TL mevduat oranı yüzde 50 ve yüzde 60’ın altında kalırsa ilave 2 ve 7 puan tahvil
tutma yükümlülüğü altındalar.

Ayrıca KOBİ, esnaf, mali kesim, KİT, tarım, ihracat ve yatırım kredileri, kurumsal
kredi kartları hariç kullandırılan ticari kredilerin yüzde 30’u oranında tahvil 
tutma şartı bulunuyor. Temmuz-aralık arasında söz konusu kredilerin stok tutarının
artış oranı yüzde 10’u aşarsa, aşan tutan kadar tahvil tutulması gerekiyor. Bunun
yanı sıra kullandırılan ticari kredi faizi referans oranının 1,4 katını aşarsa yüzde
20, 1,8 katını aşarsa yüzde 90 tahvil tutma şartı da var.

Yerli özel ve yabancı bankalarda oran düşük BDDK’nın haftalık verilerine göre 28
Ekim itibariyle bankacılık sektöründe KKM dahil TL mevduatın oranı yüzde 47,6 seviyesinde
bulunuyor. Kamu bankalarında yine KKM dahil TL mevduatın toplam mevduata oranı yüzde
50,59 iken yerli özel bankalarda oran yüzde 47,21’e yabancı sahipli bankalarda ise
yüzde 43,25’e kadar geriliyor. Şu anda yabancı para mevduatının yüzde 5’ine kadar
tahvil tutma zorunluluğu olan bankalar yeni yıldan itibaren TL mevduat oranının 
yüzde 50 ve 60’ın altına kalmasına göre ek menkul kıymet almak zorunda kalacaklar.
İşte yerli özel ve yabancı sahipli bankalarda oranın yüzde 50’nin altında olması
ek menkul kıymet alımı zorunluluğuyla karşı karşıya kalmamak için bankaları TL mevduatlarını
artırma yoluna soktu.

### TL mevduat faizi KKM’nin üzerinde

Ancak Merkez Bankası’nın son üç ayda üst üste yaptığı 350 baz puanlık indirimi sonrasında
politika faizi yüzde 10,5’e çekilirken kur korumalı TL mevduat faizleri de yüzde
13,5 seviyesine indi. Bankalar KKM’de mevduat faizini politika faizinin en fazla
3 puan üzerinde uygulayabiliyor. KKM ile bir süredir TL mevduat oranını artıran 
bankacılık sektörü faiz indirimiyle yine bir çıkmazın içine girdi. KKM getirisinin
düşmesi TL mevduatlara uygulanan mevduat faizinin yükselişinde bir diğer etken olarak
öne çıkıyor. Bankalar her yıl aralık sonunda bilanço iyileştirme operasyonları döneminde
hem kredi hem de mevduat faizlerinde yukarı yönlü bir politika izliyor ocak ayıyla
birlikte ise normalleşme yaşanmaya başlıyor. Bu durum da TL mevduat faizlerinin 
bir süre daha yüksek kalacağı yorumlarına yol açıyor.
