# TCMB’ye göre enflasyonun nedeni gıda fiyatlarındaki artış

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/tcmbye-gore-enflasyonun-nedeni-gida-fiyatlarindaki-artis-50865h/
- Yayımlanma: 2020-03-04T10:28:54+03:00
- Yazar: Murat Ali Oral

Reklam

 [ ⌊Stablex Kare Banner⌉ ](https://track.adform.net/C/?bn=91045298;gdpr=${GDPR};gdpr_consent=${GDPR_CONSENT_50})

Merkez Bankası, TÜFE’deki artışın büyük ölçüde gıda fiyatlarından kaynaklandığını
açıkladı. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK)
tarafından yayınlanan Şubat ayı enflasyon rakamlarını değerlendirdi.

Şubat ayında tüketici fiyatları yüzde 0,35 oranında artmış, yıllık enflasyon 0,22
puan yükselişle yüzde 12,37 olmuştur. Bu gelişme büyük ölçüde gıda fiyatlarından
kaynaklanmış; hem işlenmemiş hem de işlenmiş gıda gruplarında yıllık enflasyon yukarı
yönlü bir seyir izlemiştir. Enerji fiyatları, petrol fiyatlarındaki düşüşle birlikte
akaryakıt öncülüğünde gerilemiş ve grup yıllık enflasyonu düşüş kaydetmiştir. Bu
dönemde hizmet enflasyonu bir miktar yükselirken, temel mal grubunda genele yayılan
fiyat düşüşleri neticesinde ılımlı bir seyir kaydedilmiştir. Bu görünüm altında,
B ve C
göstergelerinin yıllık enflasyonu sınırlı ölçüde artarken, eğilimleri görece
yatay seyretmiştir.

**Değerlendirmeler**

Şubat ayında tüketici fiyatları yüzde 0,35 oranında artmış ve yıllık enflasyon 0,22
puan yükselerek yüzde 12,37 olmuştur (Grafik 1). Bu dönemde B ve C endekslerinin
yıllık değişim oranları sırasıyla 0,17 ve 0,09 puan artarak yüzde 11,10 ve 9,97 
olarak gerçekleşmiştir

Alt grupların yıllık tüketici enflasyonuna katkıları incelendiğinde, bir önceki 
aya göre gıda ve hizmet gruplarının katkıları sırasıyla 0,39 ve 0,11 puan artmış,
enerji, alkol-tütün ve temel mal gruplarının katkıları ise sırasıyla 0,18, 0,10 
ve 0,09 puan azalmıştır.

Mevsimsellikten arındırılmış verilerle üç aylık ortalamalara göre B ve C göstergelerinin
eğilimi yataya yakın seyretmiştir. Bu dönemde hizmet grubunun eğilimi bir miktar
yükselirken, temel mal grubu eğiliminde (vergiden arındırılmış) belirgin bir değişiklik
olmamıştır .

Şubat ayında hizmet fiyatları yüzde 0,84 oranında artmış, grup yıllık enflasyonu
0,29 puan yükselerek yüzde 12,49 olmuştur. Bu dönemde, yıllık enflasyon ulaştırma,
kira ve diğer hizmetler gruplarında artmış, lokanta-otel ve haberleşme gruplarında
ise yataya yakın bir seyir izlemiştir . Ulaştırma grubu fiyatlarındaki yükseliş 
alt kalemler geneline yayılırken, diğer hizmetler grubundaki fiyat artışında kura
duyarlı olan bakım-onarım ve sağlık hizmetleri (dişçilik, laboratuvar, görüntüleme
ücretleri vb.) ile paket tur belirleyici olmuştur.

Temel mal grubu yıllık enflasyonu Şubat ayında 0,30 puan düşüşle yüzde 7,05 olmuştur.
Bu dönemde yıllık enflasyon giyim grubunda yatay seyrederken, dayanıklı ve diğer
temel mal gruplarında gerilemiştir . Dayanıklı mal grubu fiyatları elektrikli ve
elektriksiz aletler (yüzde -0,67), mobilya (yüzde -0,36) ve otomobil fiyatlarına(
yüzde -0,20) bağlı olarak düşüş göstermiştir. Mobilya fiyatlarında bir önceki aydaki
KDV indiriminin bu aya sarkan etkisinin izlendiği değerlendirilmektedir. Bu dönemde,
ilaç fiyatlarındaki artışa (yüzde 3,63) karşın, diğer temel mallar grubu fiyatları
sınırlı da olsa düşüş kaydetmiştir. Özetle, Türk lirasındaki değer kaybına rağmen,
temel mal fiyatları Şubat ayında ılımlı bir seyir izlemiştir.

Enerji fiyatları Şubat ayında aylık yüzde 0,63 oranında gerilemiştir . Bu gelişmede,
salgın hastalığa bağlı olarak düşen uluslararası petrol fiyatları etkili olmuş ve
döviz kuru gelişmelerine rağmen akaryakıt fiyatları aylık yüzde 2,30 oranında azalmıştır.
Diğer yandan, şebeke suyu fiyatları Şubat ayında yüzde 1,08 oranında artarak enerji
fiyatlarındaki düşüşü sınırlamıştır. Bu gelişmeler sonucunda enerji yıllık enflasyonu
1,60 puan azalarak yüzde 15,54’e gerilemiştir .

Gıda ve alkolsüz içecekler yıllık enflasyonu Şubat ayında 1,54 puan artarak yüzde
10,58’e yükselmiştir. Bu gelişmede hem işlenmemiş hem de işlenmiş gıda gruplarının
etkisi hissedilirken, işlenmemiş gıda fiyatlarındaki artış daha belirgin olmuştur.
Yıllık enflasyon işlenmemiş gıdada yüzde 4,73’e, işlenmiş gıdada ise yüzde 16,61’
e yükselmiştir . Bu dönemde taze meyve-sebze grubunda yıllık enflasyon artmakla 
birlikte düşük düzeylerdeki seyrini korumuştur. Diğer işlenmemiş gıda grubunda ise
kırmızı et fiyatlarındaki yükseliş (yüzde 3,27) eğilimi hızlanarak devam etmiştir.
Şubat ayında işlenmiş gıda fiyatları ekmek-tahıllar, et ürünleri ve katı-sıvı yağlar
öncülüğünde artış eğilimini sürdürmüştür. Bu gelişmelerle, taze meyve ve sebze dışı
gıda grubunda yıllık enflasyon yüzde 13,65’e yükselmiştir

**Yİ-ÜFE**

Yurt içi üretici fiyatları Şubat ayında yüzde 0,48 oranında artmış, yıllık enflasyon
0,42 puan yükselerek yüzde 9,26 olmuştur . Bu dönemde emtia fiyatları gerilerken,
Türk lirasında gözlenen değer kaybına bağlı olarak petrol ve ana metal hariç imalat
sanayi fiyatlarının ana eğilimi yükselmiştir

Ana sanayi gruplarına göre incelendiğinde, yıllık enflasyon enerji ve dayanıksız
tüketim malları gruplarında gerilerken, diğer gruplarda artmıştır. Aylık gelişmelere
bakıldığında, enerji hariç diğer kalemlerde genele yayılan fiyat artışları gözlenmiştir.
Enerji üretici fiyatlarındaki belirgin düşüşte rafine edilmiş petrol ürünleri ile
elektrik kalemi etkili olmuştur. Bu dönemde, dayanıklı tüketim mallarındaki fiyat
artışında temelde mobilya kalemi belirleyici olurken; sermaye mallarında metal yapı
ürünleri, motorlu kara taşıtları ve makineler; ara malında demir-çelik ve metal 
ürünleri ile tekstil sektörüne girdi sağlayan kalemler öne çıkmıştır. Dayanıksız
tüketim mallarında ise gıda ürünlerinde fiyat artışları izlenirken, bu dönemde tütün
ürünleri üretici fiyatlarındaki düşüş dikkat çekmiştir. Sonuç olarak, tüketici enflasyonu
üzerinde üretici fiyatları kaynaklı baskılar bir miktar artmıştır.