# Tekstil sektörü gücünü kaybediyor

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/tekstil-sektoru-gucunu-kaybediyor-97132h/
- Yayımlanma: 2023-04-13T09:11:19+03:00
- Yazar: Murat Ali Oral

Enflasyon, kur baskısı, işçilik ve enerji gibi maliyetlerin yarattığı olumsuz tabloyla
mücadele eden hazır giyim ve konfeksiyon sektörü, özellikle sabit kur politikasıyla
birlikte ihracat gücünü kaybediyor. İhracatın yüzde 70’e yakınını Avrupa Birliği
ülkelerine gerçekleştiren sektör, bu pazarı Bangladeş, Vietnam, Hindistan gibi yükselen
üreticilere kaptırmak üzere.

Dünya gazetesinden Nurdoğan Arslan Ergün’ün haberine göre 2022’de 21.2 milyar dolar
ihracat gerçekleştiren hazır giyim ve konfeksiyon sektörü, 2023’e geldiğinde yılın
ilk 3 ayında yüzde 4.4 oranında bir kayıp yaşadı. Kur politikası ve enflasyonist
baskının devam etmesi halinde yılsonuna kadar beklenen kayıp ise yüzde 10’lara kadar
çıkıyor. Perakende tarafı da dahil edildiğinde 2 milyondan fazla kişiye istihdam
sağlayan sektörde, yaşanacak daralmayla iş gücü kaybının da yüzde 10’ları bulacağı
tahmin ediliyor. Maliyetlerle başa çıkamayacak birçok firmanın da kepenkleri kapatacağı
sesleri yükseliyor.

### “AB AVUCUMUZDAN UZAK DOĞU’YA KAÇIYOR”

Türk hazır giyim sektörünün rekabetçi olmayan kur sebebiyle ana pazar AB’de iş alamamaya
başladığını ifade eden TOBB Hazır Giyim ve Konfeksiyon Komitesi Başkanı Şeref Fayat,“
Masraflarımız artmaya devam etti ama aynı oranda iş alamadık. Vietnam, Bangladeş,
Pakistan, Çin gibi ülkelere karşı yüzde 15 olan fiyat farkımız şu an yüzde 40’lara
çıktı. Yüzde 40 farkla da kimse bize sipariş vermiyor. Yüzde 40 farkın en az yüzde
20’si de baskılanan kur kaynaklı” dedi. Söz konusu ülkelerin Türkiye karşısında 
AB pazarında yüzde 40 büyüdüğünü söyleyen Fayat, şunları söyledi:

“Avrupa’da bizim iki katımız büyüyorlar. Geçmişte ikinciliği kaptırdığımız Bangladeş’in
ardından şimdi üçüncü, dördüncü hatta beşinci sıradakiler önümüze geçmeye başladı.
AB avucumuzun içinden Uzakdoğu’ya kaçıyor.”

Fayat’ın yıl sonu öngörüsü ise yüzde 5 ile 10 arasında bir kayıp. “Para politikası
böyle giderse kayıp yüzde 10’u da bulur” diyen Fayatt’a göre, döviz kuru 24-25 bandına
çıkarsa ve enflasyonist baskı da paralelinde kontrol altında tutulursa yakın coğrafya
AB’nin yeniden Türkiye’ye teveccühü olur. Fayat, “En azından yılın ikinci yarısı
için ekonomi yönetiminin dengeli bir politika güdüp hem faizi çok arttırmadan hem
de kurda çok fazla baskı olmadan bir denge kurmak zorunda” dedi. Bankalar kredi 
musluklarını kapattığı için firmaların zaten zorda olduğunu söyleyen Şeref Fayat,“
Bu şekilde devam ederse bu para politikasıyla yılın ikinci yarısında çok fazla oyuncunun
devre dışı kalacağını ve önemli bir istihdam kaybı yaşayacağımızı gözlemliyorum.
İstihdamda yüzde 10’ları bulan bir kaybımız olacak” diye konuştu.

### “FİYAT TUTMUYOR DAR BOĞAZDAYIZ”

Hazır giyim ihracatında yaşanan düşüşlere dikkat çeken Türkiye Giyim Sanayicileri
Derneği (TGSD) Başkanı Ramazan Kaya, buradaki en büyük nedeni de ‘fiyat tutturamama’
olarak açıkladı. Kaya, “Şu an fiyat tutturamadığımız için müşteri kayıplarını çok
ciddi olarak hissetmeye başladık. Giden müşteriyi tekrar kazanmak imkansız gibi 
bir şey” dedi. İşçilik maliyetlerinin 350- 400 dolarlardan 650 doların üzerine çıktığını
söyleyen Kaya, finansmana ulaşım sıkıntısının da eklenmesiyle sektörün özellikle
AB pazarında rekabet gücünü kaybettiğini belirtti. Kaya’ya göre, işçilik, finansman
gibi maliyetlerin ‘aşırı’ artışının yanında sabit döviz kuru sektörde ‘dar boğaz’
yaşatıyor. Kaya, “Kur enflasyon oranında artarsa hayat biraz daha normalleşir. Sıkıntı
bitmez ama sonrası için adım olur” dedi.

Şu an satışların pazar kaybetmeme adına zararına yapıldığını ifade eden Kaya, “Kurun
artmasını daha fazla para kazanmak için değil fiyat tutturmak, ayakta kalmak için
istiyoruz. Önümüzdeki dönem çarklar biraz daha zor dönecek” dedi. Kaya, kapanma 
ve iş durdurmalar yaşanacağına dikkat çekti ve “Geçen yıl taleple yeni yatırımlar
yapıldı. Bu yıl ise kayıplar yüzünden kapasitede yüzde 50’lere varan boşluk var”
dedi.

### Daralan Avrupa pazarına dampingi fiyatla hücum var

Uludağ Hazır Giyim ve Konfeksiyon İhracatçıları Birliği’nin (UHKİB) Yönetim Kurulu
Başkanı Nüvit Gündemir, sektörün rekabet gücündeki düşüşe vurgu yaptı. UHKİB 2022
yılı Olağan Genel Kurul Toplantısı gerçekleştirildi. Yılın ilk 3 ayında Türkiye 
hazır giyim ihracatının yüzde 4,4 azalışla 5 milyar 204 milyon dolar olduğunu, UHKİB’in
yüzde 4,6 azalışla 273 milyon dolar ihracat gerçekleştirildiğini anlatan Gündemir
şöyle konuştu:

“Daralan Avrupa pazarında bir taraftan hacim düşerken diğer taraftan Uzakdoğu ülkelerinin
dampingli fiyatlarla pazara hücum etmesi söz konusu. Ülkemizdeki döviz politikaları
enerji ve işçilik maliyetlerimizi rekabetçiliğin dışına taşıyor. Üretim metotlarımızda
daha fazla verimlilik ve otomasyona çalışmamız gerekir. Pazardaki ürün segmentinde
kendimizi doğru konumlandırmamız da gerekecektir.”

### TÜRKİYE’DEKİ ALIMLAR YÜZDE 30 DAHA PAHALI

Akdeniz Hazır Giyim ve Konfeksiyon İhracatçıları Birliği (AHKİB ) Başkanı Gürkan
Tekin, artan işçilik ücretleri ve yüksek üretim maliyetleri nedeniyle ihraç pazarlarında
fiyat artırmak durumunda kaldıklarını, Avrupa Birliği pazarında rakip ülkelere göre
Türkiye’den yapılan alımların yüzde 30 daha pahalı hale geldiğini açıkladı. Başkan
Tekin, etkin devlet desteklerinin artırılması çağrısında bulundu.

### TEŞVİK MEKANİZMALARI HIZLA DEVREYE ALINMALI

Tekin şu bilgileri verdi:

“Türk hazır giyim ve konfeksiyon sektörü olarak uluslararası pazarlarda ciddi bir
daralma yaşıyoruz. Nisan sonu ve mayıs itibarıyla daralmanın daha da artmasından
endişe ediyoruz. AB’den aldığımız siparişler hızla Çin başta olmak üzere Uzak Doğu
ülkelerine kayıyor. Bunun en önemli nedeni döviz kurunun rekabet edebilir seviyede
olmaması. Maliyetler hızla artarken düşük kurdan dolayı dünya pazarlarında fiyat
tutturamıyoruz. İşletmelerimiz zararına da olsa müşterilerini tutmaya çalışıyor 
ama bu durum sürdürülebilir değil. Belirsizlikler arttı. Müşterilerimiz alternatif
tedarikçilere yönelik arayış içinde. İşletmelerimiz de maliyet avantajı sağlayan
farklı ülkelerde yatırım planlarına yöneldi. Etkin destek ve teşvik mekanizmalarının
hızla devreye alınmasını istiyoruz.”

“İHRACATÇI DEPREM ETKİLERİ NEDENİYLE REKABETÇİ OLMAKTA ÇOK ZORLANIYOR”

Güneydoğu Anadolu İhracatçı Birlikleri (GAİB) Koordinatör Başkanı, Güneydoğu Anadolu
Tekstil ve Hammaddeleri İhracatçıları Birliği Başkanı Fikret Kileci, “Baskı altındaki
kur kimsenin işine gelmez” dedi. Kileci şöyle konuştu:

“Artık dünyada mal satmak, ayakta kalabilmek çok zor. Hesabı iyi yapmak gerekiyor.
Hata yapma lüksümüz yok. Üretici, ihracatçı hem kur politikası hem de depremin etkileri
nedeniyle rekabetçi olmakta çok zorlanıyor. AB pazarı ve diğer pazarda daralma olduğunu
söyleyebiliriz. Seçime kadar da bu zorlu sürecinin devam edeceği gerçeği var. Deprem
nedeniyle istihdam kaybı bölgemizde oldu ama işleri aksatacak kadar değil. En fazla
kayıp bu konuda Kahramanmaraş’tadır. Beşeri sermaye işverenin en önemli konusu. 
Buradaki insanların başka yerlere gitme arayışına girmemesi ve gidenlerin de döndürülmesi
için çaba harcanmalı.”
