# Teminat takibi, Takasbank’a geçiyor

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/teminat-takibi-takasbanka-geciyor-5851h/
- Yayımlanma: 2015-04-18T22:25:00+03:00
- Yazar: Haber Merkezi

Hisse senedi yatırımcısına ilişkin teminat ve risk kontrolü, çalışmalarına başlanan
yeni sistemle aracı kurumlardan Takasbank’a geçecek.
Borsa yatırımcısının teminat
ve risk kontrolü, çalışmalarına başlanan yeni sistem ile aracı kurumlardan Takasbank’a
geçecek.

Aracı kurum ve Takasbank yetkililerinden edinilen bilgilere göre Takasbank, aracı
kurum ve yazılım şirketlerine, hisse senedi alım satımında kullanılacak yeni teminatlandırma
ve risk kontrol sistemi ile ilgili çalışmaların detaylarını bildirdi.

Eylül ayında ilk aşamasının devreye alınması planlanan yeni risk ve teminat takip
sisteminin halen Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) olduğu gibi Takasbank
tarafından yönetileceği ifade ediliyor.

Borsa İstanbul Pay Piyasası’nda işlem yapan yatırımcılar halen yüzde 20 teminat 
bulundurma zorunluluğunda olsalar dahi aracı kurumlar yönetim kurulu kararı almaları
durumunda müşterilerinin çok daha düşük teminatlarla işlem yapmalarına izin verebiliyorlar.
Aynı zamanda yatırımcıların risk ve teminatlarına ilişkin kontrolleri yapma sorumluluğu
da aracı kurumlarda bulunuyor.

**Borsa yatırımcısı da “teminat tamamlama çağrısı” ile tanışacak**

Yeni sistemin devreye alınması ile aracı kurumların müşteri bazlı teminatlandırma
ve risk kontrolü serbestliklerine son verilecek ve sisteme gönderilecek tüm emirler
ve yatırımcı pozisyonları Takasbank’ın belirlediği kriterlere göre kontrol edilecek.
Böylece pay piyasası yatırımcısı da VİOP’taki gibi teminat tamamlama çağrısı ile
tanışacak.

Takasbank tarafından, VİOP’ta gerçekleştirilen işlemler için şu an uygulanmakta 
olan portföy bazında teminatlandırma yöntemi kapsamında “Standard Portfolio Analysis
of Risk” (SPAN) algoritması kullanılıyor. VİOP’ta SPAN sistemi ile anlık olarak 
teminat ve riskler hesaplanarak Takasbank tarafından yönetiliyor.

SPAN algoritmasında değişik fiyat ve volatilite değişim seviyelerine dayalı olarak
oluşturulan senaryolar arasından maksimum risk göz önünde bulundurularak, teminat
tutarı portföy bazında hesaplanıyor ve anlık olarak takip ediliyor.

**“Likidite yaratan Trader’lar olumsuz etkilenecek”**

Borsa uzmanları, pay piyasasında önemli derecede likidite sağlayan, günlük al-sat
işlemi yapan Trader’ların bu karardan olumsuz etkilenebileceğini belirtiyor. Emir
iletiminde özelikle yüksek volatilitenin olduğu zamanlarda hareket serbestliği sağlayan
şu anki sistemin daha fazla işlem ve bekleyen emir olarak likiditeye katkı yaptığını
ifade eden uzmanlar, VİOP’ta yeni yeni alışılan SPAN sisteminin pay piyasasında 
işlem hacmini negatif etkileyebileceğini dile getiriyor.

Uzmanlar, anlık olarak hesaplanan bir risk kontrolünün, Trader’ların birbirleri 
ve fonlara karşı yarış halinde yaptıkları işlemler açısından ellerini zayıflatacağını
belirterek, teminatlandırma ve risk hesaplamasında kriterlerin kendi görüşleri de
alınarak yapılmasını beklediklerini dile getiriyor.