# Ticaret Bakanı’ndan ‘Hal Yasası’ açıklaması

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/ticaret-bakanindan-hal-yasasi-aciklamasi-40866h/
- Yayımlanma: 2018-11-04T20:39:51+03:00
- Yazar: Haber Merkezi

Reklam

 [ ⌊Stablex Kare Banner⌉ ](https://track.adform.net/C/?bn=91045298;gdpr=${GDPR};gdpr_consent=${GDPR_CONSENT_50})

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ne geçilmesiyle iki bakanlığın birleştirilmesi 
sonucu Ticaret Bakanlığının çok daha efektif, verimli ve dinamik bir sürece girdiğine
işaret eden Pekcan, dünyanın ekonomik ve politik olarak yeni bir dönemden geçtiğini,
bu doğrultuda ticaret stratejilerini yeni bir vizyonla yapılandırmaya çalıştıklarını
söyledi.

Pekcan, geçen dönemde fahiş fiyat artışlarının önlenmesi, kontrol altına alınması
ve bunlara yönelik tedbirlerin uygulamaya konulması açısından 81 ilde ticaret il
müdürlükleri kanalıyla çalışmalar yaptıklarına dikkati çekerek, “Bununla ilgili 
de ciddi rakamlara ulaştık. Alo 175’e 48 bin civarında şikayet geldi. Çağrı merkezinde
15 kişi vardı, 30 kişiye çıkardık, daha sonra da mobil uygulama başlattık. Vatandaşlar
da bizimle beraber çalışıyor. Şu ana kadar 5 bin 743 firmadan 81 bin 666 ürün denetledik
ve 366 firmanın 6 bin 399 ürününde haksız fiyat artışı tespit ettik.” diye konuştu.

Firmaları da rahatsız etmeden bu uygulamaları sürdürdüklerini dile getiren Pekcan,“
Hemen ceza kesmiyoruz, kendilerinden savunma istiyoruz. Savunma, kurul tarafından
inceleniyor, haksız bulunursa ceza uyguluyoruz. İncelemeler halen devam ediyor, 
süreç işliyor. İş dünyasından gelen biri olarak serbest piyasa ekonomisine inanıyorum
ama bu süreçte buna ihtiyaç vardı. Sonra inşallah her şey biraz daha yoluna girince,
onu da kaldıracağız.” ifadesini kullandı.

Pekcan, fırsatçılar nedeniyle ağustosta yüksek fiyat artışları olduğunu, Bakanlığın
devreye girmesiyle fiyatların düştüğünü vurgulayarak, bundan sonra rakamların daha
da aşağı inmesini beklediklerini söyledi.

Bakanlık olarak ürünlerin piyasa dengelerini korumak için her gün takip yaptıklarını,
özellikle hasat zamanında ayçiçeği, çeltik, pirinçte herhangi bir ithalat önlemi
uygulamadıklarını ama bazı ürünlerde gümrük vergisini indirmek durumunda kaldıklarını
anlatan Pekcan, tarım ürünlerinin daha sağlıklı depolanması için lisanslı depoculuğu
geliştirdiklerini belirtti. Pekcan, “Lisanslı depolardaki ürünlerin elektronik ortamda
ticaretine izin veren Ürün İhtisas  Borsası’nı kurduk. İnşallah 2019 yılında hasat
mevsiminden önce borsayı fiilen devreye sokacağız. Elektronik ortamda lisanslı depolardaki
ürünlerin ticareti yapılabilecek.” dedi.

**STK’LERDEN İSTİŞARE KURULUNA TALEP YAĞDI**

Pekcan, Türkiye’nin “orta gelir”den “yüksek gelir” düzeyine geçebilmesi için sıçrama
tahtasının ihracat olduğunu ifade ederek, çalışmalara, ihracatı teknoloji odaklı,
katma değeri yüksek tasarıma ve markalaşmaya dayalı bir yapıya oturtmak için yön
vermek gerektiğini aktardı.

Bu doğrultuda Ticaret Bakanlığı olarak ilgili tüm sivil toplum kuruluşlarının (STK)
da yer aldığı İstişare Kurulu oluşturduklarına işaret eden Pekcan, burada ihracat
ve ithalatla ilgili sorunları masaya yatırdıklarını, bugüne kadar 2 toplantı yaptıklarını,
14 Kasım’da da üçüncü toplantıyı yapacaklarını bildirdi.

Pekcan, ilk 3 ayda STK’lerden 332 talep geldiğini, bunların az bir kısmının gerçekte
yerine getirilemeyecek taleplerden oluştuğunu, 60’ının diğer bakanlıklarla alakalı
olduğunu, 270’inin de Ticaret Bakanlığının faaliyet alanına girdiğini anlattı. Bunların
hepsini ya sonuçlandırdıklarını ya da sonuçlanmama nedenini kurumlara yazılı olarak
ilettiklerini söyleyen Pekcan, daha sonra 700 civarında daha yeni talebin ulaştığını
belirtti.

**GÜMRÜK BİRLİĞİ’NİN GÜNCELLENMESİ**

Avrupa Birliği (AB) ile Gümrük Birliği’nin güncellenmesinin Türkiye’nin öncelikli
konularından biri olduğunu hatırlatan Pekcan, Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) kurallarının
e-ticaret gibi teknolojik gelişmeler dikkate alınarak güncellenmesine de önem verdiklerini,
bu doğrultuda diğer ticaret bakanları ile G20 Ticaret Bakanları Toplantısı’nda yaptıkları
görüşmelerde paydaşlara katkı sağladıklarını dile getirdi.

Pekcan, yaptıkları uluslararası toplantılarda ve ikili görüşmelerde AB ile Gümrük
Birliği’nin güncellenmesini gündeme getirdiklerini vurgulayarak, şöyle devam etti:

“O da çok eski versiyon kalmış. Hizmet ticareti, e-ticaret gibi bazı konularda kapsamın
genişletilmesine ihtiyaç var. AB üyesi ülkelerden Macaristan ve Almanya ile İngiltere
dahil, ziyaretlerimizde desteklerini istedik. Herkes pozitif yaklaşıyor. Biz STK
yönetimlerine de iletiyoruz, ‘Çalıştığınız ülkelerde iş ortaklarınızla bu konuyu
daha çok gündeme getirmeniz lazım, onların kendi hükümetlerine baskı yapması lazım.’
diyoruz. Bu anlamda da STK’lerimizin hepsi devrede. Özellikle Brexit tamamlanıncaya
kadar kimsenin bu konuya pek eğilemeyeceğini hissediyoruz ama bizim hazırlıklarımızı
bu süreci iyi değerlendirerek yapmamız lazım. Bu bir lobi faaliyeti, destekleyenler
olduğu kadar, desteklemeyenler de var ama biz yılmayacağız. Bizim hedefimiz, stratejimiz
belli.”

Gümrük Birliği anlaşmasında e-ticaret, lojistik, tarım ürünleri ve kamu ihaleleri
gibi konuların bulunmadığına dikkati çeken Pekcan, bunun güncellenmesinin her iki
tarafın da menfaatine olacağını vurguladı.

Pekcan, AB’nin de etki analizlerini yaptığını ve durumun farkında olduğunu belirterek,“
Şu an Brexit konusuna odaklanmış durumdalar. Bizim de o süre zarfında kendimizle
ilgili ön çalışmalar yapmamız gerekiyor. Mart sonuna kadar bu böyle devam edecek.”
dedi.

Brexit’in iki tarafa da büyük maliyetleri olan bir çıkış olduğunu ifade eden Pekcan,
Türkiye’nin, İngiltere’nin Brexit sonrasında stratejik ortak seçtiği 4 ülkeden biri
olduğunu kaydetti.

**FAS’IN ANTİ-DAMPİNGİNE KARŞI TÜRKİYE LEHİNE KARAR**

Pekcan, dünyada korumacılık önlemlerinin arttığı bir dönemden geçildiğini anımsatarak,
bu doğrultuda da çok ciddi çalışmalar yürüttüklerini, göreve geldiği ilk günlerde
özellikle DTÖ ve tahkim konusunda Bakanlıktaki eksikleri tamamlamak üzere uzman 
öğretim görevlilerini davet ettiklerini ve beraber çalıştıklarını söyledi.

ABD’nin 23 Mart’ta demir-çelik ithalatında yüzde 25, alüminyum ithalatında ise yüzde
10 ek gümrük vergisi getirdiğini, daha sonra da 13 Ağustos’ta bunu iki katına çıkardığını
hatırlatan Pekcan, 15 Ağustos’ta hem yaptırım kararlarına 533 milyon dolarlık bir
karşılıkla cevap verdiklerini hem de aynı gün DTÖ’de panele davet ettiklerini anlattı.

Pekcan, 31 Ekim’de güzel bir haber aldıklarını, Fas’ın demir-çelik ithalatında uyguladığı
anti-dampinge karşı DTÖ nezdinde Türkiye lehine karar verildiğini bildirdi. ABD’nin
daha önceden uyguladığı demir-çelik ithalatına getirdiği ek vergilere yönelik DTÖ’de
açılan davada da ara kararın yayınlandığını belirten Pekcan, bu kararda da Türkiye’nin
haklı bulunduğunu, nihai panelde de olumlu sonuçlar almayı beklediklerini kaydetti.

Pekcan, geçen yıl Türkiye’nin ABD’ye demir-çelik ihracatının 1,04 milyar dolar olduğunu,
bu yılın 9 ayında da 671 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirildiğini bildirdi.

**İHRACATIN İTHALATI KARŞILAMA ORANI YÜZDE 96,7’YE ÇIKTI**

Pekcan, ekim ayı itibarıyla 15 milyar 732 milyon dolarla Cumhuriyet tarihinin rekor
ihracat rakamını açıklamanın kendilerine kısmet olduğunu, ithalatın da yüzde 23,5
düşerek geçen ay 16,2 milyar dolara gerilediğini hatırlattı. İhracatın ithalatı 
karşılama oranının bir başka rekorla yüzde 96,7’ye ulaştığına dikkati çeken Pekcan,
bu rakamın geçen sene ekim ayında yüzde 65,2 olduğunu aktardı.

Bakan Pekcan, ihracatı artırmak için hedef ülkeler seçtiklerini belirterek, “Yol
haritamızı oluşturduk, strateji planı yaptık. Bundan önce dokunamadığımız pazarlara
ve ürünlere odaklanmayı planlıyoruz. Bakanlık olarak hedeflerimizden biri de teknoloji
ihtisas serbest bölgeleri kurmak. Burada genç girişimcilerimizin bilişim, teknoloji,
yazılım gibi projelerine ağırlık vermeyi ve onları desteklemeyi düşünüyoruz. Bununla
ilgili de bir çalışma grubu kurduk. Ellerinde projesi olan ve imkanı bulunmayan 
üniversite öğrencilerinin ellerinden tutmaya hazırız.” dedi.

**TÜRKİYE TİCARET MERKEZİ REVİZE EDİLECEK**

Pekcan, yeni “Türkiye Ticaret Merkezleri (TTM)” açmayı planladıklarını da belirterek,
şunları kaydetti:

“Mevcut yapısıyla değil, onları biraz revize etmeyi planlıyoruz. Yeni TTM’lerde 
de bölge ve talep odaklı çalışmalar yaptık. Nerelerde, hangi ürünlerde daha çok 
talep var, bu yöndeki çalışmalarımız devam ediyor. Turquality Projesi’nin etki analizini
inceledim, gerçekten başarılı bir proje. Bunu da daha çok yeni firmalara açacağız.
Eskilere ‘Teşekkür ediyoruz, siz büyüdünüz, artık kendi ayaklarınızın üzerinde duruyorsunuz.’
deme vakti ama onlar da yeni pazarlara girerse onların da yanındayız. Daha çok firmamızın
yararlanabileceği bir sistemi getirmeye çalışıyoruz. Bir taraftan da ihracatı artırabilmek
için bunun esnafa, KOBİ’lere yaygınlaştırılması yönünde eğitimler veriyoruz. TOBB
ile ortak ihracat destek merkezleri kuruyoruz. İllerde KOBİ’lere, esnafa ihracat
eğitimleri vereceğiz. Eximbank’ın 12 şubesi oldu. İlk aşamada onu 20’ye çıkararak
Anadolu’ya yayacağız.”

Mevzuatı basitleştirmeye özen gösterdiklerini dile getiren Pekcan, gelecek dönemde
ihracat desteklerine online başvuru alma ve onaylama sürecini başlatacakları bildirdi.

**“GÜMRÜKTE YENİ BİR DEVİR AÇACAĞIZ”**

Ticaretin kolaylaştırılması için gümrüklerde yeni bir devir açacaklarını söyleyen
Pekcan, şu anda yetkilendirilmiş yükümlü statüsünde 380 firma olduğunu, 110 firmanın
da inceleme aşamasında bulunduğunu ifade etti.

Pekcan, “yerinde gümrükleme” uygulamasını geliştirdiklerini, mevcut durumda 18 firmanın
bundan yararlandığını bildirdi.

Tekirdağ Limanı’nda buna ilişkin bir pilot uygulama yürüttüklerini dile getiren 
Pekcan, şöyle devam etti:

“Gemi limana geldiği andan itibaren gümrük işlemleri tamamlanmış, boşaltma işleri
başlamış oluyor. Bu doğrultuda gümrüklerin tamamen online sisteme geçmesi için çalışmalarımız
devam ediyor. Burada Türkiye’den kaynaklanmayan sıkıntılar olabiliyor. Avrupa Birliği
bile bunlara hazır değil. Her şey online, her şey şeffaf olacak ama zamana ihtiyacımız
bulunuyor. ‘Tır Takip Sistemi’miz var, tırlarımızın yükleriyle beraber hangi aşamada
olduğunu takip edebiliyoruz. Bütün gümrük kapılarını online olarak görebiliyoruz.
Hatta benim makam odamda var, oradan da görebiliyorum.”

**GÜMRÜKTEN SATIŞA E-İHALE SİSTEMİ**

Pekcan, tasfiyelik hale gelen araç ve eşyaların gümrükten satışı için yeni bir sistem
geliştirdiklerini belirterek, “e-İhale ile gümrükten satışta yeni uygulamayla gün
aşırı 50 araba satacağız. Bir gün araç, bir gün eşya satılacak. Ayda 500-600 arabanın
satılmasını öngörüyoruz. Son ihalede 2,5 milyon lira bedelle 37 araç satıldı. 81
milyona açık bir ihale. 18 yaşını doldurmuş, muhammen bedelin yüzde 10’u kadar teminat
veren herkes katılabilecek. Herkes telefonundan aplikasyonu indirebilir. Arabayla
ilgili her şeyi paylaşıyoruz, eksper raporu da var. Araçları yerinde gidip görebiliyorsunuz.
Motosikletlere ilginin yüksek olması da dikkat çekici.” diye konuştu.

Söz konusu ihalelere Ticaret Bakanlığı çalışanları ve birinci dereceden yakınlarının
katılamayacağını ifade eden Pekcan, üniversite öğrencilerini düşünerek eşya satışlarını
da eylüle yetiştirmeye çalıştıklarını anlattı.

Pekcan, tasfiyelerde imha edilen eşyalara ilişkin de yönetmelik yayımladıklarını,
bunların yok edilmesi yerine vakıflara, derneklere, sosyal kurumlara hibesini sağladıklarını
dile getirdi.

Çay, sigara, içki gibi imha edilecek ürünleri ise geri dönüşüm tesislerine verdiklerini
vurgulayan Pekcan, böylece, zaman, enerji ve paradan tasarruf ettiklerini belirtti.

**“İHRACATÇIMIZI KORUMAYA YÖNELİK ÖNLEMLER ALIYORUZ”**

Pekcan, “Güvensiz Ürün Bilgi Sistemi”ni geliştirdiklerine işaret ederek, ithalatı
yapılan tüm ürünlerle ilgili testler ve analizler gerçekleştirdiklerini, insanların
ithal ürün alırken danışabilecekleri bir hat oluşturduklarını bildirdi.

İhracatçıları korumaya yönelik aldıkları önlemlere de değinen Pekcan, “Türkiye, 
uluslararası antidamping uygulayan ülkeler arasında 3’üncü, korumacılık, ilave gümrük
vergileri uygulayan ülkeler arasında 6’ıncı sırada yer alıyor. Firmalarımızın haklarını
Dünya Ticaret Örgütü kuralları çerçevesinde korumaya çalışıyoruz.” ifadesini kullandı.

**“HALLERDE ÜRETİCİ BİRLİKLERİ İÇİN KİRALAR DAHA DÜŞÜK OLACAK”**

Hal Yasası’na değinen Pekcan, Türkiye’de yıllık üretilen 50 milyon ton yaş sebze
ve meyvenin yaklaşık yüzde 30’unun zayi olduğuna dikkati çekti.

Pekcan, çıkarılacak yasayla üreticiyi ve tüketiciyi korumaya, sistemi kayıt altına
almaya ve zayiatı azaltmaya çalıştıklarını vurgulayarak, şu değerlendirmelerde bulundu:

“Bu, hem sağlıklı ürün hem gıda güvenliği hem de enflasyonla mücadele yolunda hizmet
veren bir paket. Üzerinde çalıştığımız taslak bir çerçeve. Bunun içini paydaşlarıyla
beraber dolduracağız. STK’lerle her konuda beraber hareket ediyoruz. Bir eyleme 
geçerken çalışma grupları kuruyoruz. O gruptan çıkacak ortak akılla hareket ediyoruz.
Bunun da üretici bölgesi hal tarafı, tüketici bölgesi toptan hal tarafı var. İki
tarafta da soğuk hava depoları, soğuk zincir, ambalaj standardı konusunda çalışmalarımızı
tamamladık. Bunların uygulamasına hallerin devreye girişiyle başlayabileceğiz. Altyapımızı,
çalışmalarımızı hazırladık. Buralarda sadece sebze meyve değil, et ve süt ürünleri,
kanatlı hayvan, çiçek ve gerektiğinde diğer gıda ürünleri de yer alacak.”

Kuzey Avrupa ülkelerinde ve gelişmiş ülkelerde üretici birliklerinin tüketici hallerindeki
satış oranlarının yüzde 90’lar seviyesinde olduğunu söyleyen Pekcan, Avrupa Birliği
ülkelerinin ortalamasının yüzde 50’yi bulduğunu, Türkiye’de ise bu rakamın binde
6’da kaldığını aktardı.

Pekcan, üretici birliklerinin kooperatifleşmesi için destek vereceklerini de belirterek,“
Tüketici toptancı halinde üretici birlikleri için kiralar çok daha düşük olacak.
Onlara yüzde 75 indirim sağlayacağız. Hal rüsumunu kaldıracağız. Vergi oranı herkese
yüzde 4 ise üretici birliklerine yüzde 2 olarak uygulayacağız. Herhangi bir ticaret
erbabının, esnafın zarar görmesini kesinlikle istemeyiz. Şu anki durumda her şey
üreticinin sırtında. Mevcut sistemin ne üreticiye faydası var ne tüketiciye. Biz
bunu düzgün kurguladığımız zaman herkesin memnun olacağı bir sistem olacak.” dedi.

Hal Yasası’nın çıkmasının uzun sürmeyeceğini ifade eden Pekcan, tüm paydaşlarla 
ortak çalışma yürüttüklerini vurguladı.

Bakan Pekcan, üretici toptancı hali ile tüketici toptancı halinin iç yapısını yönetmelikle
belirleyeceklerini dile getirerek, şöyle konuştu:

“Tüm engelleri aşacağız. Siyasi destek arkamızda. Buralar, yap-işlet-devret modeliyle
profesyonel bir şirket tarafından yönetilsin, gurur duyacağımız, pırıl pırıl bir
proje olsun istiyoruz. Yer konusunu belirlemeye çalışıyoruz. Hal Yasası’nın çıkmasında
sorun yaşanmasını beklemiyorum. Pilot proje üzerinde çalışıyoruz. Öncelikle Ankara
ve İstanbul’u pilot bölgeler olarak düşünüyoruz. Bir de bunun üretici bölgesi toptancı
hali ayağı var. Akdeniz havzasında bunun karşılığı olmalı. Hangisine öncelik veririz
bilemiyorum. Uygulamada pozitif yansımalarını göreceğiz.”

“Şirketleri yalnız bırakmıyoruz”
Pekcan, konkordato ilanlarına ilişkin soru üzerine,
bu konuda Adalet Bakanlığı bünyesinde hem borçluyu hem alacaklıyı koruyacak detaylı
bir çalışma yapıldığını, bu çalışmaya Ticaret Bakanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığının
destek verdiklerini bildirdi.

Ortada gerçekçi olmayan rakamların dolaştığına işaret eden Pekcan, gerekli tedbirlerin
alındığını dile getirdi.

Pekcan, Türkiye’nin zor bir süreç atlattığına dikkati çekerek, şunları kaydetti:

“Gerekli önlemler alınmasaydı, kurulan senaryo çok daha farklıydı. Piyasa hareketlendi
ama hala bankaların kredi verirken nazlandığını duyuyoruz. Biz de konuyu takip ediyoruz.
Firmalarımıza, ‘Teminat mektubunda sizden bu fahiş komisyonu kim istedi, kim limitin
varken kredi vermedi, bunları bize firma bazında bildirin, çalışalım.’ diyoruz. 
Onları yalnız bırakmıyoruz.”
