# TL’nin toplam dış ticaretteki payı %3’ün altına indi

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/tlnin-toplam-dis-ticaretteki-payi-3un-altina-indi-87574h/
- Yayımlanma: 2022-07-19T08:50:23+03:00
- Yazar: Haber Merkezi

Reklam

 [ ⌊Stablex Kare Banner⌉ ](https://track.adform.net/C/?bn=91045298;gdpr=${GDPR};gdpr_consent=${GDPR_CONSENT_50})

Türk lirasının görece istikrarlı, komşu ülkelerle ilişkilerin ise olumlu seyrettiği
2005 yılından başlayarak çıkış seyrine giren lira ile ticaretin payında, 2017’den
bu yana dramatik düşüş dikkat çekiyor.

Bader Arslan Dünya Gazetesindeki [yazısında](https://www.dunya.com/kose-yazisi/tl-ile-ticaret-eriyor/663920)
TL ile ticaretin ayrıntılarını paylaştı. 2000’li yılların başında ihracatın sadece
yüzde 1’i TL ile yapılırken, bu oran 2009’da yüzde 2’nin, 2012’de yüzde 3’ün, 2014’
te yüzde 4’ün üzerine çıktı. 2017 rekor yılıydı. 164,5 milyar dolara çıkan ihracatın
13,2 milyar doları yani yüzde 8’i TL kullanarak yapıldı. O yıl kimi aylarda oran
yüzde 10’a ulaştı. 2018’de oran aniden geriledi. Toplam ihracat artmasına rağmen,
TL’nin payı yüzde 4’ indi. 2019 ve 2020’de yüzde 4 civarında seyreden TL kullanım
oranı 2021 ve sonrasında daha da düştü ve yüzde 3’ün altına indi. Geçtiğimiz Nisan
ayında ise yüzde 2,4 ile 2011’den sonraki en düşük düzeyine geriledi.

Benzer bir döngü ithalat tarafında da görülüyor. 2000’li yılların başında ithalatta
TL kullanımı yok denecek kadar azdı. 2007’de TL’nin payı yüzde 1’in, 2008’de yüzde
2’nin, 2010’da yüzde 3’ün üzerine çıktı. 2016 ve 2017’de yüzde 7 civarına kadar 
yükseldikten sonra 20182019 döneminde yüzde 5’e geriledi. 2020’de yeniden yükselse
de 2021 sonunda hızla düşmeye başladı. Geçtiğimiz Aralık ve Ocak aylarında ithalatta
TL’nin kullanımı yüzde 3,2’ye, son 10 yılın en düzeyine indi. Son açıklanan Mayıs
ayı verisinde ise oran yüzde 4,1 oldu.

Hangisinin ne ölçüde etkili olduğunu bilemesek de, TL ile ticaretin toplam dış ticaretteki
payının gerilemesinin iki olası nedeni var. Birincisi, TL’nin öngörülebilirliğini
azalması; Para birimi ne kadar istikrarlı ve öngörülebilir ise ticarette kullanım
imkanı o denli yükselir. TL de öyle bir paraydı. Ancak son yıllarda bu özelliğini
kaybetti. İçeride yabancı para ve ona endeksli (KKM) mevduatın payı TL mevduatın
üzerinde iken, diğer ülkelerde yaşayanların TL’yi tercih etmesini beklememek gerekir.

İkincisi, komşularımızla ilişkilerin gerginleşmesi ya da bu ülkelerin siyasi/ekonomik
durumlarının istikrarsızlaşması. Suriye ve Mısır ile ilişkilerimiz, İran’a yönelik
yaptırımlar nedeniyle ticaretin zayıf seyretmesi, Rusya-Ukrayna savaşı TL ile ticareti
baskılayan sebepler arasında.