# TMB: Altyapı faaliyetleri de mücbir sebep kapsamına girmeli

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/tmb-altyapi-faaliyetleri-de-mucbir-sebep-kapsamina-girmeli-52243h/
- Yayımlanma: 2020-04-17T10:25:02+03:00
- Yazar: Haber Merkezi

Reklam

 [ ⌊Stablex Kare Banner⌉ ](https://track.adform.net/C/?bn=91045298;gdpr=${GDPR};gdpr_consent=${GDPR_CONSENT_50})

Hâlihazırda 1,5 yıldır daralmakta olan inşaat sektörü, Mart ayı  itibariyle koronavirüs
salgınıyla ağırlaşan koşullar nedeniyle  projelerde olabilecek süre uzatımı ve fesih
taleplerinin olumlu  değerlendirilip karşılanmasını, finansman konularındaki teşvik
nitelikli düzenlemelerin bir an önce uygulamaya yansımasını bekliyor.

TMB’nin üç ayda bir yayınladığı İnşaat Sektörü Analizi’nin Nisan 2020  sayısına 
göre  istihdam kapasitesi yüksek olan sektörde, altyapı  faaliyetlerinin mücbir 
sebep kapsamı dışında bırakılarak SGK primleri  ve vergi ödemelerinin ötelenmesi
gibi acil önlemlerden yararlanamaması  önemli bir sorun olarak belirtiliyor. Sektörde
ve sektörün tedarik  zincirinde dayanma gücü kısıtlı çok sayıda orta ve küçük ölçekli
firmanın da nakit akışında sorun hızla artıyor.

Türkiye Müteahhitler Birliği (TMB), ekonomi çevreleri ve sektör  tarafından ilgiyle
takip edilen Nisan 2020 İnşaat Sektörü Analizi Raporu’nu yayınladı. “Koronavirüs
Salgınından Sonrası Nasıl bir Dünya  ve Türkiye?” başlıklı analizde, küresel ve 
ulusal ekonomi ile inşaat  sektörüne ilişkin veriler kapsamlı biçimde değerlendirildi.

Raporda bir süredir dengelenmeye yönelik sancıların yaşandığı  inşaat sektöründe
belirsizliklerin, koronavirüs salgınının Mart ayında Türkiye’de de ortaya çıkmasıyla
yeniden arttığı belirtildi. Hükümet  tarafından salgınla mücadele amacıyla açıklanan
ekonomik tedbirler  kapsamında istihdam vurgusunun son derece önemli olduğuna işaret
edilen raporda, “Özellikle kısa ve esnek çalışma modellerinin  geliştirilmesi, SGK
primleri ve vergi ödemelerinin ötelenmesi gibi  önlemler istihdam kapasitesi yüksek
olan inşaat sektörü tarafından  önemli  ancak altyapı faaliyetlerini kapsam dışında
bırakması  nedeniyle eksik bulunmuştur” denildi.

Mevcut şartlarda müteahhitlerin yurt içinde üstlenmiş olduğu  projelerde hak ediş
ödemelerinin zamanında yapılması için özel  hassasiyet gösterilmesine ihtiyaç olduğu
belirtilirken  süre uzatım ve  fesih taleplerinin İdareler tarafından olumlu karşılanması,
kredi geri  ödemelerinde bankaların gerekli esnekliği göstermeleri ve faiz  oranlarını
düşürmeleri beklentileri sıralandı. Türkiye Bankalar
Birliği’nin, iş dünyasının 
kredi borçlarıyla ilgili taleplerine  bankalarca hızlı ve olumlu yanıt verilmesi
konusundaki tavsiye  kararının hatırlatıldığı çalışmada, ancak uygulamaya ilişkin
bankalara  yönelik şikâyetlerin bulunduğu belirtildi.

    Destek paketiyle vasıflı iş gücü korunabilir

    Raporda, şantiye kapanmaları gerektirecek durumda, en hızlı  olumsuz etkinin
inşaat sektörünün alt yüklenicilerinin oluşturduğu  segmentte hem de sert bir şekilde
hissedileceğine dikkat çekildi ve  şöyle devam edildi:
    “Sektörde ve tedarik 
zincirinde yer alan birçok orta ve küçük  ölçekli firmanın dayanma gücünün kısıtlı
olduğu dikkate alınarak,  vergi avantajları paketi ve nakit akışındaki bozulmaları
önleyecek  düzenlemelerin hızlı biçimde hayata geçirilmesi büyük önem  taşımaktadır.
İnşaat sektörüne dönük bir destek paketi ayrıca, kısa  vadede istihdam kapasitesinin
korunmasını sağlayacaktır. Bu çerçevede  bir diğer önemli husus olarak, sektörün
orta segmentinde olası  erimenin önlenmesi, vasıflı işgücü kaybının ve krizin ardından
sektörün hızla toparlanmasıyla projelerdeki gecikmenin engellenmesine  yardımcı 
olacaktır.”

    İlk çeyrekte yurtdışında 2 milyar dolarlık proje üstlenildi

    Raporda, müteahhitlerce yurtdışında yılın ilk çeyreğinde 2 milyar
ABD Doları
tutarında yeni proje üstlenildiği açıklanırken,“Koronavirüs salgını nedeniyle tüm
ülkeler tarafından uygulanan farklı  nitelikteki önlemlerin projelerde gecikmelere
ve neticede cezai  yaptırımlara neden olmamaları için hükümetler düzeyindeki temasların
gündeminde tutulmasının uygun olacağı ortadadır” denildi. Çalışmada  yurtdışı projelerde
yönelik ayrıca şu değerlendirmeler yapıldı:    “Yaşanmakta olan bu olağandışı dönemde,
yurt dışındaki projelerde  istihdam edilmekte olan Türk işçilerinin yurda getirilmesi
konusunda  devletimiz gereken hassasiyeti göstermekte ve sektörümüze destek  vermektedir.
Ancak bu konuda artan ve artması muhtemel yurda dönüş  taleplerinin de karşılanması
için Türkiye Müteahhitler Birliği ilgiliBakanlıklar nezdinde girişimlerini sürdürmektedir.”
Türkiye Müteahhitler Birliği’nin 2020 yılının ilk çeyreğini  değerlendirdiği raporda
genel ekonomi ve sektöre ilişkin özetle şu  tespitlere yer verildi:    SALGIN SONRASI
NASIL BİR DÜNYA?: Dünyanın büyük bir değişim  dinamiğinin içerisinde olduğu ve küresel
değişimin şafağının Mayıs ayı  sonu olacağı tahminleri yapılırken, bu süreçte ekonomide
yaşanan büyük  tahribatın belirginleşeceği ve kimi alanlara dönük tespitin daha 
net  yapılabileceği ifade edilmektedir. Tüm dünyada, salgın nedeniyle  durgunluk
süreci kaçınılmaz görülmekte ve ekonomideki hedeflerden önce  toplum sağlığının 
korunması ve yaşanabilecek sosyal sorunların  azaltılmasına yönelik adımların öncelik
taşıması çağrıları  yapılmaktadır.    PROAKTİF POLİTİKALAR HAYATİ ÖNEMDE: Toplumun
önemli bir kesiminin  iş ve gelir güvencesi açısından artan sıkıntısı, salgınla 
birlikte  büyümektedir. Oluşan büyük gelir kayıpları ile mücadele için daha  büyük
önlemlere gereksinim duyulduğu, sorunlar daha derinleşmeden  proaktif biçimde kapsamlı
politik araçların ortaya konmasının hayati  olduğu belirtilmektedir.    SEKTÖRDE
BELİRSİZLİKLER ARTIŞTA: İnşaat sektörü hâlihazırda  küresel likidite koşulları, 
jeopolitik riskler, döviz kurlarının  seyri, petrol fiyatları, kamu maliyesi ve 
faiz tarafında çok  bilinmeyenli bir denklem ile karşı karşıyadır. İnşaat yatırımları
2019  yılında cari fiyatlarla %9,8 oranında gerilemiştir. 2020 yılının ilk  çeyreğinde
ise, inşaat sektöründe süren daralma sonucunda finansman  sıkıntısı ve istihdamdaki
gerileme sürmüştür. Sektörün istihdamdan  aldığı pay, yüzde 6,9’dan yüzde 5,5’e 
gerilemiştir. Bununla birlikte,“İstihdam Odaklı Kredi Teşvik Paketi”nden konut projeleri
ile yurtdışı  müteahhitlik hizmetleri kapsamında yararlanabilen sektörün fayda  
gördüğü izlenmiştir. Son olarak  Türkiye’de de ortaya çıkan  koronavirüs salgınının
etkisi altına giren sektörde belirsizliklerMart ayı itibarıyla yeniden artmış durumdadır.
KONUT SATIŞLARINDA GELECEK KAYGISI: Konut satışları, bir süredir  ertelenen konut
talebinin hayata geçmesiyle Ocak – Şubat 2020  döneminde geçen yıla göre belirgin
bir iyileşme içine girmiş ancak  salgının etkisinin izlendiği Mart ayında sınırlı
biçimde artmıştır.Satışlar, 2019 yılına oranla Ocak’ta %55,8 ve Şubat’ta %51,4  
artmıştır. Mart ayında ise geçen yılın aynı dönemine kıyasla artış  oranı %3,4 ile
sınırlı kalan konut satıları, Şubat 2020’ye göre %8,5  gerilemiştir. Konut alanında
olası gelişmeler için gözler, daha çok  orta vadede oluşacak ekonomik şartlarda 
olacak  o zamana kadar genel  ekonomide belirsizliklerin giderilmesi, konut alanında
kredi  imkânlarının geliştirilmesi ile arz-talep dengesi için bir strateji  hazırlanması
ihtiyacı varlığını sürdürecektir. Pandemi nedeniyle artan  evden çalışma, bu konudaki
gelişmelerden konut dışı gayrimenkul  piyasasının da etkilenebileceğini göstermektedir.
YURTDIŞI HEDEFLER İÇİN İLAVE ÇABA GEREKECEK: Salgın sektör  üzerinde maliyet artışlarından
malzeme tedarikine  lojistik ve işçi  sağlığı ile güvenliği sorunlarından stratejik
ortaklıklar ve  yatırımlarda risk algısına kadar çok geniş yelpazede mevcut ve yeni
projeler üzerinde tehdit oluşturmaktadır. Salgın öncesinde  uluslararası müteahhitlik
hizmetlerinin hâlihazırdaki 500 milyar ABDDoları seviyesinden 2023 yılında 650 milyar
ABD Doları ve 2030’larda750 milyar ABD Doları seviyelerine çıkması öngörülürken,
Türk  müteahhitlerinin de uluslararası pazardaki paylarının orta vadede 50  milyar
ABD Doları tutarına ulaşması beklenmekteydi. Pandeminin küresel  ekonomide yol açtığı
sorunlar tüm sektörler için öngörülerin  zorlaşmasına neden olduğu gibi Türk yurtdışı
müteahhitlik hizmetleri  için de hedeflerin revize edilmesini gerektirebilecektir.
Koronavirüs  salgınının talep ve arzda yol açtığı sorunlara ek ve paralel olarak
petrol fiyatlarındaki keskin düşüş de sektör için belirsizlik  yaratmaktadır. 
