# Trump’tan yargıya uyarı “ekonomi çökebilir”

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/trump-gumruk-vergileri-ekonomi/
- Yayımlanma: 2025-09-04T19:02:25+03:00
- Yazar: Murat Ali Oral

ABD Başkanı Donald Trump, kendi şekillendirmesine katkıda bulunduğu [Yüksek Mahkeme’den](https://www.borsatek.com/gumruk-vergisi-davasi-anlasma/)
gümrük vergileri konusunda hızlı ve kesin bir [karar ](https://www.borsatek.com/abd-gumruk-vergileri-yasa-disi/)
bekliyor. Trump, ABD’nin rakiplerine ve müttefiklerine uyguladığı ithalat vergileri
olmadan ülkenin “ekonomik felaketin eşiğinde” olacağını söylüyor. Yönetim, Çarşamba
günü geç saatlerde yargıçlardan, Trump’ın gümrük vergilerinin çoğunun acil durum
yetkisi yasasının yasadışı kullanımı olduğu yönündeki temyiz mahkemesi kararını 
müdahale ederek tersine çevirmelerini istedi. Gümrük vergileri şimdilik yürürlükte
kalmaya devam ediyor.

![Trump'tan yargıya uyarı "ekonomi çökebilir" Borsatek](https://i3.wp.com/www.borsatek.
com/app/uploads/2025/09/trump-ve-yargi-1024x582.webp)

Gümrük vergileri ve bunların düzensiz bir şekilde uygulamaya konulması, küresel 
piyasaları sarsmış, ABD’nin ticaret ortaklarını ve müttefiklerini uzaklaştırmış 
ve fiyatların artması ve ekonomik büyümenin yavaşlaması korkusunu artırmıştır. Ancak
cumhuriyetçi başkan, Avrupa Birliği, Japonya ve diğer ülkeleri yeni anlaşmaları 
kabul etmeye zorlamak için ticaret cezalarını da kullandı. Ağustos sonu itibarıyla
bu yeni vergilerinden elde edilen gelir 159 milyar dolara ulaştı ve bir yıl önceki
aynı döneme göre iki katından fazla arttı.

## Yüksek Mahkeme’ye acil müdahale çağrısı

![Trump'tan yargıya uyarı "ekonomi çökebilir" Borsatek](https://i1.wp.com/www.borsatek.
com/app/uploads/2025/09/dean-john-sauer-1024x582.webp)

Başsavcı D. John Sauer, Yüksek Mahkeme’den bir hafta içinde davayı görüşüp görüşmeyeceğine
karar vermesini ve kasım ayının ilk haftasında duruşmayı yapmasını istedi. Sauer,“
Başkan ve kabine üyeleri, gümrük vergilerinin barışı ve benzeri görülmemiş bir ekonomik
refahı teşvik ettiğini ve vergi yetkisini reddetmenin ülkemizi etkili savunma mekanizmaları
olmadan ticari misillemelere maruz bırakacağını ve Amerika’yı ekonomik felaketin
eşiğine geri iteceğini belirlemiştir” diye yazdı. Sauer, sorunun sadece ticaretle
ilgili olmadığını, aynı zamanda ülkenin fentanil akışını azaltma kabiliyeti ve Rusya’nın
Ukrayna’ya karşı savaşını sona erdirme çabalarıyla da ilgili olduğunu yazdı. Dava
dosyasında, yargıçların acilen müdahale etmesi gerektiği konusunda sadece Donald
Trump değil, Hazine, Ticaret ve Dışişleri bakanları da destek veriyor.

Hükümet, [dış ticarete](https://www.borsatek.com/gumruk-vergileri-abd-ithalati-dustu/)
yönelik yeni vergilerinin kaldırılması halinde, topladığı ithalat vergilerinin bir
kısmını iade etmek zorunda kalabileceğini ve bunun da ABD Hazinesi’ne büyük bir 
mali bir darbe vuracağını savunuyor.

## Küçük işletmeler ve yasal süreç

![Trump'tan yargıya uyarı "ekonomi çökebilir" Borsatek](https://i2.wp.com/www.borsatek.
com/app/uploads/2025/09/Kucuk-isletmeler-ve-yasal-surec-1024x582.webp)

İthalata getirilen yeni vergiler ve bundan kaynaklanan belirsizlikten zarar gören
küçük işletmeler için de risklerin yüksek olduğunu belirten [Liberty Justice Center](https://libertyjusticecenter.org/)‘
ın kıdemli danışmanı ve dava direktörü Jeffrey Schwab, “Bu yasadışı gümrük vergileri,
küçük işletmelere ciddi zarar veriyor ve hayatta kalmalarını tehlikeye atıyor. Müvekkillerimiz
için bu davanın bir an önce çözülmesini umuyoruz,” ifadelerini kullandı. İşletmeler,
gümrük vergilerinin yasa dışı olduğu yönünde daha önce iki kez zafer kazandı; birincisi
ticaretle ilgili federal mahkemede, ikincisi ise temyiz mahkemesinde 7-4 oy çokluğuyla
alınmış olan kararla birlikte olmuştu.

Federal Daire’deki çoğu yargıç, 1977 tarihli Uluslararası Acil Ekonomik Yetkiler
Yasası’nın ([IEEPA](https://en.wikipedia.org/wiki/International_Emergency_Economic_Powers_Act))
Trump’ın gümrük vergilerini belirleme konusunda Kongre’nin yetkisini gasp etmesine
izin vermediğine karar verdi. Ancak muhalifler, bu yasanın başkana acil durumlarda
ithalatı açık bir sınırlama olmaksızın düzenleme yetkisi verdiğini savundu. Karar,
Trump’ın ulusal acil durum ilan ederek gerekçelendirdiği iki ithalat vergisi grubunu
içeriyor: Nisan ayında ilk kez açıklanan gümrük vergileri ve Şubat ayında Kanada,
[ Çin ](https://www.borsatek.com/trump-gumruk-vergisi-cipler/)ve Meksika’dan yapılan
ithalatlara uygulanan vergiler olmuştu.

## Gümrük vergilerinin kapsamı ve küresel etkiler

![gümrük vergileri](https://i1.wp.com/www.borsatek.com/app/uploads/2025/09/gumruk-
vergileri-papazlar-1024x582.webp)

Anayasa, ithalata yönelik vergiler de dahil olmak üzere vergi koyma yetkisini Kongre’ye
veriyor. Ancak on yıllar boyunca, milletvekilleri bu yetkiyi başkana devretmişti
ve Donald Trump bu iktidar boşluğundan en iyi şekilde yararlandı. Yabancı çelik,
alüminyum ve otomobillere uygulanan vergiler de dahil olmak üzere bazı Trump gümrük
vergileri, temyiz mahkemesinin kararının kapsamına girmiyor. Ayrıca, Trump’ın ilk
döneminde Çin’e uyguladığı ve halen sürdürülen gümrük vergileri de bu kararın kapsamına
girmedi. Trump, diğer yasalar kapsamında da gümrük vergileri uygulayabilir, ancak
bu yasalar, Trump’ın hareket etme hızı ve sertliği konusunda daha fazla sınırlama
getiriyor. Gümrük vergileri ve bunların düzensiz bir şekilde uygulamaya konulması,
küresel piyasaları sarstı, ABD’nin ticaret ortaklarını ve müttefiklerini uzaklaştırdı
ve fiyatların artması ve ekonomik büyümenin yavaşlaması korkusunu artırdı.