# Trump-Xi zirvesi bir netlik sağlanmadan sona erdi, Trump, Asya turunu tamamladı

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/trump-xi-zirvesi-sona-erdi/
- Yayımlanma: 2025-10-30T08:05:43+03:00
- Yazar: Murat Ali Oral

ABD Başkanı Donald Trump ve Çin Devlet Başkanı Xi Jinping arasında ticaret savaşına
odaklanan kritik [Trump-Xi zirvesi](https://www.borsatek.com/trump-ve-xi-gorusmesi-busan/),
iki saatten kısa süren görüşmelerle Perşembe günü sona erdi. Görüşmenin ardından
her iki lider de ilerleme kaydedilip kaydedilmediğine dair herhangi bir açıklama
yapmadı.

[Trump, Xi ile altı yıl sonra](https://www.borsatek.com/trump-ve-xi-jinping-zirvesi/)
ilk kez yüz yüze yaptığı görüşmenin hemen sonrasında Güney Kore’nin Busan kentindeki
Air Force One uçağına yöneldi. Uçağa binerken el sallayıp yumruğunu havaya kaldıran
Trump’ın uçağı kısa süre sonra havalandı ve ABD lideri Asya turunu tamamladı. Yaklaşık
1 saat 40 dakika süren kapalı kapılar ardındaki zirvenin ardından Xi de limuzinine
binerken görüntülendi.

## Trump, Xi’ye “sert bir müzakereci” iltifatında bulundu

![Trump-Xi zirvesi bir netlik sağlanmadan sona erdi, Trump, Asya turunu tamamladı
Borsatek](https://i3.wp.com/www.borsatek.com/app/uploads/2025/10/xi-ve-trump-2-1024x642.
webp)

Görüşme öncesinde Trump, gülümseyen Xi’ye el sıkışırken onu “çok sert bir müzakereci”
olarak nitelendirerek iltifatta bulundu. ABD lideri, “Uzun süreli harika bir ilişki”
öngörerek, “Büyük bir anlayışa sahip olacağız” dedi. Xi ise toplantı başlamadan 
önce her iki tarafın her zaman aynı görüşte olmadığını kabul etti; ancak “ortak 
ve dost” olmak için çaba göstermeleri gerektiğini belirtti.

Xi, “Çin ve ABD, büyük ülkeler olarak sorumlulukları ortaklaşa üstlenebilir ve iki
ülke ve tüm dünyanın iyiliği için daha büyük ve somut şeyler başarmak için birlikte
çalışabiliriz” ifadelerini kullandı. Bu ifadeler, Trump-Xi zirvesinin atmosferinin
ne denli gergin başladığını gösteriyordu.

Karşılıklı oturan liderlerin yanında, Dışişleri Bakanı [Marco Rubio](https://www.state.gov/biographies/marco-rubio/),
Hazine Bakanı Scott Bessent ve Ticaret Bakanı Howard Lutnick gibi üst düzey yetkililer
yer aldı. Xi’nin ekibi, kısa süre önce Pekin’den geldi; ABD tarafı ise zaten Güney
Kore’deydi. Çin heyetinde Dışişleri Bakanı Wang Yi, Ticaret Bakanı Wang Wentao ve
Başbakan Yardımcısı He Lifeng yer aldı.

## Nükleer silah testi talimatı ve ticaret gerginlikleri

![Trump-Xi zirvesi bir netlik sağlanmadan sona erdi, Trump, Asya turunu tamamladı
Borsatek](https://i2.wp.com/www.borsatek.com/app/uploads/2025/10/nukleer-silah-test-
duzenegi-1024x737.webp)

Görüşmeden dakikalar önce ABD lideri, Pentagon’a Çin ve Rusya ile aynı düzeyde nükleer
silah testlerine başlaması talimatını verdiğini söyledi. Trump, “diğer ülkelerin
test programları nedeniyle, Savaş Bakanlığı’na nükleer silahlarımızı eşit şartlarda
test etmeye başlaması talimatını verdim” diye yazdı. Ayrıca, nükleer silah stokları
açısından Çin’in ABD ve Rusya’nın “uzak bir üçüncüsü” olduğunu, ancak “5 yıl içinde
eşit hale geleceğini” sözlerine ekledi. 
Bu açıklamalar, Rusya Devlet Başkanı Vladimir
Putin’in, Moskova’nın nükleer kapasiteli, nükleer enerjili bir sualtı insansız hava
aracını başarıyla test ettiğini açıklamasından bir gün sonra geldi ve Trump-Xi zirvesi
öncesinde gerilimi artırdı.

Dünyanın en büyük iki ekonomisi arasındaki nadir toprak elementlerinden soya fasulyesine
ve liman ücretlerine kadar her şeyi kapsayan ticaret kavgası, aylardır piyasaları
sarsmış ve tedarik zincirlerini tıkamıştı. Üst düzey yetkililer tarafından yapılan
verimli hazırlık görüşmelerinin ardından Trump, Çarşamba günü Güney Kore’ye giderken
Trump-Xi zirvesinin gerçekleşeceği büyük bir toplantıda birçok sorunun çözüleceğini
söyledi.

## Zirvede kritik başlıklar: fentanil ve nadir toprak elementleri

![Trump-Xi zirvesi](https://i1.wp.com/www.borsatek.com/app/uploads/2025/10/trump-
xi-zirve-basladi.webp)

Trump, anlaşmanın, on binlerce Amerikalının ölümüne neden olan fentanil ile ilgili
Çin mallarına uygulanan %20’lik gümrük vergisinin düşürülmesini de içereceğini belirtti.
Ayrıca, ABD’li çiftçiler açısından, Çin’in Amerikan soya fasulyesi alımlarına yeniden
başlayıp başlamayacağı da Trump için önem arz etti. Trump-Xi zirvesinin önemli bir
konusu da buydu.

Diğer bir önemli konu ise, Pekin’in bu ay açıkladığı nadir toprak elementleri ihracat
kontrolleri oldu ve bu durum Trump-Xi zirvesini sorgulatmaya neden oldu. Çin, çeşitli
endüstrilerde sofistike elektronik bileşenler için gerekli olan bu malzemeler üzerinde
neredeyse tekel konumundadır. Bu kontrol mekanizması, Trump-Xi zirvesinin ana gündem
maddelerinden biriydi.

Uzmanlar, “En kolay kazançlar, gemiler için liman ücretlerinin kaldırılması veya
tamamen başkanın yetkisi altında olan fentanil ile ilgili bazı gümrük vergilerinin
kaldırılması olabilir. Çin ise iyi niyetini göstermek için daha fazla ABD malı satın
almayı kabul edebilir” değerlendirmesini yaptılar. Bu beklenen ticari hamleler, 
Trump-Xi zirvesinin sonuçlarına yönelik iyimserliği destekledi.

Toplantı, Japonya, Avustralya ve Kanada liderlerinin de aralarında bulunduğu 21 
ülkenin katıldığı Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) zirvesinin Gyeongju’da 
düzenlenen toplantısının kenarında gerçekleşti. Trump, 2019’da Kuzey Kore lideri
Kim Jong Un ile yaptığı görüşmeyi tekrarlama umudunun suya düştüğünü gördü.

Trump-Xi zirvesi, Kuzey Kore konusunun bile gölgesinde kaldığı yoğun bir diplomasi
ortamında gerçekleşti. Trump, “çok uzak olmayan bir gelecekte” bir araya geleceklerini
ve Kuzey ile Güney Kore arasındaki gerilimi ‘düzeltmek’ istediğini söyledi. Ayrıca,
Güney Kore ile askeri ittifakın “her zamankinden daha güçlü” olduğunu övdü ve Seul’e
nükleer enerjili bir denizaltı inşa etmesi için yeşil ışık yaktığını belirtti. Görüşmelerde
sürpriz bir konu, Xi’nin Tayvan konusunu gündeme getirmesi oldu. Pekin’in, özerk
ada için ABD’nin desteğini azaltması yönünde Trump’a baskı yapabileceği spekülasyonları
ortaya çıktı. Tayvan konusunun bu Trump-Xi zirvesinde masaya gelmesi, ikili ilişkilerin
çok boyutlu gerilimini gösterdi.
