# Trump’ın azil süreci nasıl işleyecek

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/trumpin-azil-sureci-nasil-isleyecek-23283h/
- Yayımlanma: 2017-05-18T06:58:29+03:00
- Yazar: Murat Ali Oral

Reklam

 [ ⌊Stablex Kare Banner⌉ ](https://track.adform.net/C/?bn=91045298;gdpr=${GDPR};gdpr_consent=${GDPR_CONSENT_50})

ABD’de son iki günde yaşanan iki önemli gelişme Başkan Donald Trump’ın görevinden
azledilmesi sürecinin başlatılması çağrılarının daha yüksek sesle dile getirilmesine
neden oldu.

Önce Washington Post, Trump’ın Rusya Dışişleri Bakanı Sergei Lavrov ile yaptığı 
görüşmede bir başka ülkeden gelen çok gizli bir istihbaratı paylaştığını bildirdi.

Trump, bu haberi doğruladı ve buna hakkı olduğunu söyleyerek, bu kararını savundu.

Daha sonra New York Times gazetesi de, Trump’ın kısa bir süre önce görevden aldığı
Federal Soruşturma Bürosu (FBI) Başkanı James Comey’den eski Ulusal Güvenlik Danışmanı
Michael Flynn hakkında Rusya ile ilişkilerinden dolayı açılan soruşturmanın kapatılmasını
istediğini öne sürdü. Beyaz Saray, bu iddiaları yalanladı.

Bu gelişmeler Trump için görevden azil sürecinin başlatılabileceğine dair yorumların
daha yüksek sesle yapılmasına neden oldu. Bazı Temsilciler Meclisi üyeleri, azil
sürecinin başlaması için başvuruda bulunabileceklerini açıklarken, ilk kez bir Cumhuriyetçi
Kongre üyesi de bu ihtimali gündeme getirdi.

Temsilciler Meclisi’nin Cumhuriyetçi Üyesi Justin Amash, ”New York Times’ın haberinin
doğru çıkması halinde Trump’ın Comey’den soruşturmayı durdurmasını istemesinin azil
sürecinin başlatılması için yeterli zemini oluşturdu mu” sorusuna “Evet” yanıtını
verdi.

![1-015.jpg](https://www.borsatek.com/d/other/1-015.jpg)

**ABD’de başkanların azil süreci nasıl işliyor, karar nasıl alınıyor?**

ABD anayasası, Kongre’ye başkanın üç kategoriden en az birince suç işlemesine kanaat
getirilmesi halinde görevden alma yetkisi veriyor.

Bu suçlar ABD’nin düşmanı olan bir ülkeye yardım etmek olarak tanımlanan “ihanet”,
siyasi fayda karşılığında para ya da hediye kabul etmeyi içeren “rüşvet” ve yasalarda
kesin bir tanıma yer verilmeyen “ağır ve vahim suç” işlemek ya da “başka kötü davranışta”
bulunmak olarak sıralanıyor.

ABD anayasa hukuku uzmanları, son kategoriye ne tarz eylemlerin girdiğinin net olmadığını
belirtiyor. Ancak uzmanlara göre, genellikle bu kategorideki eylemlerde, kamuoyunun
genelini doğrudan etkileyen ağır bir suçun işlenmesi ya da başkana duyulan güvenin
ciddi şekilde kırılması kriterleri aranıyor.

Bugüne kadar, üç başkan hakkında Kongre’de görevden azil süreci (impeachment) başlatıldı.
Ancak tarihte bu süreç sonunda Kongre tarafından azledilen ve görevden alınan bir
başkan yok.

Azil süreci aslında ABD’nin kuruluşu sırasında İngiltere’den uyarlanan bir sistem.
Bu süreç; herhangi bir yargı sürecinde olduğu gibi yargılama, hüküm ve cezalandırma
aşamalarından oluşuyor.

ABD’de başkan azil sürecinin tüm aşamaları Kongre’de gerçekleşiyor.

![2-011.jpg](https://www.borsatek.com/d/other/2-011.jpg)

**Önce Temsilciler Meclisi, sonra Senato**

Sürecin başlatılması için ABD Kongresi’nin iki kanadından biri olan Temsilciler 
Meclisi’nde herhangi bir üye başkan hakkında azil süreci başlatmak için girişimde
bulunabiliyor.

Bu başvuru daha sonra Temsilciler Meclisi Adalet Komitesi’nin önüne gidiyor. Burada
azil sürecinin devam edip etmeyeceği kararı oy çokluğuyla alınıyor.

Bugüne kadar birçok başkan hakkında bireysel olarak azil süreci başlatma başvurusu
yapıldı. Ancak bu başvurular genellikle Adalet Komitesi’nde reddedildi ve süreç 
de noktalandı.

Adalet Komitesi’nin onay vermesi halinde bir de Temsilciler Meclisi’nde oylama yapılıyor.

Salt çoğunluğun kabul etmesi durumunda da azil süreci Senato’da devam ediyor.

Burada ise davaya benzer bir süreç işletiliyor.

Başkanın azledilme talebine ilişkin kanıtlar ortaya konuyor, tanıklar dinleniyor.
Başkan da ayrıca kendi savunmasını yapıyor.

Senatörler de jüri görevi üstlenerek, nihai kararı veriyor. Bir başkanın azledilmesi
için Senato’da üçte iki çoğunluk gerekiyor.

![3-008.jpg](https://www.borsatek.com/d/other/3-008.jpg)

**Üç başkan için azil süreci başlatıldı**

Bugüne kadar üç başkan hakkında son kategori kapsamında, yani “ağır ve vahim suçlar”
veya “diğer başka suçlar” çerçevesinde azil süreci başlatıldı.

Bu başkanlardan ilki olan Andrew Johnson hakkında 1868 yılında, görevi Kongre tarafından
çıkarılan bir yasayla teminat altına alınan dönemin Savaş Bakanı Edwin McMasters
Stanton’ı yasaya aykırı bir şekilde görevden aldığı için azil süreci başlatıldı.
Ancak Johnson, Senato’da üçte iki çoğunluk sağlanamayınca görevinde kaldı.

Bundan 106 yıl sonra ikinci kez bir başkan için azil süreci başlatıldı. Bu kez de
1972’de Cumhuriyetçi Başkan Richard Nixon, hakkında kendisine yakın bazı kişilerin
Watergate iş merkezindeki Demokrat Parti’nin ofisine dinleme cihazıyerleştirdiğinin
ortaya çıkmasıyla patlak veren skandalda yargıyı yanıltmak ve delil karartmakla 
suçlandı.

Ancak süreç tamamlanmadan Nixon görevinden istifa etti. O dönemde yaygın olan kanı
Nixon istifa etmeseydi, zaten azledileceği yönündeydi.

Nixon’dan 27 yıl sonra bu kez Demokrat Başkan Bill Clinton hakkında Beyaz Saray 
stajeri Monica Lewinsky ile yaşadığı ilişkiyle ilgili yeminli ifadesinde yalan söylediği
iddiasıyla azil süreci başlatıldı. Clinton, Senato’da yapılan oylama sonunda beraat
ederek, görevinde kaldı.

**Kongre’de çoğunluk Cumhuriyetçilerde**

Temsilciler Meclisi’nde Cumhuriyetçiler çoğunluğu elinde tutuyor. Cumhuriyetçilerin
238 sandalyesine karşılık, Demokratların 193 üyesi var.

100 sandalyeli Senato’da ise Cumhuriyetçiler 52; Demokratlar ise 46 kişiyle temsil
ediliyor. İki bağımsız üye de Demokrat Parti grubuna destek veriyor.

Kongre’nin her iki kanadında da Cumhuriyetçilerin çoğunlukta olması Trump’ın olası
bir azil sürecinde elini güçlendirebilecek bir gelişme olarak gösteriliyor.(BBC 
Türkçe)