# Trump’tan ticaret savaşı sinyali: Çin anlaşmayı bozdu

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/trumptan-pekine-tepki-cin-anlasmayi-bozdu/
- Yayımlanma: 2025-05-31T09:53:55+03:00
- Yazar: Selim Soydan

[Trump](https://www.borsatek.com/trump-bitcoin-yatirimi-icin-3-milyar-toplayacak/)‘
ın Çin’e ilişkin yaptığı son açıklamalar gündeme damga vurdu. Washington ile Pekin
arasındaki ticaret ateşkesi üzerinden haftalar geçmeden, trans-Pasifik karşılıklı
hamleler yeniden başladı ve yeniden tırmanma riski [artıyor](https://www.barrons.com/articles/trump-china-tariffs-geneva-deal-b26f0fcc?mod=hp_LEDE_C_2).

## Trump: Çin anlaşmamızı ihlal etti

Başkan Donald Trump, Cuma günü yaptığı paylaşımda Çin’in “kendileriyle yaptığı anlaşmayı
tamamen ihlal ettiğini” belirtti. Bu açıklama, ABD Dışişleri Bakanlığı’nın Çinli
öğrencilerin vizelerini iptal edeceğini açıklamasının ertesi günü geldi. Çin ise
karşılık veriyor.

Bu gelişmeler, Beyaz Saray’ın uyguladığı vergilerin çoğunun yasa dışı olduğuna hükmeden
ve şu anda temyiz sürecinde olan mahkeme kararlarının karmaşık hale getirdiği ticaret
görünümüne yeni bir belirsizlik dozu ekliyor.

![trump](https://i2.wp.com/www.borsatek.com/app/uploads/2025/04/trump-1024x576.webp)

Trump’ın Truth Social üzerinden yaptığı açıklama, Çin’in 2 Nisan’da Trump’ın gümrük
tarifesi hamlesinin ardından ABD’ye karşı uyguladığı tarife dışı misilleme önlemlerini
kaldırma sözü verdiği ortak bildiriyi hedef aldı. CNBC’ye konuşan ABD Ticaret Temsilcisi,
Çin’in elektrik motorlarında kullanılan bazı nadir toprak mıknatıslarının ihracatını
hâlâ eski haline getirmediğini söyledi.

İhracat kontrolleri, hem Çin’in 2 Nisan sonrası uyguladığı kısıtlamaları kaldırma
hızı hem de ABD’nin Huawei’nin yapay zekâ çiplerini kullanan küresel şirketleri 
ABD ihracat kontrollerini ihlal etmekle uyararak Çin’in teknolojiye erişimini sınırlama
çabalarıyla birlikte önemli bir anlaşmazlık noktası haline geldi.

Çin Büyükelçiliği Sözcüsü Liu Pengyu, Cuma günü yaptığı açıklamada, iki tarafın 
Cenevre’deki görüşmelerden bu yana iletişim halinde olduğunu söyledi. “Son dönemde
Çin, ABD’nin yarı iletken sektöründeki ihracat kontrol önlemlerini kötüye kullanması
ve diğer ilgili uygulamalar konusunda defalarca endişelerini dile getirmiştir” diyen
Pengyu “Çin, ABD’yi hatalı eylemlerini derhal düzeltmeye, Çin’e karşı ayrımcı kısıtlamaları
sona erdirmeye ve Cenevre’de yüksek düzeyli görüşmelerde varılan uzlaşıyı ortaklaşa
korumaya bir kez daha çağırıyor.” ifadelerini kullandı.

Analistler, tarafların Cenevre’de varılan uzlaşıyı farklı şekillerde yorumlamış 
olabileceklerini vurguluyor. 22V Research Çin Araştırmaları Başkanı Michael Hirson,
görüşme sonrası yayımlanan ortak bildirinin kritik minerallere açıkça değinmediğini
hatırlattı.

Hirson müşterilere gönderdiği notta şunları söyledi: “ABD tarafı yalnızca duymak
istediğini mi duydu, yoksa Pekin, ABD’nin Çinli şirketlere yönelik son ihracat kontrollerine
karşılık olarak yan anlaşmadan geri mi çekildi, belli değil.”

Bu durum, kırılgan ateşkesin bozulmasına zemin hazırlıyor. Cenevre’deki ikili görüşmelere
aşina bir kaynak, “Eğer Çin üstü kapalı ima yerine açıkça, iki tarafın farklı fikirlerde
olduğunu söylerse, bu daha fazla misillemeyi ve ilerlemenin önünü kesebilecek bir
süreci tetikleyebilir” dedi.

Cuma öğleden sonra düzenlediği basın toplantısında Trump, Çin’in “anlaşmanın önemli
bir kısmını ihlal ettiğini” yineledi ama “Başkan Xi ile görüşeceğime eminim ve bunu
çözeceğimizi umuyorum” ifadelerini kullandı.

Hazine Bakanı Scott Bessent ise Perşembe gecesi Fox’a verdiği röportajda Çin ile
görüşmelerin “biraz tıkandığını” söyledi ama önümüzdeki birkaç hafta içinde daha
fazla müzakere olacağını düşündüğünü ekledi. Hazine Bakanlığı, Cuma günü yorum taleplerine
hemen yanıt vermedi.

Ancak yeni bir müzakere turu öncesinde karmaşıklık artıyor. Trump yönetiminin 2 
Nisan tarifeleri ve Çin’in fentanil trafiğine yönelik uygulanan tarifeler için Uluslararası
Acil Ekonomik Güçler Yasası’nı (IEEPA) kullanımı, iki mahkemenin bu yetkiyi geçersiz
kılması ve bir başka mahkemenin yürütmeyi durdurma kararıyla hukuki belirsizlik 
içinde.

Analistlere göre bu yasal belirsizlik, ABD’nin müzakerelerdeki elini zayıflatabilir.
Bu hafta Dışişleri Bakanlığı’nın ABD’deki Çinli öğrencilerin vizelerini “agresif
şekilde” iptal etmesi de Pekin tarafından tırmandırıcı bir hamle olarak görülüyor.

Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi Ekonomi Programı Direktörü ve eski 
Dışişleri Bakanlığı baş ekonomist yardımcısı Philip Luck, “Gerginliğin azalacağı
sabit bir rotada değiliz” dedi ve ekledi: “İhracat kontrolleri ve göç zaten çatışma
noktaları. Ticaretin de yakında masaya geri dönmesini bekliyorum.”

22V’den Hirson, Trump ile Çin lideri Xi Jinping arasında yapılacak bir telefon görüşmesinin,
tansiyonu düşürmek açısından kritik olacağını söylüyor. Özellikle de ihracat kontrollerinin
Ticaret Bakanlığı’nın sorumluluğunda, ticaret görüşmelerinin ise şu ana dek Hazine
ve Ticaret Temsilciliği tarafından yürütülmesi nedeniyle bu mümkün görünüyor.

Hirson, “Trump-Xi görüşmesinin kamuoyunda açıkça konuşuluyor olması—tek taraflı 
tırmandırıcı adımlar atmak yerine Çin ile doğrudan temas kurma arayışı—olumlu bir
işaret” dedi.

Yine de analistler temkinli. Zira ABD hâlâ yarı iletkenler ve ilaç sektörünü hedef
alan yeni gümrük tarifeleri üzerinde çalışıyor ve IEEPA kullanılamazsa başka yollarla
tarifelere yönelme ihtimalini değerlendiriyor. Ayrıca, yönetim içinde şahin görüşlü
isimlerle, daha çok ekonomi ve piyasaları önceleyen isimler arasında tartışmalar
olduğu biliniyor.

Eğer Trump-Xi görüşmesi gerçekleşmezse, iki taraf da ihracat kontrolleri üzerinden
birbirine üstün gelmeye çalışabilir. Bu da hem ABD’de hem de Çin’de tedarik zinciri
aksaklıkları riskini artırabilir.