# TÜBİTAK Neptün’ün ters yöne dönen uydusu Triton’u inceledi

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/tubitak-neptunun-ters-yone-donen-uydusu-tritonu-inceledi-28364h/
- Yayımlanma: 2017-10-20T13:27:25+03:00
- Yazar: Haber Merkezi

Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) Ulusal Gözlemevi (TUG),
Neptün’ün en büyük uydusu Triton’un uluslararası gözlemine katılarak, uyduya ilişkin
yeni veriler elde etti. 
      TÜBİTAK’tan edinilen bilgiye göre, TUG, güneş sisteminin
en dış ve sekizinci gezegeni konumundaki Neptün’ün 14 uydusundan en büyüğü Triton’a
ilişkin gözlemde bulundu.               Neptün’ün tersi yönünde dönen Triton, güneş
sisteminde bu özelliğe sahip tek uydu olarak biliniyor. Atmosferi de mevsimlere 
göre değişim gösteren Triton’un incelenmesinin bu nedenle büyük önem taşıdığı belirtiliyor.
5 Ekim’de Neptün’ün uydusu Triton, Samanyolu’ndaki parlak bir yıldız ile dünyanın
arasından geçti. Böylece güneş tutulmasına benzer bir yıldız tutulması meydana geldi
ve kısa süre için yıldız görünmez oldu.               16 yıl önce, Ekim 2017’de 
Triton’un tekrar parlak bir yıldızı örteceği hesaplanarak, gözlem için yıllar öncesinden
hazırlık yapıldı.               5 Ekim’deki yıldız tutulmasının gölgesi Kazakistan’dan
başlayarak Güney Avrupa’dan geçti ve Meksika’da sona erdi. TUG da bu kuşakta yer
aldı.               Tutulma kuşağında kalan TUG, Türkiye’nin en büyüğü olan 150 
cm ayna açıklıklı “RTT150” teleskobuyla tutulmayı izledi. TUG, çok sayıda gözlemevinin
olduğu uluslararası kampanyaya katılarak yeni veriler elde etti.               Böyle
bir gözlem, tutulma kuşağı içinde kalan tüm gözlemevlerinin uluslararası katılımıyla
yapıldığından Triton’un atmosferi sürekli gözlenmiş oldu. Dünyanın farklı yerlerinde
gözlenen verilerle atmosferin tamamının incelenmesi sağlandı.               TUG’dan
yapılan yüksek çözünürlüklü gözlemler, her 1 saniyede yaklaşık 2 kilometre Triton
atmosferinin izlenmesine imkan tanıdı.  Böylece sık gözlem yapılarak Triton’un atmosferinin
anlaşılmayan yönlerinin anlaşılır olacağı belirtildi. Gözlem sırasında “RTT150” 
teleskobundaki çok yüksek hızda görüntü alabilen kamera, saniyede 20 adet yüksek
kaliteli ölçüm yaptı.               Elde edilen bu bilgiler, daha sonra gözlenecek
tutulmalardaki verilerin analizi için referans olarak kullanılacak. Böylece, Triton’un
atmosferinin uzun dönemli değişimi incelenmiş olacak.      

**Atmosferi genişliyor      **
         Triton’un atmosferinin dünyadan incelenmesi
için yıldız tutulmasının meydana gelmesi gerekiyor. 1990’lı yıllarda gerçekleşen
ilk yıldız tutulmasının gözlemleri sonucu, 1993-1997 döneminde Triton’un atmosferinin
genişleme  gösterdiği saptanmıştı. Bu genişleme, 2001 yılında yapılan yıldız tutulması
gözlemleriyle doğrulandı.               Triton ile ilgili 1993-2001 yıllarında beş
yıldız tutulması gözlenirken, bu dönemlerde bazı tespitler yapıldı. Triton’un atmosfer
basıncının söz konusu dönemde iki kat arttığı saptandı. Triton atmosferinin 25. 
ve 50.  kilometrelerindeki katman sıcaklığının sabit olduğu ve yaklaşık 52 kelvin
dereceyi bulduğu belirlendi.