# TÜİK: 2020’de zenginin geliri daha da arttı

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/tuik-2020de-zenginin-geliri-daha-da-artti-65473h/
- Yayımlanma: 2021-06-15T10:18:28+03:00
- Yazar: Haber Merkezi

En yüksek gelir grubunun toplam gelirden aldığı pay %47,5 oldu

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2020 yılı Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırmasını
yayınladı. Araştırmaya göre en yüksek gelir grubunun toplam gelirden aldığı pay %
47,5 oldu. 

Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması 2020 yılı sonuçlarına ilişkin gelir bilgileri,
bir önceki takvim yılı olan 2019 yılını referans almaktadır. Gelir hesaplamalarında,
hanehalkı gelirleri hanehalkı büyüklüğü ve kompozisyonu dikkate alınarak eşdeğer
hanehalkı kullanılabilir fert gelirine dönüştürülmektedir.

Son yapılan araştırma sonuçlarına göre; en yüksek eşdeğer hanehalkı kullanılabilir
fert gelirine sahip yüzde 20’lik grubun toplam gelirden aldığı pay bir önceki yıla
göre 1,2 puan artarak %47,5’e yükselirken, en düşük gelire sahip yüzde 20’lik grubun
aldığı pay 0,3 puan azalarak %5,9’a düştü.

**Gini katsayısı 0,410 olarak tahmin edildi**

Gelir dağılımı eşitsizliği ölçütlerinden olan Gini katsayısı, sıfıra yaklaştıkça
gelir dağılımında eşitliği, bire yaklaştıkça gelir dağılımında bozulmayıifade etmektedir.
En son yapılan araştırma sonuçlarına göre Gini katsayısı bir önceki yıla göre 0,015
puan artış ile 0,410 olarak tahmin edildi. Toplumun gelirden en fazla pay alan %
20’sinin elde ettiği gelirin en az pay alan %20’sinin elde ettiği gelire oranı şeklinde
hesaplanan P80/P20 oranı 7,4’den 8,0’a, gelirden en fazla pay alan %10’unun elde
ettiği gelirin en az pay alan %10’unun elde ettiği gelire oranı şeklinde hesaplanan
P90/P10 oranı ise 13,0’dan 14,6’ya yükseldi.

**Yıllık ortalama hanehalkı kullanılabilir geliri 69 bin 349 TL oldu**

Türkiye’de yıllık ortalama hanehalkı kullanılabilir geliri %15,8 artarak 2020 yılı
anket sonuçlarına göre 69 bin 349 TL oldu.

**Yıllık ortalama eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert geliri 33 bin 428 TL oldu**

Türkiye’de yıllık ortalama eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert geliri bir önceki
yıla göre %17,2 artarak 28 bin 522 TL’den 33 bin 428 TL’ye yükseldi.

**Yıllık ortalama eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert geliri en yüksek tek kişilik
hanelerin oldu**

Yıllık ortalama eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert gelirlerinde en yüksek gelir,
geçen yıla göre 5 bin 450 TL artarak 42 bin 712 TL ile tek kişilik hanehalklarının
oldu. Çekirdek aile bulunmayan birden fazla kişiden oluşan hanehalklarının yıllık
ortalama eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert geliri 38 bin 141 TL iken tek çekirdek
aileden oluşan hanehalklarında bu değer 34 bin 577 oldu. En düşük yıllık ortalama
eşdeğer kullanılabilir hanehalkı fert gelirine sahip hanehalkı tipi ise 25 bin 889
TL ile en az bir çekirdek aile ve diğer kişilerden oluşan hanehalkları oldu.

**Toplam gelirden en yüksek payı %47,1 ile maaş ve ücret geliri aldı**

Toplam gelir içerisinde en yüksek payı, %47,1 ile bir önceki yıla göre 0,4 puan 
artan maaş ve ücret geliri aldı. İkinci sırayı %21,8 ile önceki yıla göre 0,1 puanlık
azalış gösteren sosyal transfer geliri alırken üçüncü sırayı %17,7 ile 2019 yılı
anket sonuçları ile aynı paya sahip müteşebbis geliri oluşturdu.

Tarım gelirinin müteşebbis geliri içindeki payı 2019 yılı anket sonuçlarına göre
1,7 puan azalarak %20,9 olurken, emekli ve dul-yetim aylıklarının sosyal transferler
içindeki payı 0,1 puan azalarak %91,7 olarak gerçekleşti.

**En yüksek yıllık ortalama esas iş geliri 63 bin 085 TL ile yükseköğretim mezunlarının
oldu**

Yıllık ortalama esas iş gelirleri sırasıyla yükseköğretim mezunlarında 63 bin 085
TL, lise ve dengi okul mezunlarında 41 bin 855 TL, lise altı eğitimlilerde 32 bin
838 TL, bir okul bitirmeyenlerde 22 bin 936 TL ve okur-yazar olmayan fertlerde 16
bin 785 TL olarak hesaplandı. Geçen yıla göre yıllık ortalama esas iş gelirinde 
en yüksek artış %25,5 ile bir okul bitirmeyen en düşük artış ise %18,8 ile okur-
yazar olmayan fertlerde oldu.

**Yıllık ortalama esas iş gelirinde en yüksek artış %31,0 ile inşaat sektöründe 
oldu**

Esas iş gelirleri sektörel ayrımda incelendiğinde; en yüksek yıllık ortalama gelirin
46 bin 034 TL ile hizmet sektöründe, en düşük yıllık ortalama gelirin ise 25 bin
263 TL ile tarım sektöründe olduğu görüldü. Bir önceki yıla göre; yıllık ortalama
esas iş gelirinde en yüksek artış %31,0 ile inşaat sektöründe gözlenirken, bunu %
26,1 ile sanayi sektörü izledi. Diğer taraftan hizmet sektöründe %23,9, tarım sektöründe
ise %15,8 artış gözlendi.

**En yüksek yıllık ortalama esas iş geliri 125 bin 698 TL ile işverenlerin oldu**

Yıllık ortalama esas iş gelirleri sırasıyla işverenlerde 125 bin 698 TL, ücretli
maaşlılarda 42 bin 006 TL, kendi hesabına çalışanlarda 33 bin 207 TL ve yevmiyelilerde
17 bin 577 TL olarak hesaplandı. Geçen yıla göre en yüksek artış %31,6 ile işverenlerde
en düşük artış ise %19,0 ile yevmiyelilerde oldu.

Esas işteki durumlarına göre yıllık ortalama esas iş gelirleri (TL), 2019, 2020

**Göreli yoksulluk oranı %15,0 oldu**

Toplumun genel düzeyine göre belli bir sınırın altında gelire sahip olan bireyler
göreli anlamda yoksul sayılmaktadır. Eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert medyan
gelirinin %50’si dikkate alınarak belirlenen yoksulluk sınırına göre, yoksulluk 
oranı 2020 yılında 0,6 puan artarak %15,0 oldu. Medyan gelirin %60’ı dikkate alınarak
belirlenen yoksulluk sınırına göre yoksulluk oranı ise son yılda 0,6 puan artarak%
21,9 olarak gerçekleşti.

Eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert medyan gelirinin %40’ı dikkate alınarak belirlenen
yoksulluk sınırına göre, yoksulluk oranı bir önceki yıla göre 0,6 puanlık artış 
ile %8,9 olarak gerçekleşti. Medyan gelirin %70’i dikkate alınarak belirlenen yoksulluk
sınırına göre ise yoksulluk oranı bir önceki yıla göre 0,5 puanlık artış ile %29,0
oldu.

**Yoksulluk oranı en düşük haneler çekirdek aile bulunmayan haneler oldu**

Hanehalkı tipine göre eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert medyan gelirinin %50’
si dikkate alınarak hesaplanan yoksulluk oranlarına bakıldığında; çekirdek aile 
bulunmayan birden fazla kişiden oluşan hanehalklarında yoksulluk oranı bir önceki
yıla göre 0,3 puan artarak %9,5, tek kişilik hanehalklarında bu oran 1,7 puan artarak%
10,9 olmuştur. En az bir çekirdek aile ve diğer kişilerden oluşan hanehalklarının
yoksulluk oranının 0,2 puan artarak %18,4, tek çekirdek aileden oluşan hanehalklarının
yoksulluk oranının ise 0,7 puan artarak %14,5 olduğu görüldü.
Okur-yazar olmayanların%
26,7’si, yükseköğretim mezunlarının ise %3,2’si yoksul

Eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert medyan gelirinin %50’si dikkate alınarak hesaplanan
yoksulluk oranına göre; okur-yazar olmayan fertlerin %26,7’si, bir okul bitirmeyenlerin%
25,7’si yoksul iken, bu oran lise altı eğitimlilerde %14,0, lise ve dengi okul mezunlarında
ise %8,3 oldu. Yükseköğretim mezunları ise %3,2 ile en düşük yoksulluk oranının 
gözlendiği grup oldu.

**Maddi yoksunluk oranı %27,4 oldu**

Finansal sıkıntıda olma durumunu ifade eden maddi yoksunluk; çamaşır makinesi, renkli
televizyon, telefon ve otomobil sahipliği ile ekonomik olarak beklenmedik harcamaları
yapabilme, evden uzakta bir haftalık tatil masrafını karşılayabilme, kira, konut
kredisi ve faizli borçları ödeyebilme, iki günde bir et, tavuk, balık içeren yemek
yiyebilme ve evin ısınma ihtiyacını karşılayabilme durumu ile ilgili hanehalklarının
algılarını yansıtmaktadır.

Yukarıda belirtilen dokuz maddenin en az dördünü karşılayamayanların oranı olarak
tanımlanan ciddi maddi yoksunluk oranı 2019 yılında %26,3 iken 2020 yılı anket sonuçlarında
1,1 puan artarak %27,4 olarak gerçekleşti.

**Sürekli yoksulluk oranı %13,7 oldu**

Dört yıllık panel veri kullanılarak hesaplanan sürekli yoksulluk oranı, eşdeğer 
hanehalkı kullanılabilir fert medyan gelirinin %60’ına göre son yılda ve aynı zamanda
önceki üç yıldan en az ikisinde de yoksul olan fertleri kapsamaktadır. Buna göre,
2020 yılı anket sonuçlarında sürekli yoksulluk oranı bir önceki yıla göre 1,0 puan
artarak %13,7 oldu.

**Kendilerine ait bir konutta yaşayanların oranı %57,8 oldu**

Oturulan konuta sahip olanlar geçen yıla göre 1,0 puan azalarak 2020 yılında %57,8
hesaplanırken, kirada oturanların oranı %26,2, lojmanda oturanların oranı %1,2, 
kendi konutunda oturmayıp kira ödemeyenlerin oranı ise %14,7 olarak gerçekleşti.

**Konutun izolasyonundan dolayı ısınamama en çok karşılaşılan konut ve çevre problemi
oldu**

Kurumsal olmayan nüfusun %36,7’si konutunda izolasyondan dolayı ısınma sorunu, %
34,7’si sızdıran çatı, nemli duvarlar, çürümüş pencere çerçeveleri vb. problemleri
yaşarken %22,6’sı trafik veya endüstrinin neden olduğu hava kirliliği, çevre kirliliği
veya diğer çevresel sorunlarla karşılaştı.

**Taksit ödemeleri veya borçları olanların oranı %58,3 oldu**

Geçen yıla göre konut alımı ve konut masrafları dışında borç veya taksit ödemesi
olanların oranı 12,8 puan azalarak %58,3 oldu. Nüfusun %7,0’ına bu ödemeler yük 
getirmezken %18,8’ine çok yük getirdi. Hanelerin %59,3’ü evden uzakta bir haftalık
tatil masraflarını, %37,3’ü iki günde bir et, tavuk ya da balık içeren yemek masrafını,%
32,2’si beklenmedik harcamaları, %20,3’ü evin ısınma ihtiyacını, %58,0’ı eskimiş
mobilyaların yenilenmesini ekonomik olarak karşılayamadığını beyan etti.
