# TÜİK milli gelir verilerini revize etti

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/tuik-milli-gelir-verilerini-revize-etti-18078h/
- Yayımlanma: 2016-12-27T16:36:39+03:00
- Yazar: Murat Ali Oral

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), bu yılın üçüncü çeyreğine ilişkin Gayri Safi Yurtiçi
Hasıla (GSYH) verilerinde revizyona giderek, mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış
zincirlenmiş hacim endekslerine yer verdi.

TÜİK’in internet sitesindeki duyuruya göre, bu yılın 3. çeyreğindeki GSYH verilerine
ilişkin revizyona gidildi.
Önceki bültende GSYH tahmini, sadece zincirlenmiş hacim
endeksi için yüzde 1,8 daralma olarak açıklanırken, revizyonda takvim ile mevsim
ve takvim etkisinden arındırılmış zincirlenmiş hacim endekslerine de yer verildi.
Buna göre, takvim etkisinden arındırılmış GSYH zincirlenmiş hacim endeksi bu yılın
üçüncü çeyreğinde yüzde 0,2 azaldı. Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış GSYH
zincirlenmiş hacim endeksi ise aynı dönemde yüzde 2,7 geriledi.Mal ve hizmet ihracatındaki
daralma ise zincirleme hacim endeksi olarak yüzde 7’den yüzde 9,2’ye, ithalattaki
artış ise yüzde 4,3’ten yüzde 2,4’e revize edildi.

Duyuruda, 12 Aralık 2016’da Avrupa Hesaplar Sistemi’ne (ESA-2010) uyumlu GSYH üçüncü
çeyrek haber bülteni ile mevsimsellikten arındırılmayan serilerin yayımlandığı anımsatılarak,
mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış serilerin ise “Dönemsel Gayri Safi Yurtiçi
Hasıla, III. Çeyrek Haber Bülteni” ile kamuoyunun kullanımına sunulduğu aktarıldı.

Mevsimsellikten arındırmanın, Avrupa Birliği İstatistik Ofisi (Eurostat) tarafından
önerilen ARIMA modeline dayalı TRAMO-SEATS yöntemi kullanılarak gerçekleştirildiği,
yöntemin uygulanması için Eurostat tarafından geliştirilmiş JDemetra+ yazılımının
2.0.0 sürümünün kullanıldığı belirtildi. Mevsim etkisinden arındırılmış serilerin
ardışık dönemlerin karşılaştırılmasına, takvim etkisinden arındırılmış serilerin
ise bir önceki yılın aynı dönemi ile karşılaştırılmasına imkan verdiği ifade edilen
duyuruda, şunlar kaydedildi:

“Uluslararası standartlar gereğince, GSYH hesaplamalarında ihracat ve ithalat verileri
cif/fob dönüşümü yapılarak kullanılmaktadır. GSYH hesaplamaları yapılırken bu dönüşüm
cari fiyatlarda ve bir önceki yıl fiyatlarıyla yapılmış ancak bir önceki yıl fiyatlarına
ilişkin tablolarda cif/fob dönüşümü olmayan değerler sisteme dahil olmuştur. Bu 
kapsamda ilgili tablolarda cif/fob dönüşümü yapılmış serilere yer verilmiştir. Bu
durumun, 2009 sonrası, sadece ithalat ve ihracat endeks değerlerine etkisi olup,
GSYH düzeyinde cari fiyatlarla ve hacim endeksinde bir etkisi bulunmamaktadır. Ayrıca,
yeni GSYH serisi ile enflasyondan arındırılmış büyüklükler için ESA ile uyumlu olarak
zincirlenmiş hacim yöntemi kullanılmaya başlanmıştır.” 

Duyuruda, söz konusu serilerin, her yıl bir önceki yıl ortalama fiyatlarıyla hesaplama
yapıldıktan sonra dengelendiği ve bir önceki yılın cari fiyatlarıyla oranlanarak
büyüme oranının üretildiği belirtilen duyuruda, bu oranların endeks üzerine yansıtılarak
yıllara özgü endeksler oluşturulduğu, zincirlenmiş hacim büyüklükleri hesaplanırken
yöntemden bağımsız ortaya çıkan toplamsallık sorununun 1998-2009 arasındaki sektörlere
ilişkin sadece endeks değerleri için makro eşleştirme (benchmarking) modelleri kullanılarak
düzeltildiği bildirildi.  Duyuruda, bu düzeltmenin GSYH düzeyinde cari fiyatlarla
ve hacim büyüklüğünde bir etkisinin bulunmadığı bildirildi.