# TÜİK’ten yeni veri: İdari kayıtlara dayalı sektör bilançoları

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/tuikten-yeni-veri-idari-kayitlara-dayali-sektor-bilancolari-56026h/
- Yayımlanma: 2020-09-16T10:22:15+03:00
- Yazar: Haber Merkezi

Türkiye İstatistik Kurumu ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın  ortak çalışması
neticesinde Sektör Bilançoları idari kayıtlara dayalı olarak daha kapsamlı bir  
biçimde yeniden kamuoyuna sunuldu. 

En son 2016 yılında TCMB  tarafından yapılan çalışmada anket yoluyla 8 bin 721 girişimin
verileri derlenirken, idari kayıtlar üzerinden yapılan 2019 yılı  çalışmasında ise
bilanço esasına göre defter tutan 730 bin 221  girişimin kayıtları esas alındı.

Sektör Bilançoları Araştırması’nın mevcut kapsamı, Kurumumuzca yayımlanan yıllık
sanayi  ve hizmet istatistiklerinin ciro büyüklüğü ile kıyaslandığında  yaklaşık
olarak %86’lık bir temsil payına sahip firmalardan oluşmaktadır.

Dönem olarak 2009-2019 yıllarını kapsayan bu çalışmada, Gelir İdaresi Başkanlığı
tarafından derlenen gelir tablosu ve bilanço kayıtları, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından
sağlanan istihdam verisi ve Türkiye Bankalar Birliği Risk Merkezi kayıtlarından 
derlenen kredi bakiyeleri  kullanmıştır.

**En fazla firma toptan ve perakende ticarette**

Firma sayısının sektörlere göre dağılımında, toptan ve perakende  ticaret  motorlu
kara taşıtlarının ve motosikletlerin onarımı sektörü 225 bin 790 ile en başta yer
aldı.

**İmalat sektörünün toplam girişim sayısı içindeki payı 2019 yılı için %15,8 olarak
gerçekleşti**

İmalat sektöründe alt sektörlerin toplam girişim sayısı içindeki  payları incelendiğinde
sırasıyla fabrikasyon metal ürünleri imalatı %12,3, gıda ürünleri imalatı %11,3 
ve giyim eşyalarının imalatı %9,3  ile ilk üç sırayı almışlardır.

**İmalat dışı sektörlerin toplam girişim sayısı içindeki payı 2019 yılı  için %84,2
olarak gerçekleşti**

İmalat dışı sektörlerde alt sektörlerin toplam girişim sayısı içindeki  payları 
incelendiğinde toptan ticaret %17,8, ikamet amaçlı bina  inşaatı %11,4 ve perakende
ticaret %10,4 ile ilk üç sırayı almışlardır.

**En büyük aktif büyüklük imalat sektöründe oluştu**

Firmaların toplulaştırılmış bilançosuna göre, 2019 yılında toplam  aktif büyüklüğü
8 trilyon 591 milyar 115 milyon TL, kısa ve uzun  vadeli yabancı kaynaklar toplamı
ise 6 trilyon 115 milyar 484 milyon TL olurken, öz kaynakların toplamı 2 trilyon
475 milyar 631 milyon TL  oldu.

İmalat sektörü 2 trilyon 330 milyar 829 milyon TL aktif büyüklüğü ile  tüm sektörler
arasında en önde geldi. Aktif büyüklüğünde ikinci sırayı 1 trilyon 809 milyar 262
milyon TL ile toptan ve perakende ticaret   motorlu kara taşıtlarının ve motosikletlerin
onarımı sektörü aldı. Öz  kaynaklar bakımından imalat sektörü 792 milyar 685 milyon
TL ile ilk  sırada yer alırken, onu sırasıyla 492 milyar 819 milyon TL ile toptan
ve perakende ticaret  motorlu kara taşıtlarının ve motosikletlerin  onarımı sektörü,
358 milyar 650 milyon TL ile de mesleki, bilimsel ve  teknik faaliyetler sektörü
takip etti. 

**İmalat sektörünün 2019 yılında toplam aktif içindeki payı %27,1 ve öz  kaynaklar
içindeki payı %32 olarak gerçekleşti**

İmalat sektörünün alt sektörleri incelendiğinde sırasıyla gıda  ürünleri imalatı
aktif içindeki payı %12,2 öz kaynak içindeki payı %12,3, tekstil ürünleri imalatı
aktif içindeki payı %9,9 öz kaynak  içindeki payı %10,2 ve ana metal sanayi aktif
içindeki payı %9,4 öz  kaynak içindeki payı %9,1 ile ilk üç sırayı almışlardır.

**İmalat dışı sektörlerin 2019 yılında toplam aktif içindeki payı %72,9  ve öz kaynaklar
içindeki payı %68 olarak gerçekleşti**

İmalat dışı sektörlerin alt sektörleri incelendiğinde toptan ticaret  sektörü aktif
içindeki payı %20,1 öz kaynaklar içindeki payı %21, bina  inşaatı aktif içindeki
payı %11,9 öz kaynaklar içindeki payı %8,3, İdare merkezi faaliyetleri  idari danışmanlık
faaliyetleri aktif  içindeki payı %10,4, öz kaynaklar içindeki payı %19,1, elektrik,
gaz,  buhar ve havalandırma sistemi üretim ve dağıtımı aktif içindeki payı %10, 
öz kaynaklar içindeki payı %8,9 olarak gerçekleşmiştir.

**Toptan ve perakende ticaret  motorlu kara taşıtlarının ve  motosikletlerin onarımı
sektörü en yüksek net satış gelirine sahip oldu**

Firmaların toplulaştırılmış gelir tablosu verisine göre 2019 yılında  toplam brüt
satış 8 trilyon 164 milyar 86 milyon TL, net satışlar ise 7 trilyon 778 milyar 637
milyon TL oldu. Yurtdışı satışlarda imalat  sektörü 722 milyar 552 milyon TL ile
ilk sırada yer aldı. Net satış  gelirinde en fazla geliri 3 trilyon 289 milyar 112
milyon TL ile  toptan ve perakende ticaret  motorlu kara taşıtlarının ve  motosikletlerin
onarımı sektörü elde etti.

**En yüksek net kar imalat sektöründe  en çok net zarar eğitim  sektöründe oldu**

Firmaların toplulaştırılmış gelir tablosu verisine göre, 2019 yılında  sektörlerin
toplulaştırılmış dönem net karı 249 milyar 333 milyon TL  olarak gerçekleşti. İmalat
sektörü 118 milyar 249 milyon TL ile en  yüksek net kar elde eden sektör oldu. Toptan
ve perakende ticaret   motorlu kara taşıtlarının ve motosikletlerin onarımı sektörü
42 milyar
95 milyon TL  mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetler sektörü ise 21  
milyar 10 milyon TL net kar elde etti. Eğitim sektörü 2019 yılını 1  milyar 402 
milyon TL ve gayrimenkul sektörü 1 milyar 240 milyon TL net  zarar ile tamamladı.

**İmalat sektörünün toplam dönem net karı içindeki payı 2019 yılı için %47,4 olarak
gerçekleşti**

İmalat sektöründe alt sektörlerin toplam dönem net karı içindeki  payları incelendiğinde
sırasıyla gıda ürünleri imalatı %12,6,  kimyasalların ve kimyasal ürünlerin imalatı%
9,7 ve ana metal sanayi %8,5 ile ilk üç sırayı almışlardır.

**Toptan ve perakende ticaret  motorlu kara taşıtlarının ve  motosikletlerin onarımı
sektörü toplam dönem net karı içindeki payı 2019 yılı için %16,9 olarak gerçekleşti**

Toptan ve perakende ticaret  motorlu kara taşıtlarının ve  motosikletlerin onarımı
sektöründe alt sektörlerin dönem net karı  içindeki payları incelendiğinde toptan
ticaret %77,1, perakende  ticaret %16,5, motorlu kara taşıtlarının ve motosikletlerin
toptan ve  perakende ticareti %6,4 olarak gerçekleşti.

**İnşaat sektörü toplam dönem net karı içindeki payı 2019 yılı için %7,3  olarak
gerçekleşti**

İnşaat sektöründe alt sektörlerin dönem net karı içindeki payları  incelendiğinde
bina dışı yapıların inşaatı %60,9, bina inşaatı %27,1  ve özel inşaat faaliyetleri%
6,4 olarak gerçekleşti.

**Yurtdışı satışlarda alt sektörlerde incelendiğinde, 2019 yılında  toptan ticaret%
31,1 ile ilk sırayı almıştır**

Toptan ticaretten sonra sırasıyla motorlu kara taşıtı, treyler (römork) ve yarı 
treyler (yarı römork) imalatı %8,7, ana metal sanayi %6 ve hava yolu taşımacılığı%
5,9 olarak gerçekleşmiştir.

**Yurtiçi satışlarda alt sektörlerde incelendiğinde, 2019 yılında toptan  ticaret%
26,7 ilk sırayı almıştır**

Toptan ticaretten sonra sırasıyla perakende ticaret %8,8, elektrik,  gaz, buhar 
ve havalandırma sistemi üretim dağıtımı %4,9 ve  gıda  imalatı %4,1 olarak gerçekleşmiştir.

**2019 yılında firmaların faaliyet karı ve dönem net karı artmıştır**

Kapsamımızdaki tüm firmaların dönem net karı 249 milyar 333 milyon TL,  toplam faaliyet
karı 442 milyar 997 milyon TL olarak gerçekleşmiştir. 

 
