# Tüketici güven endeksine bak ekonomideki sıkıntıyı anla

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/tuketici-guven-endeksine-bak-ekonomideki-sikintiyi-anla-575yy/
- Yayımlanma: 2020-01-23T16:08:00+03:00
- Yazar: Metin TÜRKYILMAZ

Mevsim etkilerinden arındırılmış tüketici güven endeksi, Ocak ayında bir önceki 
aya göre sadece yüzde 0,1 oranında artarak 58,77’den 58,82’ye çıktı. Bu rakam çok
yetersiz kalıyor. Çünkü 100’ün altı kötü demek. Aslında bu durum yeni de değil. 
Endeks, 13 yıl 8 aydır (164 ay) 100’ün altında seyrediyor.

 

Endeks, 2006 yılı Haziran ayından bu yana “iyimserlik sınırı” olan 100’ü geçemedi.
En son 100’ün üzerinde olduğu tarih, 100,7 ile 2006 Mayıs ayıydı.

 

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ile Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Aylık
Tüketici Eğilim Anketi düzenliyorlar. Anketle tüketicilerin kişisel mali durumlarına
ve genel ekonomiye ilişkin mevcut dönem değerlendirmeleri ile gelecek dönem beklentileri
ölçülüyor ve yakın gelecekte yapılması planlanan harcamalarına ilişkin eğilimleri
saptanıyor. Anket sonuçlarından hesaplanan Tüketici Güven Endeksi 0-200 aralığında
değer alabiliyor. Tüketici Güven Endeksi’nin 100’den büyük olması tüketici güveninde
iyimser durum, 100’den küçük olması ise tüketici güveninde kötümser durum olduğunu
gösteriyor.

 

Endeksi batıran tasarruf beklentisi… Türk halkı gelecek 12 aylık döneme ilişkin 
tasarruf etme ihtimalini 21,6 puan olarak görüyor. 200 üzerinden düşündüğünüzde 
oldukça düşük bir rakam. Gelecek 12 aylık döneme ilişkin beklentiler 100’ün altında
kalsa da hanenin maddi durum beklentisinde 79,5’i, genel ekonomik durum beklentisinde
77,4’ü buluyor. İşsiz sayısı beklentisinde durum kötü diyebiliriz. Burada endeks
ancak 56,8’da kalıyor. Bu endekslerden Ocak 2019’a göre düzelenleri yüzde 2,3 ile
hanenin maddi durum beklentisi, yüzde 1,1 artışla genel ekonomik durum beklentisi
oldu. İşsiz sayısı beklentisi yüzde 0,5, tasarruf etme ihtimali beklentisi ise yüzde
9,1 azaldı. Bir diğer ifadeyle işsizlik ve tasarruftaki beklenti kötüleşti. 2019
Aralık ayına göre, tasarruf etme ihtimali dışındaki bütün beklentilerde ise düşüş
oldu.

 

Alt ayrıntılara baktığımızda, durum şu:

 

Gelecek 3 aylık dönemde yarı dayanıklı tüketim mallarına harcama yapma düşüncesi
106,8,

 

Gelecek 12 aylık dönemde dayanıklı tüketim mallarına harcama yapma düşüncesi 95,8,

 

Gelecek 12 aylık dönemde ücretlerin değişimine ilişkin beklenti 94,7,

 

Gelecek 12 aylık döneme göre mevcut dönemde hanenin maddi durumu 72,8,

 

Gelecek 12 aylık dönemde tüketici fiyatlarının değişimine ilişkin beklenti 71,5,

 

Hanenin içinde bulunduğu mali durum 68,9,

 

Gelecek 12 aylık döneme göre mevcut dönemde genel ekonomik durum 64,6,

 

Mevcut dönemin tasarruf etmek için uygunluğu 56,

 

Mevcut dönemin dayanıklı tüketim malı satın almak için uygunluğu 44,

 

Geçen 12 aylık dönemde tüketici fiyatlarının değişimine ilişkin düşünce 42,7,

 

Gelecek 3 aylık dönemde tüketimin finansmanı amacıyla borç kullanma ihtimali 37,6,

 

Gelecek 12 aylık dönemde konut tamiratına para harcama ihtimali 23,1,

 

Gelecek 12 aylık dönemde otomobil satın alma ihtimali 11,4,

 

Gelecek 12 aylık dönemde konut satın alma veya inşa ettirme ihtimali 7,6.

 

 

Endeksler de gösteriyor ki iyimser değiliz. İyimserlik sınırı olan 100’ü geçen tek
unsur, 106,8 ile gelecek 3 aylık dönemde yarı dayanıklı tüketim mallarına harcama
yapma düşüncesi. Bunun dışındakilerin hepsi 100’ün altında kalıyor. Harcama yapmak
istiyoruz ama durumumuzu iyi görmüyoruz.

 

Gelecek 12 aylık dayanıklı tüketim mallarına harcama yapma düşüncemiz, ücretlerimizin
gelecek 12 ayda değişeceğine yönelik beklentimiz, mevcut dönemde hanenin maddi durumuyla
ilgili görüşümüz, gelecek 12 ayda genel ekonomik durumla ilgili öngörümüz kötümser.

 

Mevcut dönemi tasarruf etmek için dayanıklı tüketim malı satın almak için uygun 
bulmuyoruz. Gelecek 12 aylık dönemde tüketici fiyatlarının değişimiyle ilgili düşüncemiz
de olumsuz. Gelecek 3 aylık dönemde tüketimin finansmanı amacıyla borç kullanma 
ihtimalimizi de zayıf görüyoruz.

 

Yine rakamlar gösteriyor ki gelecek 12 aylık dönemde konut tamiratı için para harcama,
otomobil, konut satın alma veya inşa ettirme ihtimalini de imkansıza yakın buluyoruz.

 

Öyle ki gelecek 12 aylık dönemde konut tamiratına para harcama ihtimali 200 üzerinde
23,1’de, otomobil satın alma ihtimali 11,4’de, konut satın alma veya inşa ettirme
ihtimali 7,6’de kalıyor.

 

Yani inşaat ve otomotiv sektörlerindeki sıkıntının sebebi de belli. Bu kadar olumsuz
bir tüketici güveniyle inşaat ve otomotivde hızlı bir düzelme yaşanması ihtimali
zayıf görünüyor.

 

Aslında bu kadar kötümser bir tüketici güveniyle ekonomide işimiz zor olduğu aşikar…