# Türkiye Avrupa’dan da kopuyor mu

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/turkiye-avrupadan-da-kopuyor-mu-12657h/
- Yayımlanma: 2016-06-23T03:34:26+03:00
- Yazar: Haber Merkezi

Ankara ile Avrupa arasında Avrupa Konseyi cephesinde siyasi krizin eşiğinden dönüldü.
Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi (AKPM) tarafından hazırlanan “Türkiye’de Demokratik
Kurumların İşleyişi” başlıklı rapor ve karar tasarısına, Türkiye’nin siyasi denetime
alınması için verilen bir önerge son anda reddedildi. Önergenin kabulü halinde Ankara’nın
AKPM’deki heyetini çekmesi ve böylelikle Türkiye’nin, üyesi olduğu Avrupa Konseyi
ile derin bir krize girmesi gündemdeydi.

**Türkiye, hukuki ve siyasi yükümlülüklerini getiremez hale geldi**

AKPM’nin Türkiye raportörleri, Norveçli parlamenter Ingebjorg Godskesen ve Sırp 
parlamenter Nataşa Vuçkoviç tarafından hazırlanan rapor ve beraberindeki karar metninde,
son zamanlardaki siyasi gelişmelerden ötürü Türkiye’nin, Avrupa Konseyi üyeliğinden
kaynaklanan siyasi ve hukuki yükümlülüklerini yerine getiremez bir ülke haline geldiği
ve demokratik kurumların işleyişini tehdit ettiği mesajı veriliyor.

Deutsche Welle’den Kayhan Karaca’nın haberine göre; AKPM’nin Strasbourg’daki genel
kurulunda tartışılan karar tasarısı 24’e karşı 96 oyla kabul edildi, oylamada 10
parlamenter de çekimser kaldı. Oylama sırasında AKPM’nin AKP’li üyeleri tarafından
sunulan değişiklik önergelerinin hiçbiri kabul görmedi.

**Basın özgürlüğü, dokunulmazlıklar ve terörle mücadele**

Karar metninde büyük ölçüde Güneydoğu’da terörle mücadele, milletvekili dokunulmazlığı,
basın özgürlüğü ve hukuk devleti konuları ön plana çıkarıldı. Türkiye’de son zamanlarda
ifade ve medya özgürlükleriyle ilgili gelişmeler, hukuk devletinin erozyona uğraması,
insan hakkı ihlalleri ve Güneydoğu’daki terörle mücadele operasyonlarının “demokratik
kurumların işleyişi” konusunda ciddi şüpheler uyandırdığı not edildi. Kararda, “
Dört bakan ve Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın oğlu hakkındaki 17-25 Aralık 2013 tarihli
yolsuzluk iddiaları ulusal politik süreçlerle ilgili değişikliklerin başlangıç noktası
oldu” ifadesine yer verildi.

**Dokunulmazlıkların kaldırılması**

Dokunulmazlıkları kaldırılan milletvekillerine yönelik yargı sürecinin, “Avrupa 
Konseyi normları ve ifade özgürlüğüne saygı çerçevesinde sürdürülmesi” istendi. 
Türkiye’nin son yıllarda IŞİD, PKK ve TAK gibi terör örgütlerinin saldırılarına 
maruz kaldığı ve terörle mücadele etmesi gerektiği belirtilmekle birlikte, bu mücadelenin“
uluslararası hukuk ve orantılılık ve gereklilik ilkesine uygun şekilde yürütülmesi”
görüşü kaydedildi. Ankara’dan terörle mücadeleyle ilgili yasal mevzuatını AİHM içtihadı
ışığında Avrupa normlarına uyarlaması talep edildi. PKK’ya “terör eylemlerine son
verme ve silah bırakma” çağrısı yapılan kararda, şiddetin tırmanmasını önlemek amacıyla“
tüm taraflardan” siyasi yolla çözüm aramaları istendi.

**Medya üzerindeki baskıya kınama**

Karar metninde, Türkiye’de medya ve gazeteciler üzerindeki baskı da kınandı. “Gazeteciler
ve basın organlarına yönelik saldırılar, mülkiyet hakkına aykırı biçimde medyalara
el konulması, gazeteciler üzerindeki baskılar ve sadece işini yapan gazetecilerin
cezalandırılması otosansüre yol açmaktadır” ifadeleri kullanıldı.

Kararda, Türk Ceza Kanunu’nun Cumhurbaşkanına Hakaretle ilgili 299 ve Türk Millet
ve Devletini Aşağılama’yla ilgili 301’inci maddelerinin kaldırılması talep edildi.

**“Yargı, yürütmenin kontrolüne girdi”**

“Yargının yürütmenin kontrolüne girdiği” mesajı da verilen kararda, Cumhurbaşkanı
Erdoğan’ın bir Anayasa Mahkemesi kararına saygı duymayacağına ilişkin ifadeleri 
örnek gösterildi.

Karar metni oylanırken bir grup Fransız ve Ermeni parlamenter tarafından, Türkiye’nin
AKPM’de siyasi denetime alınması için verilen önerge son anda reddedildi. Türkiye
AKPM’nin denetim sürecinden Haziran 2004’te çıkarılıp, “post-monitoing” adı verilen
denetim sonrası sürece dahil edilmişti.

Bu karar Ankara’nın AB ile katılım müzakerelerine başlamasında önemli rol oynamıştı.
AKPM’nin denetim mekanizmasıyla, bu süreçteki ülkelerin Avrupa standartlarında demokrasi,
insan hakları ve hukuk devletiyle ne derece uyumlu oldukları ölçülüyor.

**Markar Esayan: Rapor belli bir medya ve HDP etkisinde hazırlanmış**

Kararı DW Türkçe’ye değerlendiren AKPM üyesi, AKP milletvekili Markar Eseyan, raportörlerin“
belli bir medyanın ve HDP’nin etkisinde kalarak rapor hazırladıklarını” savundu.
Eseyan, “Bu rapor üzerinden Avrupa Konseyi’nde Türkiye’ye karşı bir kumpas hazırlandı.
Birleşik Sol Grup, Ermenistanlılar, HDP ve PKK bu raporu Türkiye’yi denetime sokmak,
karantinaya almak için kullanmaya çalıştılar. Amaçları Türkiye’yi cezalandırmnaktı”
şeklinde konuştu. Eseyan, “Türkiye denetime alınmış olsaydı muhtemelen Avrupa Konseyi’nden
çekilecektik. Tüm Avrupa kurumlarıyla krize yuvarlanacaktık. Buna dair bir tuzaktı
bu. Fakat sağduyu galip geldi” ifadelerini kullandı.

**Ertuğrul Kürkçü: Avrupa suskunluğa son verdi**

AKPM’nin HDP’li üyelerinden Ertuğrul Kürkçü, kararı “Avrupa’nın Türkiye’de olup 
bitenler karşısındaki suskunluğuna son vermesi” olarak gördüğünü söyledi. Kararla
birlikte Türkiye’ye “çok ciddi uyarı gönderildiğini ve Türk hükümetinin bu uyarıyı
doğru yorumlamasını ümit ettiğini” ifade eden Kürkçü, Avrupa’nın “Türkiye’yi istiyoruz
ama faşist bir Türkiye istemiyoruz” mesajı verdiği görüşünü savundu.

AKPM gelecek yıl hazırlayacağı kapsamlı bir raporla Türkiye’nin denetim sonrası 
süreçten çıkarılması, bu süreçte tutulmaya devam edilmesi veya denetim sürecine 
geri alınmasını kararlaştıracak. AKPM raportörlerinin bu amaçla bu yıl Kasım ayında
Türkiye’yi ziyaret etmeleri öngörülüyor.
