# Türkiye bankalar için zorunlu devlet tahvili alımını sonlandırdı

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/turkiye-bankalar-icin-zorunlu-devlet-tahvili-alimini-sonlandirdi-103556h/
- Yayımlanma: 2023-10-28T11:17:19+03:00
- Yazar: Selim Soydan

TCMB, bankaların belirli limitlerin üzerinde faiz oranlarıyla kredi vermeleri ya
da ticari kredilerde hedeflerin altında kalmaları halinde ceza olarak devlet tahvili
satın almalarını zorunlu kılan kuralları kaldırarak yerel kredi kuruluşları ve yabancı
yatırımcılar tarafından büyük tepki gören bir uygulamaya son verdi.

[Merkez Bankası](https://www.tcmb.gov.tr) yaptığı açıklamada, düzenlemelerin “sadeleştirilmesinin”
bir parçası olarak ve ekonomideki dolarizasyonla mücadelesini güçlendirmek amacıyla
kuralları kaldırdığını söyledi.

Bloomberg’in haberine göre Hazine ve Maliye Bakanı [Mehmet Şimşek](https://www.borsatek.com/mehmet-simsek-yeniden-yatirimci-turuna-cikiyor-102550h)
eskiden Twitter olarak bilinen sosyal medya platformu X’te yaptığı açıklamada “Amaç
krediye erişimi kolaylaştırmak ve liraya geçişi teşvik etmek” dedi. Bankaların belirli
ticari faaliyetler için kredi hedeflerini tutturamamaları halinde devlet tahvili
satın almaları gerekliliğiyle birlikte bazı istisnalar devam ediyor.

Lira cinsinden tahviller açıklamanın ardından düşüşe geçerek 2 yıl vadeli tahvilin
getirisini 169 baz puana kadar yükselterek Cuma günü %35,2’ye çıkardı. On yıllık
tahvillerin getirisi ise yaklaşık %30’a yükseldi. Bankacılık hisse senedi endeksi,
İstanbul’da öğle saatlerinde %0,1’lik bir kayba geri dönmeden önce %2,1’e kadar 
yükseldi.

Düzenlemeler devlet borçlarının getirilerini yıllarca yapay olarak baskılarken yatırımcıların
şişirilmiş fiyatlardan tahvil almayı reddederek piyasadan çıkmasıyla lira tahvil
piyasasını fiilen öldürdü. Bankalar daha ucuz ticari krediler sunmaya ve müşterilerini
döviz tutmaktan caydırmaya zorlandıkları için piyasa oranları da çarpıklıklarla 
karşı karşıya kaldı.

Zorunlu tahvil alımları, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ultra düşük faiz 
oranları tercihlerine uyan ve ardından ortaya çıkan piyasa aksaklıklarını telafi
etmek için düzinelerce yeni düzenleme getiren Merkez Bankası’nın önceki yönetimi
tarafından getirilen kurallar bütününün bir parçasıydı.

### Politikanın tersine çevrilmesi

Ancak Haziran ayında atanan Başkan Hafize Gaye Erkan yönetiminde Merkez Bankası 
kuralları basitleştirme sözü verdi. Sonunda ana para politikası aracı olarak manşet
faiz oranını geri getirmeyi umuyor, ancak yetkililer, piyasalarda ve 900 milyar 
dolarlık ekonomide şoklardan kaçınmak için kademeli ve ölçülü olması gerektiğini
söyledikleri bir süreçte sabırlı olmaya çağırdılar.

Dubai merkezli East Capital International AB’de portföy yöneticisi olan Emre Akçakmak,“
Başlangıç noktası o kadar zayıftı ki, düzenleyici ortamı basitleştirmek, parasal
aktarım mekanizmasını iyileştirmek ve ekonomi için önemli ters rüzgarlar yaratmadan
enflasyon beklentilerini aynı anda çıpalamak hiçbir zaman kolay olmayacaktı” dedi
ve sözlerini şöyle sürdürdü: “Henüz o noktada mıyız? Muhtemelen değiliz. Ancak küresel
bir yatırımcı açısından takip edilmeye değer bir hikaye.”

Erkan’ın merkez bankası Haziran ayından bu yana beş toplantıda gösterge faiz oranını
toplam 26,5 puan artırdı ve son olarak bu hafta borçlanma maliyetlerini %35’e yükseltti.
Ayrıca daha fazla sıkılaştırma önlemi sinyali verdi ve analistler nihai oranın en
az %40 olacağını tahmin ediyor.

Merkez Bankası’nın eski başkan yardımcılarından İbrahim Turhan Cuma günkü hamleyi
memnuniyetle karşıladı. Turhan, X’te “Sırada sermaye piyasasının normalleşmesi, 
lira getirilerinin piyasa koşullarına uygun hale gelmesi ve yurtdışında lira piyasasının
canlanması var” diye yazdı.

Ancak yıllar süren politika kargaşasının ardından, birçok yatırımcı temkinli davranmaya
devam ediyor ve hala enflasyon oranının yaklaşık 30 puan altında olan faiz oranları
da normalleşene kadar kenarda kalacaklarını söylüyor.

MUFG’nin EM araştırma müdürü Ehsan Khoman, “Umut verici olmakla birlikte, para politikasındaki
normalleşme stratejisinin mevcut hızının, merkez bankası politika faizlerini fiyat
istikrarını yeniden destekleyecek bir eşiğe getirene kadar önemli sermaye girişlerini
canlandırmada yetersiz kalacağını düşünüyoruz” dedi.
