# Türkiye İmalat Sanayi PMI, eylülde geriledi

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/turkiye-imalat-sanayi-pmi-eylulde-geriledi-71759h/
- Yayımlanma: 2021-10-01T10:24:47+03:00
- Yazar: Haber Merkezi

Ekonomik büyümenin öncü göstergesi olan imalat sanayi performansında en hızlı ve
güvenilir referans kabul edilen İstanbul Sanayi Odası Türkiye İmalat PMI, eylülde
52,5’e gerilemesine rağmen sektörün faaliyet koşullarında aylık bazda güçlü bir 
iyileşmeye işaret etti. Faaliyet koşullarındaki iyileşme trendi, üretim ve yeni 
siparişlerde devam eden büyümeye bağlı olarak dördüncü aya ulaştı. Yeni siparişlerdeki
iyileşme ve kapasite artırmaya yönelik çabalar, firmaların istihdam düzeyini güçlü
bir şekilde yükseltmesini sağladı.

İstanbul Sanayi Odası Türkiye Sektörel PMI eylül verilerine göre, özellikle ihracat
pazarlarında olmak üzere talebin iyileştiğine yönelik işaretler arttı ve anket kapsamında
takip edilen sektörlerin çoğu üretim artışı kaydetti. Girdi maliyetleri, yine genele
yayılı artışlar gösterdi. Üretimde en hızlı artış giyim ve deri ürünleri sektöründe
oldu. Sektörlerin çoğunda yeni siparişler artarken, kara ve deniz taşıtları sektörü
istisna olmak üzere, dokuz sektörde yeni ihracat siparişleri de yükseldi.

Ekonomik büyümenin öncü göstergesi olan imalat sanayi performansında en hızlı ve
güvenilir referans kabul edilen İstanbul Sanayi Odası (İSO) Türkiye İmalat PMI (
Satın Alma Yöneticileri Endeksi) anketinin Eylül 2021 dönemi sonuçları açıklandı.
Eşik değer olan 50,0’nin üzerinde ölçülen tüm rakamların sektörde iyileşmeye işaret
ettiği anket sonuçlarına göre, ağustosta 54,1 olarak ölçülen manşet PMI, eylülde
52,5’e gerilemesine rağmen sektörün faaliyet koşullarında aylık bazda güçlü bir 
iyileşmeye işaret etti. Faaliyet koşullarındaki iyileşme trendi, üretim ve yeni 
siparişlerde devam eden büyümeye bağlı olarak dördüncü aya ulaştı. Ancak eylül ayındaki
artışlar önceki aya göre yavaş gerçekleşti.

Toplam iş hacminde devam eden büyüme, yeni ihracat siparişlerinin yine belirgin 
şekilde artmasından destek buldu. Yeni siparişlerdeki iyileşme ve kapasite artırmaya
yönelik çabalar, firmaların istihdam düzeyini eylül ayında da güçlü bir şekilde 
yükseltmesini sağladı. Buna rağmen, yeni siparişlerde süregelen büyümenin etkisiyle,
birikmiş işler Temmuz 2020’den beri ilk kez artış gösterdi. İmalatçılar, üretim 
gereksinimlerindeki yükselişe bağlı olarak satın alma faaliyetlerini de genişletti
ve girdi stokları üst üste ikinci ay arttı. Ayrıca, firmaların tedarik zincirlerindeki
kesintilerden korunmak için güvenlik stoku oluşturmaları, üretim öncesi stoklarda
2017’nin sonlarından bu yana gözlenen en hızlı artışa yol açtı. Üçüncü çeyrek sonunda
tedarik zincirlerindeki aksaklıkların hafiflediğine yönelik bazı işaretler dikkat
çekti. Ham madde yetersizliği ve ürün ithalatındaki gecikmeler, tedarikçilerin teslimat
sürelerinin daha da artmasında rol oynadı. Öte yandan, tedarikçi performansındaki
bozulma son bir yılın en ılımlı düzeyinde kaydedildi. Girdi maliyetleri keskin bir
şekilde yükselmeye devam etti. Firmalar, arz kısıtlarına bağlı olarak ham madde 
fiyatlarındaki artışların sürdüğünü bildirdi. Döviz kuru gelişmeleri de girdi maliyetlerini
yükselten bir diğer faktör oldu. Girdi maliyetlerindeki yükseliş ağustos ayındakine
çok yakın bir oranda gerçekleşti. Buna bağlı olarak, imalatçılar satış fiyatlarını
hızlı bir şekilde yükseltmeyi sürdürdü ve nihai ürün enflasyonu eylülde hafif bir
artış kaydetti.
İstanbul Sanayi Odası Türkiye İmalat PMI anket verileri hakkında
değerlendirmede bulunan IHS Markit Ekonomi Direktörü Andrew Harker, şunları söyledi:

“Türk imalatçıları, son dönemde üretim ve yeni siparişlerde gözlenen toparlanmayı
sürdürebildi ve her iki gösterge de eylül ayında artış kaydetti. Hatta yeni siparişlerde
süregelen artışlar, firmaların yeni personel alımını sürdürmesine rağmen operasyonel
kapasite üzerinde baskı oluşturmaya başladı. Tedarik zincirlerindeki aksamaların
yılın başlarındaki kadar belirgin olmadığına ilişkin bazı işaretler dikkat çekti.
Yine de firmalar girdi temin etmeye çalışırken daha uzun teslimat süreleri ve keskin
fiyat artışlarıyla mücadele etmek zorunda kaldı. Bu sorunlara karşı önlem alma çabalarının
sonucunda girdi stokları 2017 sonundan beri en yüksek oranda arttı. Bu gelişme, 
önümüzdeki aylarda firmaların iş yükünün üstesinden gelmesine bir miktar yardımcı
olacaktır.”

**Sektörlerin çoğu üretimini artırdı, en hızlı artış giyim ve deri ürünlerinde**

İstanbul Sanayi Odası Türkiye Sektörel PMI eylül verilerine göre, özellikle ihracat
pazarlarında olmak üzere talebin iyileştiğine yönelik işaretler arttı ve anket kapsamında
takip edilen sektörlerin çoğu üretim artışı kaydetti. Girdi maliyetleri, tedarik
zincirlerinde devam eden aksamaların da etkisiyle yine genele yayılı artışlar gösterdi.

Üretimde son dönemde gözlenen güçlü toparlanmanın devam ettiği giyim ve deri ürünleri
sektörü, tüm sektörler içerisinde en hızlı üretim artışını kaydetti. Ana metaller
ve tekstilde de güçlü artışlar gerçekleşti. Öte yandan, metalik olmayan mineral 
ürünler sektöründe üretim yavaşlamaya devam ederken gıda ürünleri ile kara ve deniz
taşıtları sektörlerinde ise büyümenin duraksadığı görüldü.

Sektörlerin çoğunda yeni siparişler arttı. Üretimde olduğu gibi, yeni siparişlerde
de en hızlı büyüyen sektör giyim ve deri ürünleri oldu. Son anketin genel sonuçlarından
birisi, uluslararası talepteki iyileşmenin toplam yeni siparişleri desteklemesi 
oldu. Kara ve deniz taşıtları sektörü istisna olmak üzere, dokuz sektörde yeni ihracat
siparişleri yükseldi.

Ana metaller ile makine ve metal ürünler sektörleri, üçüncü çeyrek sonunda istihdam
artışına öncülük etti. Kapasite artışları, çoğu sektörde firmaların iş yüklerini
genel anlamda yönetebilmelerini sağladı. Birikmiş işler yalnızca kimyasallar, plastik
ve kauçuk sektöründe arttı.

Tedarik zincirlerindeki aksamalar faaliyetleri olumsuz etkilemeye devam etti. Takip
edilen sektörlerin tümünde teslimat süreleri arttı. En uzun gecikmeler makine ve
metal ürünler sektöründe gözlendi.

Arz tarafında yaşanan zorluklar enflasyonist baskıların artmasına katkı yaptı ve
girdi maliyetleri enflasyonu genel olarak yüksek düzeyde kaldı. En hızlı artış metalik
olmayan mineral ürünler sektöründe gerçekleşirken bu sektörü kimyasal, plastik ve
kauçuk ürünler yakından takip etti. On sektörün tümünde satış fiyatları artış kaydederken
en hızlı artış metalik olmayan mineral ürünler sektöründe yaşandı. Girdi stoklarının
artış ve azalış gösterdiği sektör sayısının aynı olması, stok biriktirme yönünde
kimi çabalar olduğuna işaret etti. Öte yandan, makine ve metal ürünleri ile ana 
metaller sektörlerinde stoklar uzun süreli düşüşün ardından yatay seyretti.
