# Türkiye neden FED SWAP paketinde yer almadı

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/turkiye-neden-fed-swap-paketinde-yer-almadi-581yy/
- Yayımlanma: 2020-04-14T18:12:00+03:00
- Yazar: Prof. Dr. Mehmet Hasan EKEN

Dünya’da yaşanan ekonomik kriz ve koronavirüs salgını doların diğer para birimlerine
karşı değer kazanmasına neden oldu. Amerika Birleşik Devletleri (ABD) bunu ister
mi? Elbette hayır. Çünkü aşırı değerli ABD doları ABD’nin ihracatını olumsuz etkilerken
ithalatını ise teşvik edecektir. Yaşanan kur ve ticaret savaşlarına bakıldığında
ABD bunu istemez.

Bu nedenlerle ABD Japonya, Avrupa Birliği başta olmak üzere çok sayıda ülke ile 
Mart 2020’de SWAP limitleri oluşturdu. Bu limitlerle ilgili ülkeler ABD’den (FED’den)
geçici olarak dolar borçlanma olanağını genişlettiler birkaç ülke de bu olanağa 
yeni kavuştu. Bu ülkeler ABD doları borçlanırken karşılığında kendi yerel paralarını
FED’e verecekler. Tabii ki karşılıklı olarak da birbirlerine faiz ödeyecekler. ABD
doları borçlanan ülke ABD’ye dolar için faiz öderken ABD o ülkenin para biriminin
faizini o ülkeye ödeyecektir. Tabii burada amaç swap işleminden kar etmek değil,
amaç ABD dolarının swap anlaşması yapılan ülkenin para birimi karşısında dengede
kalmasıdır.

ABD Türkiye’yi Mart 2020’de açıkladığı SWAP Paketine dahil etmedi. Bunun sebepleri
ne olabilir?

Öncelikle ABD ile Türkiye arasındaki ticarete bakmamız lazım. Türkiye ABD için önemli
bir ticaret ortağı mı? ABD’nin Türkiye ile ticaret hacmi (ihracat+ithalat) 20 milyar
USD. ABD’nin toplam ticaret hacmi olan 4 trilyon dolar içerisinde sadece %0,5 yani
binde beş. Yani ABD için bunun pek bir önemi yok. SWAP paketine dahil olan AB ve
Japonya için ise bu oranlar sırasıyla %32,5 ve %7,5 seviyesinde. Yani Türkiye’nin
dış ticaret anlamında ABD için pek bir önemi yok.

Brezilya, Meksika, Danimarka ve İsveç ABD tarafından SWAP Paketine yeni eklenen 
ülkeler. Brezilya için bu oran % 2,6 iken Meksika için ise bu oran %17 düzeyinde.
Bu iki ülkeden biri olan Meksika ABD’nin komşusu, Brezilya ise çok büyük doğal kaynaklara
sahip. Yani ABD’nin menfaatleri söz konusu. 

Danimarka ve İsveç için ise bu oranlar sırasıyla %0,3 yani binde 3 ve %0,4 yani 
binde dört olarak görülmektedir. O zaman neden bunlarla SWAP var da Türkiye ile 
neden yok? Çünkü bu iki ülke AB üyesi olmakla beraber EUROZONE bölgesine dahil olmayan
ülkeler oldukları için aslında AB olarak düşünülmesi lazım.

Peki, ABD siyaseten Türkiye’yi dışlamış olabilir mi? Kurumsallaşmış bir ülke olarak
ABD Türkiye’yi siyaseten dışlamaz. Ekonomik açıdan Türkiye’yi kendisi için önemsiz
bulduğu için SWAP olanağı vermemiş olması kuvvetle muhtemeldir. Menfaati olduğunu
düşündüğü anda Türkiye’yi SWAP Paketine dahil eder.