# Türkiye’de gelir dağılımı adaletsizliği büyüyor

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/turkiyede-gelir-dagilimi-adaletsizligi-buyuyor-47345h/
- Yayımlanma: 2019-09-18T13:12:59+03:00
- Yazar: Murat Ali Oral

Reklam

 [ ⌊Stablex Kare Banner⌉ ](https://track.adform.net/C/?bn=91045298;gdpr=${GDPR};gdpr_consent=${GDPR_CONSENT_50})

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2018 yılı gelir ve yaşam koşulları araştırması
sonuçlarını açıkladı. Buna göre; araştırma sonuçlarına göre; en yüksek eşdeğer hanehalkı
kullanılabilir fert gelirine sahip yüzde 20’lik grubun toplam gelirden aldığı pay
bir önceki yıla göre 0,2 puan artarak yüzde 47,6’ya yükselirken, en düşük gelire
sahip yüzde 20’lik grubun aldığı pay 0,2 puan azalarak yüzde 6,1’e düştü. Toplumun
en zengin yüzde 20’sinin gelirinin en yoksul yüzde 20’sinin gelirine oranı şeklinde
hesaplanan P80/P20 oranı ise 7,5’den 7,8’e yükseldi.

Gelir ve yaşam koşulları araştırması 2018 yılı sonuçlarına ilişkin gelir bilgileri,
bir önceki takvim yılı olan 2017 yılını referans alıyor. Gelir hesaplamalarında,
haneleri karşılaştırılabilir hale getirmek için hanehalkı büyüklüğü ve kompozisyonu
dikkate alınarak elde edilen eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert geliri kullanılıyor.

Gelir dağılımı eşitsizliği ölçütlerinden olan Gini katsayısı, sıfıra yaklaştıkça
gelir dağılımında eşitliği, 1’e yaklaştıkça gelir dağılımında bozulmayı ifade ediyor.
Gini katsayısı bir önceki yıla göre 0,003 puan artış ile 0,408 olarak tahmin edildi.

Türkiye’de ortalama yıllık eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert geliri bir önceki
yıla göre yüzde 12,2 artarak 21 bin 577 TL’den 24 bin 199 TL’ye yükseldi.

Toplam eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert gelirleri içerisinde en yüksek payı,
yüzde 48,5 ile bir önceki yıla göre 0,4 puan azalan maaş ve ücret gelirleri aldı.
İkinci sırayı yüzde 20,1 ile önceki yıla göre 0,4 puanlık artış gösteren sosyal 
transfer gelirleri alırken üçüncü sırayı yüzde 18,8 ile 2017 yılına göre 0,8 puan
azalan müteşebbis gelirleri aldı.

Tarım gelirlerinin müteşebbis geliri içindeki payı 2017 yılına göre 1,4 puan artarak
yüzde 22,9 olurken, emekli ve dul-yetim aylıklarının sosyal transferler içindeki
payı önceki yıla göre 0,4 puan azalarak yüzde 91 olarak gerçekleşti.

**Göreli yoksulluk oranı yüzde 13,9 oldu**

Toplumun genel düzeyine göre belli bir sınırın altında gelire sahip olan bireyler
göreli anlamda yoksul sayılıyor. Eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert medyan gelirinin
yüzde 50’si dikkate alınarak belirlenen yoksulluk sınırına göre, yoksulluk oranı
bir önceki yıla göre 0,4 puanlık artış ile yüzde 13,9 oldu. Medyan gelirin yüzde
60’ı dikkate alınarak belirlenen yoksulluk sınırına göre ise yoksulluk oranı bir
önceki yıla göre 1,1 puan artarak yüzde 21,2 olarak gerçekleşti.

Hanehalkı tiplerine göre eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert medyan gelirinin 
yüzde 50’si dikkate alınarak hesaplanan yoksulluk oranlarına bakıldığında; tek kişilik
hanehalklarının yoksulluk oranının bir önceki yıla göre 1,4 puan artarak yüzde 9,6,
tek çekirdek aileden oluşan hanehalklarının yoksulluk oranının 0,4 puan artarak 
yüzde 12,9, en az bir çekirdek aile ve diğer kişilerden oluşan hanehalklarının yoksulluk
oranının ise 0,9 puan artarak yüzde 18,8 olduğu görüldü.

**Okur-yazar olmayanların yüzde 27,5’i yoksul**

Eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert medyan gelirinin yüzde 50’si dikkate alınarak
hesaplanan yoksulluk oranına göre; okur-yazar olmayanların yüzde 27,5’i, bir okul
bitirmeyenlerin yüzde 23,6’sı yoksul iken, bu oran lise altı eğitimlilerde yüzde
12,1, lise ve dengi okul mezunlarında ise yüzde 5,8 oldu. Yükseköğretim mezunları
ise yüzde 2,2 ile en düşük yoksulluk oranının gözlendiği grup oldu.

**Sürekli yoksulluk oranı yüzde 12,7 oldu**

Dört yıllık panel veri kullanılarak hesaplanan sürekli yoksulluk oranı, eşdeğer 
hanehalkı kullanılabilir fert medyan gelirinin yüzde 60’ına göre son yılda ve aynı
zamanda önceki üç yıldan en az ikisinde de yoksul olan fertleri kapsamaktadır. Buna
göre, 2017 yılında sürekli yoksulluk oranı yüzde 14 iken 2018 yılında bu oran yüzde
12,7 oldu.

**Kendilerine ait bir konutta yaşayanların oranı yüzde 59**

Nüfusun yüzde 59’u kendilerine ait bir konutta otururken, yüzde 39,6’sı konutunda
izolasyondan dolayı ısınma sorunu, yüzde 36,2’si sızdıran çatı, nemli duvarlar, 
çürümüş pencere çerçevesi ve yüzde 24,8’i trafik veya endüstrinin neden olduğu hava
kirliliği, çevre kirliliği veya diğer çevresel sorunlar yaşadı.

**Taksit ödemeleri veya borçları olanların oranı yüzde 70,4 oldu**

Nüfusun, yüzde 70,4’ü konut alımı ve konut masrafları dışında taksit ödemeleri veya
borçları olduğunu, yüzde 58,3’ü evden uzakta bir haftalık tatil masraflarını karşılayamadığını
ve yüzde 11,5’i konut masraflarının hanelerine çok yük getirdiğini beyan etti.

**Her 4 kişiden 1’i ciddi maddi yoksunluk çekiyor**

Finansal sıkıntıda olma durumunu ifade eden maddi yoksunluk; çamaşır makinesi, renkli
televizyon, telefon ve otomobil sahipliği ile beklenmedik harcamalar, evden uzakta
bir haftalık tatil, kira, konut kredisi, borç ödemeleri, iki günde bir et, tavuk,
balık içeren yemek ve evin ısınma ihtiyacının ekonomik olarak karşılanamama durumu
ile ilgili hanehalklarının algılarını yansıtıyor. Belirtilen dokuz maddenin en az
dördünü karşılayamayanların oranı olarak tanımlanan ciddi maddi yoksunluk oranı 
2017 yılında yüzde 28,7 iken 2018 yılında 2,2 puan düşerek yüzde 26,5 olarak gerçekleşti.
