# Türkiye’deki gerçek enflasyonu FT açıkladı

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/turkiyedeki-gercek-enflasyonu-ft-acikladi-36912h/
- Yayımlanma: 2018-06-02T20:22:08+03:00
- Yazar: Murat Ali Oral

Financial Times, Türkiye’de gerçek enflasyonun gösterilenden çok daha yüksek olduğunu
yazdı. ABD’li profesör Steve Hanke, yıllık enflasyon oranının yüzde 39,2 olduğunu,
enflasyon hesaplamasından hareketle faizin de yüzde 40’ın üzerinde olması gerektiğini
belirtti.

Liradaki değer kaybını ve Türkiye’nin attığı adımları değerlendiren Financial Times,
Türkiye’ye dair dış borç ve kur endişelerinin yanı sıra, enflasyonun düşük gösterildiği
yönünde endişeler de bulunduğunu aktardı.

FT’de yer alan Jamie Powell imzalı yazıda ABD’li iktisat profesörü Steve Hanke, 
geçtiğimiz hafta yayımladığı bir makalesinde Türkiye’de liradaki değer kaybının 
da ardından gerçek enflasyonun yıllık yüzde 39,2’ye ulaştığını belirtiyor. Hanke,“
Satın Alma Gücü Paritesi”ne dayanan metodolojisinden enflasyonu “döviz kuru değişimi”
ni baz alarak hesaplıyor.

**‘FAİZ YÜZDE 40’IN ÜZERİNE ÇEKİLMELİ’**

Yazıda bu rakamın resmi rakamın 3,6 katı olduğu vurgulanırken, Hanke enflasyonla
mücadele etmek için faizlerin yüzde 40’ın üzerine çekilmesi gerektiğini öne sürüyor.

FT’deki yazıda Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın faiz konusundaki tutumuna atıf olarak“
Bunu Erdoğan’a söylemeyin” denilirken, Steve Hanke’nin Forbes’ta yayımlanan yazısında
lira için talebin azaldığı, piyasada çok fazla “düşük kaliteli lira” bulunduğu belirtiliyor.

Hanke, Forbes’a yazdığı yazıda Erdoğan Türkiye’yi yönettiği sürece “durumun değişmeyeceğini”
savunuyor.

**ENFLASYON HESABI NASIL YAPILDI?**

Hanke’nin gerçek enflasyonu bulmak için yaptığı hesap, Jacob Frenkel ve Gustav Cassel’in
1920’lerde Almanya’daki hiperenflasyonu ölçmek için geliştirdiği metodolojiyi kullanıyor.

Hanke ve meslektaşı Charles Bushnell, gerçek enflasyonu bulmak için yerel para birimi
cinsinden görece alım gücünü ölçüyor.

FT yazısında, Türkiye ekonomisinin görece “şeffaf” olduğu, açıklanan resmi rakamlar
sebebiyle böyle bir hesaba gerek olmayabileceği dile getirilerek, açıklanan resmi
tüketici fiyat endeksleri aktarılıyor.

Ayrıca yazıda dolar/lira kurunu enflasyonu ölçmek için kullanmanın yarattığı sorunlardan
bahsedilerek, Türkiye’nin en çok ithalat yaptığı ülkelerin başka para birimleri 
kullanan Rusya, Almanya, Çin ve İngiltere olduğu kaydediliyor.

Bu sebeple Türkiye’nin dış borcu dolar cinsinden olsa da, enflasyona etkiyi gösterecek
para biriminin dolar olmayabileceği savunuluyor.

**SGP METODOLOJİSİ TARTIŞMALI ANCAK ENFLASYON HESAPLANANDAN YÜKSEK**

“Satınalma Gücü Paritesi” yöntemine göre Türkiye’nin içinde bulunduğu “Kırılgan 
Beşli” için yapılan 1996-2013 dönemini kapsayan bir çalışma (1), Türkiye için SGP
yöntemiyleEnflasyon hesaplamanın çok geçerli olmadığını ortaya koyuyor. SGP metodolojisi
literatürde de tartışılan bir hesaplama. Ancak Türkiye’de son iki yılda petrol ve
demir cevheri fiyatları başta olmak üzere emtia fiyatlarının dolar bazındaki artışı
ve kurdaki gelişmelerden ötürü enflasyonun hesaplananın üzerinde olduğu tahmin ediliyor.