# New York Times yazarından 3. dünya savaşı uyarısı

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/ucuncu-dunya-savasi-uyarisi/
- Yayımlanma: 2026-08-27T10:43:47+03:00
- Yazar: Mustafa Altun

The [New York Times](https://www.nytimes.com/) yazarı Bret Stephens, 2022’de kaleme
aldığı “Üçüncü Dünya [Savaş](https://www.borsatek.com/rusya-akaryakit-ithalatina-basladi/)
ı Böyle Başlar” başlıklı analizini yeniden gündeme taşıdı. Stephens, dört yıl önce
ortaya koyduğu tezin bugün daha da güçlü şekilde doğrulandığını belirtti ve bölgesel
çatışmaların birbirine eklemlenerek küresel bir [savaş](https://www.borsatek.com/turkiye-rusya-petrol-ithalati-karadeniz/)
a dönüşme riskinin arttığını ifade etti.

## Savaş tezinin dayanağı İkinci Dünya Savaşı örneği

Stephens, argümanını İkinci Dünya Savaşı’nın başlangıcına dayandırıyor. Yazara göre
söz konusu savaş, 1 Eylül 1939’da Almanya’nın Polonya’yı işgaliyle aniden patlak
vermedi; 1931’de Japonya’nın Mançurya’yı işgaliyle başlayan bölgesel krizlerin zaman
içinde birikip tek bir küresel çatışmaya dönüşmesinin sonucu oldu. Totaliter devletlerin
örtüşen hedefleri ile demokrasilerin bölünmüşlüğü, bu sürecin felakete evrilmesine
zemin hazırladı. Stephens, 2022’de Rusya’nın Ukrayna’yı işgal etmesiyle benzer bir
tablonun ortaya çıktığını, Batı’nın Vladimir Putin’i yıllarca yatıştırma politikasının
Moskova’ya cesaret verdiğini kaydetti. Kuzey Kore, İran ve Çin ile geliştirilen 
ilişkilerin, işgalden haftalar önce Pekin ile ilan edilen “sınırsız” ortaklık taahhüdüyle
perçinlendiğini vurguladı.

## Çatışma alanları birbirine karışıyor

Yazara göre Ukrayna, öngörüldüğü gibi hızla çökmedi; Winston Churchill’in 1940’ta
tarif ettiği direnç ruhuyla mücadeleye devam etti. Ancak Stephens, kötü haberlerin
iyi haberden çok daha fazla olduğunu belirtti. Rusya’nın savaş alanındaki gerilemesi
Putin’in risk iştahını azaltmadı; Moldova, Polonya ve Almanya’ya yönelik örtülü 
saldırı ve tehditler sürüyor. Hamas’ın 2023’te İsrail’e saldırısı, önce İsrail ile
Hizbullah, Husiler ve İran arasında, ardından İran ile ABD ve Körfez ülkeleri arasında
çatışmaya dönüştü. Ukrayna’nın Hazar Denizi’nde İran’ın Rusya’ya yaptığı askeri 
sevkiyatı hedef alan saldırıları da, bir cephedeki gelişmelerin diğerini doğrudan
etkilediğini gösterdi.

![Nato](https://i3.wp.com/www.borsatek.com/app/uploads/2026/03/nato-cecmeli.webp)

## Otoriter ülkeler arasında askeri işbirliği güçleniyor

Stephens, Rusya ile Kuzey Kore, Çin ve İran arasındaki işbirliğinin fiilen işleyen
bir askeri ittifaka dönüştüğünü belirtti. Kuzey Kore, Rusya’ya milyonlarca top mermisi
gönderdi ve binlerce asker sağlamaya hazır olduğu bildirildi. Çin, Rusya’nın insansız
hava araçlarında kullanılan elektronik bileşenlerin büyük bölümünü tedarik ediyor;
Rusya ise İran’a ABD üslerini hedef alabilmesi için istihbarat desteği veriyor. 
Avustralya Stratejik Politika Enstitüsü’nün raporuna göre Çin’in Tayvan’a olası 
bir saldırısında Rus Pasifik denizaltı filosunun desteğini talep edebileceği değerlendiriliyor.

## Batı ittifakında bölünme ve askeri hazırlıksızlık

Yazara göre ABD Başkanı Donald Trump ile müttefikleri arasındaki gerilim derinleşiyor;
Trump müttefiklerinin zayıflığından, müttefikler ise Trump’ın öngörülemezliğinden
şikayetçi. ABD’nin Kanada’ya yönelik gümrük vergisi hamlesi bu bölünmenin örneği
olarak gösterildi. Stephens ayrıca askeri hazırlıksızlığa dikkat çekti; İran’a karşı
yürütülen operasyonun mühimmat sıkıntısını gözler önüne serdiği, Ukrayna’daki savaşın
ise yapay zeka destekli insansız hava aracı teknolojisiyle mevcut ABD askeri teçhizatının
hızla eskidiğini ortaya koyduğunu belirtti. Kiev’e sağlanan tankların büyük bölümünün
artık kullanılmadan bekletildiği aktarıldı.

![Rusya](https://i1.wp.com/www.borsatek.com/app/uploads/2026/01/rusya_4-scaled.jpg)

## Ekonomik kırılganlık riski artırıyor

Stephens, 1930’lardan farklı olarak şu anda küresel bir ekonomik buhran yaşanmadığını,
ancak sert bir ekonomik gerilemeye ilişkin uyarı işaretlerinin çoğaldığını belirtti.
Yapay zeka yatırımlarındaki olası bir balon patlaması, Japonya’nın ABD Hazine tahvillerini
elden çıkarma ihtimali ve yatırımcı Stanley Druckenmiller’in 40 trilyon dolarlık
ABD ulusal borcuna ilişkin uyarıları örnek gösterildi. Yazara göre ekonomik sıkıntı
dönemlerinde demokrasiler risk almaktan kaçınırken diktatörlükler daha atak davranıyor;
bu örüntü, mevcut küresel gerilimlerin tırmanma riskini artırıyor.

### Bret Stephens’ın üçüncü dünya savaşı tezi neye dayanıyor?

Stephens, İkinci Dünya Savaşı’nın da ani değil bölgesel krizlerin birikimiyle başladığını
öne sürerek Rusya-Ukrayna, Orta Doğu ve Tayvan gerilimlerinin birbirine bağlandığını
savunuyor.

### Rusya, Kuzey Kore, Çin ve İran arasındaki işbirliği ne boyutta?

Kuzey Kore Rusya’ya asker ve mühimmat gönderiyor, Çin askeri elektronik bileşen 
tedarik ediyor, Rusya ise İran’a hedefleme istihbaratı sağlıyor; bu ilişkiler fiilen
işleyen bir askeri ittifak olarak değerlendiriliyor.

![Savaş](https://i3.wp.com/www.borsatek.com/app/uploads/2026/01/karakas-petrol-savas.
webp)