# Ucuz TL ile ihracat artışı programı tutmadı, cari açık yüzde 268 arttı

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/ucuz-tl-ile-ihracat-artisi-programi-tutmadi-cari-acik-yuzde-268-artti-89843h/
- Yayımlanma: 2022-09-12T10:53:30+03:00
- Yazar: Murat Ali Oral

Reklam

 [ ⌊Stablex Kare Banner⌉ ](https://track.adform.net/C/?bn=91045298;gdpr=${GDPR};gdpr_consent=${GDPR_CONSENT_50})

Türkiye’nin cari işlemler hesabı, temmuzda 4 milyar 10 milyon dolar açık verirken,
12 aylık cari açık 36 milyar 585 milyon dolar oldu. Böylece Türkiye’nin 12 aylık
[cari açığı](https://www.borsatek.com/turkiye-borc-krizinin-esiginde-mi-87824h) 
yüzde 268.12 artışla 36 milyar 672 milyon dolara yükseldi

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından açıklanan ödemeler dengesi verilerine
göre, cari işlemler açığı, temmuzda geçen yılın aynı dönemine kıyasla 3 milyar 700
milyon dolar artarak 4 milyar 10 milyon dolar düzeyinde gerçekleşti. Bunun sonucunda
12 aylık cari işlemler açığı 36 milyar 585 milyon dolara yükseldi.

Bu gelişmede, ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret açığının temmuzda bir önceki 
yılın aynı ayına göre 6 milyar 162 milyon dolar artarak 9 milyar 308 milyon dolara
yükselmesi etkili oldu.

Bu dönemde hizmetler dengesi kaynaklı girişler 2 milyar 268 milyon dolar artarak
5 milyar 778 milyon dolara yükselirken, birincil gelir dengesi kaynaklı çıkışlar
181 milyon dolar azalarak 559 milyon dolara geriledi.

Altın ve enerji hariç cari işlemler fazlası, geçen yılın temmuz ayında 3 milyar 
124 milyon dolar düzeyindeyken, bu yılın aynı döneminde 3 milyar 737 milyon dolara
yükseldi. Hizmetler dengesi altında seyahat kaleminden kaynaklanan net gelirler 
ise 1 milyar 578 milyon dolar artarak 4 milyar 90 milyon dolar düzeyinde gerçekleşti.

İkincil gelir dengesi kalemi, bu yılın temmuz ayında 79 milyon dolar net giriş kaydetti.
Söz konusu kalemde, geçen yılın temmuz ayında 66 milyon dolarlık giriş yaşanmıştı.

Öte yandan, haziran ayına ilişkin cari işlemler açığı 3 milyar 458 milyon dolardan
3 milyar 492 milyon dolara revize edildi.

AA Finans’ın anketine katılan ekonomistler, cari işlemler hesabının temmuzda 3 milyar
470 milyon dolar açık vermesini bekliyordu. Ekonomistlerin 2022 sonuna yönelik cari
işlemler açığı beklentisi ise 48,6 milyar dolar düzeyinde gerçekleşmişti.

### Portföy yatırımlarında net çıkış oldu

TCMB verilerine göre, temmuzda doğrudan yatırımlardan kaynaklanan net girişler 252
milyon dolar oldu. Bu dönemde, portföy yatırımları 631 milyon dolarlık net çıkış
kaydetti.

Alt kalemler itibarıyla incelendiğinde, temmuzda yurt dışı yerleşikler, hisse senedi
piyasasında 222 milyon dolarlık, devlet iç borçlanma senetleri piyasasında 173 milyon
dolarlık net satış gerçekleştirdi. Bankalar ise yurt dışındaki tahvil ihraçlarıyla
ilgili 13 milyon dolar net geri ödeme gerçekleştirdi.

Yurt içi bankaların yurt dışı muhabirlerindeki efektif ve mevduat varlıkları temmuzda
983 milyon dolar net artış kaydetti. Yurt dışı bankaların yurt içindeki mevduatları,
yabancı para cinsinden 411 milyon dolar ve Türk lirası cinsinden 287 milyon dolar
olmak üzere toplam 698 milyon dolar arttı.

Bu dönemde yurt dışından sağlanan kredilerle ilgili bankalar 801 milyon dolarlık
net geri ödeme, diğer sektörler ise 3 milyar 525 milyon dolarlık net kullanım gerçekleştirdi.

Resmi rezervlerde temmuzda net 4 milyar 423 milyon dolarlık yükseliş yaşandı.

Merkez Bankası geçici verilerine göre, dönemler itibarıyla ödemeler dengesi gerçekleşmeleri
şöyle (milyon dolar):

 

  |    |    |  2021 Ocak-Temmuz |  2022 Temmuz |  2022 Ocak-Temmuz |  
 |    |    |    |    |    |  
 |  A- |  CARİ İŞLEMLER HESABI |  -13.677 |  -4.010 |  -36.672 |  
 |  1. |  İhracat |  120.235 |  18.582 |  144.189 |  
 |  2. |  İthalat |  136.800 |  27.890 |  194.556 |  
 |    |  Mal Dengesi |  -16.565 |  -9.308 |  -50.367 |  
 |  3. |  Hizmet Gelirleri |  25.382 |  9.053 |  42.027 |  
 |  4. |  Hizmet Giderleri |  15.848 |  3.275 |  21.864 |  
 |    |  Mal ve Hizmet Dengesi |  -7.031 |  -3.530 |  -30.204 |  
 |  5. |  Birincil Yatırım Kaynaklı Gelirler |  4.047 |  674 |  4.295 |  
 |  6. |  Birincil Yatırım Kaynaklı Giderler |  11.478 |  1.233 |  10.279 |  
 |    |  Mal, Hizmet ve Birincil Gelir Dengesi |  -14.462 |  -4.089 |  -36.188 |  
 |  7. |  İkincil Yatırım Kaynaklı Gelirler |  785 |  79 |  -484 |  
 |  B. |  SERMAYE HESABI |  -38 |  -17 |  -31 |  
 |  C. |  FİNANS HESABI |  -17.471 |  -2.977 |  -4.431 |  
 |  8. |  Doğrudan Yatırımlar: Net Varlık Edinimi |  2.245 |  406 |  2.913 |  
 |  9. |  Doğrudan Yatırımlar: Net Yükümlülük Oluşumu |  6.125 |  658 |  6.110 |  
 |  10. |  Portföy Yatırımları: Net Varlık Edinimi |  -365 |  207 |  4.421 |  
 |  11. |  Portföy Yatırımları: Net Yükümlülük Oluşumu |  3.521 |  -424 |  -7.645 |  
 |  11.1. |  Hisse Senetleri |  -1.901 |  -222 |  -3.580 |  
 |  11.2. |  Borç Senetleri |  5.422 |  -202 |  -4.065 |  
 |  12. |  Diğer Yatırımlar: Net Varlık Edinimi |  9.465 |  2.332 |  13.578 |  
 |  12.1. |  Merkez Bankası |  0 |  0 |  0 |  
 |  12.2. |  Genel Hükümet |  3 |  0 |  -5 |  
 |  12.3. |  Bankalar |  5.994 |  1.278 |  6.340 |  
 |  12.4. |  Diğer Sektörler |  3.468 |  1.054 |  7.243 |  
 |  13. |  Diğer Yatırımlar: Net Yükümlülük Oluşumu |  19.170 |  5.688 |  26.878 |  
 |  13.1. |  Merkez Bankası |  4.715 |  464 |  4.469 |  
 |  13.2. |  Genel Hükümet |  -27 |  3 |  330 |  
 |  13.3. |  Bankalar |  5.682 |  893 |  9.039 |  
 |  13.4. |  Diğer Sektörler |  8.800 |  4.328 |  13.040 |  
 |    |  Cari, Sermaye ve Finans Hesapları |  3.756 |  -1.050 |  -32.272 |  
 |  D. |  NET HATA VE NOKSAN |  10.208 |  5.473 |  24.347 |  
 |    |  GENEL DENGE |  -13.964 |  -4.423 |  7.925 |  
 |  E. |  REZERV VARLIKLAR |  13.964 |  4.423 |  -7.925 |  
 |  14. |  Resmi Rezervler |  13.964 |  4.423 |  -7.925 |  
 |  15. |  Uluslararası Para Fonu Kredileri |  0 |  0 |  0 |
