# Ukrayna’da işler iyice karışıyor

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/ukraynada-isler-iyice-karisiyor-1655h/
- Yayımlanma: 2014-03-11T13:57:00+02:00
- Yazar: Murat Ali Oral

Ukrayna parlamentosu Rus güçlerinin denetimindeki Kırım özek bölgesindeki yerel 
meclisi, 16 Mart’ta yapılacağı açıklanan referandumun yarına kadar iptal edilmemesi
halinde feshedileceği konusunda uyardı.

Karar parlamentoda yapılan oylama ile alındı. Kırım başbakan yardımcısı Rustam Temirgaliev
geçen hafta yaptığı açıklamada, bölgenin statüsü ile ilgili olarak 16 Mart’ta referandum
yapılacağını duyurmuştu.

**Yanukovich: Hala cumhurbaşkanıyım**

Bu arada, Ukrayna’nın devrik lideri Viktor Yanukovich ülkenin meşru cumhurbaşkanı
ve başkomutanının hâlâ kendisi olduğunu yineledi ve silahlı kuvvetlerin suç niteliğinde
emirlere uymayı reddedeceğinden emin olduğunu söyledi.

Yanukovich Rusya’nın Rostov-on-Don kentinde yaptığı açıklamada, Ukrayna’da “aşırı
milliyetçi ve neo-faşist çetelerin” kendi yönetiminin yerini aldığını savundu.

Yanukovich gazetecilere yaptığı açıklamada, 25 Mayıs’ta yapılacağı açıklanan cumhurbaşkanlığı
seçiminin “yasadışı ve gayrimeşru” olacağını belirtti ve “koşullar elverdiğinde”
Kiev’e döneceğini söyledi.

**Simferepol havaalanı yeniden işgal edildi**

Kırım’daki Simferepol havaalanının kontrolü yeniden Rusya yanlısı bir grup tarafından
ele geçirildi. Kırım’daki gerginlik sürerken, geçen hafta Rusya yanlısı kişiler 
tarafından işgal edilen ve 24 saat uçuşlara kapatılan Simferepol havaalanının kontrolü,
sabah saatlerinde yeniden Rusya yanlısı gruplar tarafından ele geçirildi. Kulenin
çalışmasına izin vermeyen silahlı grup, havaalanında giriş-çıkışları kontrol ediyor.

İstanbul ve Kiev’e yapılması beklenen seferler iptal edildi. Havaalanında sadece
Moskova seferleri devam ediyor. Havaalanında görev yapan Kırım güvenlik görevlileri
ise basın mensuplarına açıklama yapmadı.

Ukrayna’ya bağlı Kırım Özerk Cumhuriyeti’nde 27 Şubat 2014’te ulusal simge bulunmayan
askeri üniformalı silahlı birlikler parlamento binası ve başbakanlığı ele geçirmişti.
Daha sonra Kırım geneline yayılarak Ukrayna güvenlik güçlerinin bina ve tesislerini
kuşatan birliklerin Rus askerleri olduğu anlaşılmıştı. Kremlin yönetimi, yarımada
genelinde tüm kontrolü elinde tutan güçlerin Rus ordusuyla ilgisi olmadığını, bunların
yerel halkın “öz savunma gücü” olduğunu iddia ediyor. 

Rusya, Ukrayna ile arasındaki ikili anlaşmalar çerçevesinde Kırım yarımadasındaki
deniz ve hava üslerinde binlerce asker bulunduruyor. Kiev yönetimi, 27 Şubat’tan
bu yana yarımadaya yeni Rus ordu birliklerinin gönderildiğini açıklamıştı.

**Garantör ülkelere çağrı**

 

Ukrayna Parlamentosu, ülkenin toprak bütünlüğü ve güvenliğinin garantör ülkelerini
harekete geçmeye çağırdı.

Ukrayna Parlamentosunun bugünkü oturumunda kabul edilen, “Ukrayna Verhonva Radası’nın
garantör ülkelere bildirisi” için, oturuma katılan 322 milletvekilinin 263’ü “evet”
oyu kullanırken, Ukrayna Komünist Partisi milletvekilleri oy kullanmadı.

Bildiride, son dönemde Kırım Özerk Cumhuriyeti’ndeki durumun Rus askerleri nedeniyle
giderek kötüleştiğine işaret edilirken, Budapeşte Memorandumu’nda öngörülen güvenlik
garantisi dikkate alınarak garantör ülkeler, Ukrayna’nın toprak bütünlüğü ve güvenliğinin
sağlanmasına yönelik gereken tedbirleri almaya çağrıldı.

Bildiride, Budapeşte Memorandumu çerçevesinde Ukrayna’nın güvenliğinin garantörü
olan İngiltere ve ABD’ye, ülkenin toprak bütünlüğü ve egemenliğinin korunmasıyla
şiddetin durması için üstlendikleri sorumluluğu yerine getirmeleri ve gereken tüm
diplomatik, siyasi, ekonomik ve askeri tedbirleri almaları çağrısında bulunuldu.

Parlamento, Rusya’dan ise hemen ülke topraklarından askerlerini çekmesi, Ukrayna
devleti, toprak bütünlüğü ve egemenliğine yönelik saldırıları durdurması istedi.

5 Aralık 1994’te imzalanan Budapeşte Memorandumu, Ukrayna’nın nükleer silahlarının
yayılmasının önlenmesine ilişkin uluslararası anlaşmaya katılmasını öngörürken, 
ABD, İngiltere ve Rusya’yı bu ülkenin toprak bütünlüğü ve egemenliğinin garantörü
yapıyor.

**Liderler Ukrayna’yı görüştü**

Öte yandan Ukrayna konusundaki telefon diplomasisi de devam ediyor. ABD Başkanı 
Barack Obama, Kazakistan Devlet başkanı Nursultan Nazarbayev ve İspanya Başbakanı
Mariano Rajoy ile ayrı ayrı telefon görüşmeleri yaparak Ukrayna’daki gelişmeleri
değerlendirdiği açıklandı.

ABD Başkanı Obama ise Ukrayna krizinin çözümünde Birleşmiş Milletler (BM) ve Avrupa
Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) himayesinde etkin bir mekanizma tesis edilmesi
çağrısını yineledi. 

Kazakistan Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev’in Rusya Devlet Başkanı Putin ve Almanya
Başbakanı Angela Merkel ile de telefon görüşmeleri yaptığı ve Ukrayna ile ilgili
gelişmeler hakkında görüş alışverişinde bulunduğu bildirildi.

ABD Başkanı Obama’nın ayrıca, İspanya Başbakanı Mariano Rajoy ile de Ukrayna’daki
durumla ilgili görüştüğü kaydedildi.

Beyaz Saray’dan yapılan açıklamada, Obama ve Rajoy’un görüşmede, Ukrayna’nın toprak
bütünlüğüyle egemenliğinin yeniden tesis edilmesi ve krizin hafifletilmesi için 
Ukrayna ile Rusya arasında doğrudan diyalog kurulması ihtiyacı konusunda hemfikir
oldukları belirtildi.

Liderlerin, Kırım’da yapılması planlanan referandumu “Ukrayna anayasasını ihlal 
ettiği” gerekçesiyle reddettiği ve Ukrayna’nın geleceğiyle ilgili tüm kararlara 
Kiev hükümetinin dahil edilmesi gerekliliğini vurguladığı belirtildi.
