# Yapay zeka Türkiye’de salgının bitiş tarihini hesapladı

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/yapay-zeka-turkiyede-salginin-bitis-tarihini-hesapladi-53383h/
- Yayımlanma: 2020-05-25T15:30:10+03:00
- Yazar: Murat Ali Oral

Dünya çapında Koronavirüs’ten etkilenen insanların sayısı 5.5 milyonu geçerken Singapur’da
dikkat çekici bir araştırma yapıldı. Singapur Teknoloji ve Tasarım Üniversitesi’nde
Veri Destekli İnovasyon Laboratuvarı (Data-Driven Innovation Lab) tarafından yapılan
ve mayıs ayında güncellenen araştırmada yapay zeka aracılığıyla salgının ülkelerde
ne zaman biteceği belirlendi. Modellemenin iddiasına göre, Türkiye’de Covid-19’un
bitmesi için 120 günden fazla var.

Kısa bir süre sonra yayından kaldırılan bu verilerin resmi ya da kesin bir gerçeklik
sunmadığını aktaran bilim insanları kısa bir süre sonra bu verileri “iç kullanım”
için kamuoyuna kapattı.

Kuruluş, “Covid-19’un Tahmini Takibi” ismi verilen araştırmada günlük vakalar, ölüm
ve diğer tıbbi detaylarla istatistik bilimini ve epidemiyolojik modelleri bir araya
getirdi. Sözcü’den Yiğit Can Kaytmaz’ın haberine göre, araştırmayı yürüten ekip,
Covid-19 ile ilgili birçok bilinmez olduğunu ve insan davranışının dinamik yapısının
da salgının yayılmasıyla ilgili değişken yaratabileceğini açıklayarak, “Bu veriler
yüzde 100 net ve kesin değil, sadece mevcut şartlar altında bir öngörü. Bu veriler
sadece gerçek geleceği şekillendirmek için harekete geçmek için bir rehber olarak
kullanılabilir” yorumunu yaptı.

Araştırmayı yürüten bilim ekibi, farklı modeller ve verilerden faydalandıklarını
açıklarken, “Her bulaşıcı hastalığın bir yaşam döngüsü var. Salgının patlaması, 
hızla yayılması, yavaşlama hızı ve sona ermesi şeklinde. Fakat salgında bu yaşam
döngüleri ülkelere ya da bölgelere göre değişiklik gösterebiliyor. Farklı ülkeler
aynı anda farklı fazlarda olabiliyor. Örneğin 21 Nisan’da Singapur Başbakanı Hsien-
Loong Lee, sokağa çıkma yasaklarını uzatırken İtalya Başbakanı Giuseppe Conte de
4 Mayıs’ta işletmelerin tekrar açılması için plan yaptıklarını açıkladı” ifadesini
kullandı.

**Raporu kullanıma kapadılar**

Singapur merkezli bilim ekibi hazırladıkları bir grafikle ülkelerde Koronavirüs’ün
ne zaman sona ereceğini modelledi. Kısa bir süre sonra yayından kaldırılan bu verilerin
resmi ya da kesin bir gerçeklik sunmadığını aktaran bilim insanları kısa bir süre
sonra bu verileri “iç kullanım” için kamuoyuna kapattı.

Fakat yayınlanan veriler ve öngörüler gündem oldu. Koronavirüs’le mücadele eden 
her ülke için hazırlanan özel grafiklerde, ülkelerin verilerinden alınan detaylarla
bir takvim ve plan yapıldı.

![r1-008.jpg](https://www.borsatek.com/d/other/r1-008.jpg)

**Modele göre 8 Eylül’de bitiyor**

Singapurlu bilim insanları Türkiye ile ilgili olan öngörülerin 6 Mayıs 2020 tarihine
kadarki verilerden alındığını açıkladı. Uzmanlar modellemeye göre Türkiye’de Koronavirüs’ün
bitmesi için yaklaşık 120 günlük bir süreye ihtiyaç duyulduğunu iddia etti.

Kamuoyunun kullanımına kapatılan raporda, salgının hangi ülkede kaç gün daha devam
edeceği hazırlanan yapay zeka ve modelleme ile belirlendi. Grafikteki dikey çizgide
gün bazında değişken yer alırken yatay çizgide ise, “Teoride salgının 7 Mayıs’tan
itibaren bitmesi öngörülen gün sayısı” gösterildi. 

![r2-005.jpg](https://www.borsatek.com/d/other/r2-005.jpg)

Hazırlanan grafikte Türkiye’de Koronavirüs salgınının biteceği tarih olarak 8 Eylül
2020 gösterildi.

Araştırmada, tahminin belirsiz olduğu ve zaman içinde değişebileceği vurgulanırken
salgının teoride 8 Eylül 2020’de biteceği iddia edildi. Grafikte gün sayısındaki
değişkenlik ve olası hatalara da dikkat çekildi. Uzmanlar Türkiye’deki gün bazındaki
değişikliği 5 gün olarak kayıtlara geçti.