# Zarrab soruşturması Türk bankalarına uzayabilir

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/zarrab-sorusturmasi-turk-bankalarina-uzayabilir-12367h/
- Yayımlanma: 2016-06-13T13:10:15+03:00
- Yazar: Murat Ali Oral

Reklam

 [ ⌊Stablex Kare Banner⌉ ](https://track.adform.net/C/?bn=91045298;gdpr=${GDPR};gdpr_consent=${GDPR_CONSENT_50})

Beyaz Saray’ın eski İran Direktörü Richard Nephew, ABD yaptırımlarının delinmesinin
ABD’de çok ciddi bir suç olduğunu belirterek, “Başsavcı Bharara bu suça nelerin 
dahil olduğunu bulabilmek ve suçlu bulunduğu takdirde Reza Zarrab’ı bunlardan sorumlu
tutabilmek için yapabileceği her şeyi yapacaktır. Çünkü Zarrab, Amerikan finans 
sistemini istismar etti” dedi

RIchard Nephew, P5+1 ülkeleriyle İran arasında varılan nükleer anlaşmanın mimarlarından,
Beyaz Saray’ın eski İran Direktörü ve 2013-2015 yıllarında ABD Dışişleri Bakanlığı’nda
Yaptırım Politikaları Baş Koordinatör Yardımcısı olarak görev yaptı. Nephew, yaptırımların
delinmesinin ABD’de çok ciddi bir suç olduğunu belirterek, “Amerikalı Başsavcı Preet
Bharara, bu suça nelerin dahil olduğunu bulabilmek ve suçlu bulunduğu takdirde Reza
Zarrab’ı bunlardan sorumlu tutabilmek için yapabileceği her şeyi yapacaktır” dedi.

Şu anda Amerikan düşünce kuruluşu Brookings Enstitüsü’nde ve Kolombiya Üniversitesi’nde
program direktörü olarak görev yapan Nephew, ABD Dışişleri Bakanlığı’nın davetlisi
olarak geldiği Türkiye’de Hürriyet’in sorularını yanıtladı:

İşadamı Reza Zarrab, İran’a yönelik yaptırımları ihlal ederek ABD’yi dolandırmak,
bankacılık sahtekârlığı ve kara para aklama suçlamalarıyla ABD’de tutuklandı. Bu
davanın Amerika açısından önemi nedir?

– İran’a yaptırımların uygulanması açısından çok önemli bir dava. Amerikalı savcılar
Amerikan finans sistemini kendi çıkarı için kullanarak suça bulaşmış insanları bulmak
için maaş alıyorlar. Bu kişileri buldukları takdirde de kovuşturma açmaları ve yaptıklarından
sorumlu tutmaları gerekiyor. Ancak bu davanın ABD’de daha geniş anlamda siyasi bir
önemi bulunduğunu düşünmüyorum. Hong Kong’da kara para aklama işi yapan Çinli bir
işadamının tutuklanması gibi bir olay.

Zarrab’a isnat edilen bu suçlar, Amerika açısından çok ciddi suçlar mıdır?

– Kesinlikle. Yaptırımların delinmesi ve Amerikan finans sisteminin suistimal edilmesi,
bizim çok ciddiye aldığımız bir suç. İnsanların güvenebileceği, adil olduğunu düşündüğü
ve de suçun işlenmediği bir finans sistemi, Amerikan ekonomisinin ve güvenliğinin
önemli bir parçasıdır. Bu bizim için önemli bir ulusal değer. Bu açıdan baktığınızda,
Amerikalı Başsavcı’nın bu davayı çok ciddiye aldığını göreceksiniz. Bu suça nelerin
dahil olduğunu bulabilmek ve suçlu bulunduğu takdirde Zarrab’ı bunlardan sorumlu
tutabilmek için yapabileceği her şeyi yapacaktır.

**ABD’DE YARGILANACAK**

Yaptırımları delen diğer bir isim, Zarrab’ın ortağı olarak bilinen İranlı işadamı
Babek Zencani. Zencani İran’da yargılandı ve idam cezasına çarptırıldı. Zencani 
davasının Amerikan Hükümeti açısından önemi nedir?

– Amerika’nın açısından şu noktada Zencani davasının çok fazla bir önemi yok. Biz
ona Amerikan kanunları açısından işlediği suçun karşılığı olan cezayı verdik zaten,
kara listeye alındı. ABD birisini kara listeye aldığı zaman o kişinin ABD’de olan
malvarlığı dondurulur. Eğer ABD’de malvarlığı yoksa bu durum daha çok teoride kalır.
Ayrıca Zencani, yaptırımları delmek için Amerikan finans sistemini istismar etmedi,
başka ülkelerin finans sistemlerini istismar etti, örneğin Türkiye’ninkini! Bu yüzden
de bu iki dava birbirinden biraz farklı. Zarrab ise Amerikan finans sistemini istismar
etti, bu yüzden de Amerika’da yargılanacak. Tabi şunu da unutmamalıyız, Amerikan
Hükümeti Zarrab’ı gözaltına alıp tutuklayabildi, ancak Zencani için aynı şey geçerli
değil.

**ZENCANİ, İRAN’IN PARALARINI ÇALDI**

Babek Zencani’nin İran’da yargılanmış ve ceza almış olması Amerikan hükümeti tarafından
pozitif bir adım olarak görüldü mü?

– Yolsuzluğa karşı olması bakımından pozitif bir adımdır. Yolsuzluğun durdurulması,
ABD’nin tüm ülkeler için doğru olduğuna inandığı bir şey. Bu açıdan bakıldığında
pozitif bir adım olarak görebilirsiniz. Ancak tutuklanmasının ve mahkemeye çıkarılmasının
asıl sebebi yaptırımları delmesi değil, İran devletinin parasını çalmasıydı. Bu 
da bizim asıl kaygılarımızdan farklı bir durum.

**İRAN’DA İŞ YAPMALARI İÇİN BİLGİLENDİRİYORUZ**

İran’la nükleer anlaşma imzalanalı beş ay oldu, İran ekonomisi ne zaman tam olarak
entegre olacak?

– İran ekonomisi hâlâ çok bürokratik ve aşırı düzenlemeler gerektiren bir ekonomi,
ayrıca kendi bankacılık sektöründe de problemler var, öncelikle İran’ın kendi ekonomisindeki
bu sorunları çözmesi gerekiyor. Bir de BM yaptırımları kalkmış olsa da ABD’nin hala
İran’a uyguladığı bir takım yaptırımlar var ve bu yaptırımlar uluslararası bankaları
ve şirketleri korkutuyor. Bu yaptırımların varlığından dolayı hala bir sürü bankanın
İran’da iş yapmak için çekimser kaldığını düşünüyorum. O yüzden de Avrupa’daki, 
Türkiye’deki, Japonya’daki, vs. bankalara bu yaptırımların nerede başlayıp nerede
bittiğini anlatmaya çalışıyoruz. Yani insanların İran’da iş yapabileceklerini anlamaları
için bankaları bilgilendirmeye çalışıyoruz.

Yani Amerikan hükümeti, İran’a yabancı yatırımcı gelmesi için yardımcı oluyor diyebilir
miyiz?

– Bu, Amerikan hükümeti açısından çok ilginç bir pozisyon. Amerikan hükümetinin 
yapmaya çalıştığı şu: Elde etmek için bu kadar zaman harcadığımız, bize ve birlikte
çalıştığımız ortaklarımıza güvenlik açısından çok önemli yararlar sağlayan nükleer
anlaşmasının bütünüyle geçerliliğini korumasını istiyoruz. Bunun olması için de 
İran’ın da karşılığında bedel ödediği yaptırımlardan kurtulmuş olmanın bazı sonuçlarını
görmesi gerekiyor. ABD, tam olarak İran’a yabancı yatırım olması için yardım etmiyor,
ancak yaptırımların kalkmış olmasının gerçek olması için çalışıyor.

**BANKALAR DA SORUMLU OLUR**

Peki bu soruşturmanın, bu para transferlerinin yapıldığı bankalara uzanma ihtimali
var mı?- İşte anahtar soru bu. Bu, bankaların bilerek suça bulaşıp bulaşmadığına
bağlı. Bu para transferlerine aracı olan bankalar pekala bir suç işlediklerini bilmeden
bunu yapmış olabilirler. Bankalar da suistimal edilebilir. Ancak bu bankaların Amerikan
yaptırımlarını savuşturmak için Zarrab’la çalıştıklarına ve Zarrab’a yardım ettiklerine
dair kanıt olursa, o zaman sorumlu tutulabilir. Geçmişte, bankaların kendi çıkarları
için suç eylemine bilerek yardım ettiklerini gördük. Bu davada hangisinin geçerli
olduğunu ancak şu anda yürütülmekte olan soruşturmanın sonucunda anlayabiliriz.
