# OVP açıklandı, peki hayatımızda ne değişecek? - Bağlantı: https://www.borsatek.com/zeliha-sarac-ovp-aciklandi-peki-hayatimizda-ne-degisecek/ - Yayımlanma: 2026-09-07T21:25:30+03:00 - Yazar: Zeliha SARAÇ Her yıl aynı şeyi yapıyoruz. Orta Vadeli Program açıklanıyor, ekonomi yönetimi hedefleri anlatıyor, ekonomistler rakamları inceliyor, piyasalar bir süre tepki veriyor ve birkaç gün sonra gündem başka bir konuya kayıyor. Oysa OVP, sadece büyüme, enflasyon, bütçe ve kur tahminlerinin sıralandığı bir belge değil. Aslında devletin önümüzdeki birkaç yılda ekonomiyi hangi önceliklerle yöneteceğine ilişkin bir niyet beyanı. Dolayısıyla benim için asıl önemli olan rakamların kendisinden çok, o rakamların bize ne anlattığı. Yeni programda büyüme hedefleri bir miktar aşağı çekilmiş durumda. Enflasyon tarafındaki hedefler ise daha yukarıda. Bu tabloyu yalnızca “enflasyon hedefi tutmadı, revize edildi” diye okumak bana eksik geliyor. Çünkü burada Türkiye ekonomisinin yıllardır çözemediği temel mesele yeniden karşımıza çıkıyor: Enflasyonu düşürürken büyümeden ne kadar vazgeçmeye razıyız? İşte asıl soru bu. Çünkü yüksek enflasyonla mücadele etmek teoride kolay. Faizi yükseltirsiniz, krediyi sıkarsınız, talebi soğutursunuz, kamu harcamalarını kontrol edersiniz. Fakat işin ekonominin gerçek hayatına geldiğinizde tablo değişiyor. Kredi pahalı, yatırım yavaş, tüketici temkinli, şirketlerin finansman maliyeti yüksek… Bütün bunları yaparken bir taraftan da “büyümeye devam edeceğiz” diyorsanız, iş biraz daha zorlaşıyor. Yeni OVP’nin bana söylediği şey şu: Ekonomi yönetimi büyümeyi tamamen gözden çıkarmak istemiyor. Zaten programdaki büyüme hedeflerine baktığımızda, 2027’den itibaren yeniden daha güçlü bir büyüme patikasına dönme arzusu açıkça görülüyor. 2027 için yüzde 4,2, 2028 için yüzde 4,6 ve 2029 için yüzde 5 büyüme hedefleniyor. Aynı dönemde enflasyonun da yüzde 21’den yüzde 13,5’e ve sonunda yüzde 9’a indirilmesi hedefleniyor. Kâğıt üzerinde güzel bir tablo. Ama ekonomi kâğıt üzerinde yaşamıyor. Vatandaşın ekonomiyi nasıl hissettiği başka bir mesele. Bugün bir emekliye, bir ücretliye ya da küçük işletme sahibine “Ekonomi yüzde kaç büyüdü?” diye sorduğunuzda muhtemelen çok anlamlı bir cevap alamazsınız. Çünkü insanların cebinde hissettiği şey büyüme değil, hayat pahalılığı. Türkiye’de son yıllarda en büyük iletişim problemlerinden biri de burada ortaya çıktı. Milli gelir büyüyor, üretim artıyor, ihracat yükseliyor deniliyor ama vatandaş markete gittiğinde, ev kiraladığında, çocuğunun okul masrafını ödediğinde bu büyümenin kendi hayatına neden yansımadığını sorguluyor. Bence OVP’nin başarısını da bundan sonra biraz daha bu gözle değerlendirmek gerekiyor. Enflasyon yüzde 20’lere inerken bile vatandaşın “nihayet rahatladım” demesi mümkün olmayabilir. Çünkü fiyatların artış hızının düşmesi, fiyatların geri gelmesi anlamına gelmiyor. Birkaç yıl boyunca çok yüksek enflasyon yaşadıktan sonra yüzde 20’lik enflasyon bile hayatın pahalı olmaya devam ettiği anlamına geliyor. Dolayısıyla önümüzdeki dönemde asıl mesele yalnızca enflasyon oranını düşürmek değil, kaybolan satın alma gücünü yeniden inşa edebilmek. Burada gelir dağılımı da önemli. Çünkü enflasyon herkesi aynı şekilde etkilemiyor. Varlığı olanla yalnızca maaşıyla geçinenin enflasyonu aynı değil. Konutu, arsası, dövizi, hissesi olan bir kesim yüksek enflasyon ortamında varlıklarının değer kazanmasıyla kendisini koruyabiliyor. Sabit gelirli ise çoğu zaman ay sonunu getirmeye çalışıyor. Bu nedenle yeni programın başarısını sadece TÜFE rakamından okumak yanlış olur. Önümüzdeki yıllarda ücretlerin, kiraların, konut fiyatlarının ve temel tüketim harcamalarının nasıl seyredeceği de toplumun ekonomik algısını belirleyecek. Bir başka önemli konu da kur. Yeni programdaki dolar/TL varsayımları, önceki programa kıyasla daha yüksek bir kur patikasına işaret ediyor. Bu da bana Türkiye’nin artık yalnızca TL’nin reel olarak değerlenmesi üzerinden bir dezenflasyon hikâyesi kurmak istemediğini düşündürüyor. Bu değişimin ihracatçı açısından olumlu tarafları olabilir. Özellikle uzun süredir“ kur yeterince artmıyor, maliyetlerimiz yükseliyor” diyen ihracatçı için daha dengeli bir kur hareketi nefes aldırabilir. Fakat bunun başka bir tarafı da var. Kurun daha hızlı yükselmesi, Türkiye gibi ithalata bağımlılığı yüksek bir ekonomide maliyetleri yeniden yukarı çekebilir. Enerjiden ara mala, makineden tüketim ürünlerine kadar pek çok kalemde kurun etkisini görüyoruz. Dolayısıyla burada ekonomi yönetiminin işi gerçekten zor. Hem ihracatçıyı koruyacaksınız hem de kurun enflasyon üzerindeki etkisini kontrol edeceksiniz. Bir de cari açık meselesi var. Cari açık yeniden daha yüksek bir seviyeye taşınıyor. Bu bana Türkiye ekonomisinin büyüdükçe dış kaynak ihtiyacının yeniden gündeme gelme ihtimalini hatırlatıyor. Çünkü bizim eski hikâyemiz belli: Ekonomi hızlandığında ithalat artıyor, enerji ve ara malı faturası büyüyor, cari açık genişliyor. Türkiye’nin bundan sonraki dönemde gerçekten kalıcı bir refah artışı yaratabilmesi için sadece daha fazla büyümesi yetmez. Daha verimli büyümesi gerekir. İşte OVP’nin belki de en önemli sınavı burada başlayacak. Üretim yapımızı değiştirebilecek miyiz? Daha yüksek katma değerli ürünler üretebilecek miyiz? Enerjide dışa bağımlılığı azaltabilecek miyiz? Eğitim sistemini iş dünyasının ihtiyaçlarıyla daha fazla buluşturabilecek miyiz? Kadınların ve gençlerin iş gücüne katılımını artırabilecek miyiz? Bunlar gerçekleşmeden yalnızca faizle, kurla ve kredi politikasıyla sürdürülebilir bir ekonomik model yaratmak kolay değil. Üstelik toplumun artık yeni bir ekonomik programa sadece “hedef” olarak bakmadığını da unutmamak gerekiyor. İnsanlar sonuç görmek istiyor. Bir önceki programda ne denmişti, şimdi ne değişti sorusundan daha önemlisi, “Benim hayatımda ne değişecek?” sorusu. Bence yeni OVP’nin kaderini de bu soru belirleyecek. Eğer birkaç yıl sonra enflasyon gerçekten kalıcı biçimde düşmüş, gelirlerin satın alma gücü toparlanmış, yatırım ortamı iyileşmiş, üretim daha verimli hale gelmiş ve Türkiye dış finansmana daha az ihtiyaç duyan bir ekonomik yapıya kavuşmuşsa bugün yazılan rakamların bir anlamı olacak. Ama yine hedefler revize edilir, takvimler ötelenir ve her yıl yeni bir program açıklanırsa o zaman OVP sadece ekonomistlerin takip ettiği bir belge olmaktan öteye geçemeyecek. Piyasaların da aslında baktığı yer tam olarak burası. Rakamdan çok güven. Çünkü ekonomi biraz da beklenti meselesi. İnsanlar yarına güveniyorsa yatırım yapıyor, ev alıyor, şirket kuruyor, tüketiyor. Güvenmiyorsa parasını bekletiyor, dövize yöneliyor, yatırımını erteliyor. Türkiye’nin önündeki en büyük sınavın da artık sadece enflasyonu düşürmek değil, bu güveni yeniden tesis etmek olduğunu düşünüyorum. OVP’nin önünde üç yıl var. Üç yıl ekonomi için uzun bir süre gibi görünüyor ama aslında çok kısa. Bu kez önemli olan programın ne söylediği kadar, söylediklerinin ne kadarının gerçekten yapılacağı. Çünkü Türkiye’nin artık yeni bir programa değil, programın sonuçlarına