Enflasyondaki hฤฑzlฤฑ artฤฑล, Ocak ayฤฑnda asgari รผcrete yapฤฑlan yรผzde 50’lik zam ve รถzel sektรถrde ลubat ayฤฑndaki รผcret artฤฑลlarฤฑna karลฤฑn, yฤฑlฤฑn ikinci yarฤฑsฤฑ iรงin yeni รผcret artฤฑลฤฑ beklentilerini artฤฑrdฤฑ.
Bloomberg HT’nin haberine gรถre Nisan itibariyle yฤฑllฤฑk tรผketici enflasyonu yรผzde 70’e ulaลฤฑrken รถzel sektรถrden, emeklilere ve memurlara kadar sabit gelirlerinin tamamฤฑnda fiyat artฤฑลlarฤฑ karลฤฑsฤฑnda gelir artฤฑลฤฑ talepleri peล peลe gelmeye baลladฤฑ.
Peki Sosyal Gรผvenlik Kurumu’na bildirilen prime esas kazanรง tutarlarฤฑ (yaklaลฤฑk brรผt รผcret) sektรถrel olarak deฤerlendirildiฤinde pandemi dรถnemini de kapsayan son 3 yฤฑlda enflasyon karลฤฑsฤฑnda gรถrรผnรผm nasฤฑl?
500 binin รผzerinde รงalฤฑลanฤฑ olan istihdam yoฤun 10 sektรถrle, son yฤฑllarda e-ticaret ve dijitalleลmenin etkisiyle istihdamda ataฤa geรงen kurye ve posta sektรถrlerinde รผcret artฤฑลlarฤฑnฤฑn 3 yฤฑllฤฑk karลฤฑlaลtฤฑrmasฤฑ yapฤฑldฤฑฤฤฑnda bu dรถnemin enflasyonunun รผzerinde reel artฤฑล gรถrรผnen tek sektรถrรผn saฤlฤฑk sektรถrรผ olduฤu gรถrรผnรผyor.
Doktor, hemลire, saฤlฤฑk teknisyeni ve saฤlฤฑk memurlarฤฑnฤฑ kapsayan SGK’ya kayฤฑtlฤฑ 851 bin รงalฤฑลan, 2019’dan yฤฑl baลฤฑnda alฤฑnan zammฤฑ da yansฤฑtan ลubat 2022’ye kadar karลฤฑlaลtฤฑrฤฑldฤฑฤฤฑnda yaklaลฤฑk yรผzde 130 zam almฤฑล. 2019’da saฤlฤฑk sektรถrรผnรผn ortalama prime esas kazancฤฑ 3.942 TL iken ลubat 2022 itibariyle kazanรง 9.102 TL’ye รงฤฑktฤฑ. Ancak aynฤฑ dรถnemde Merkez Bankasฤฑ kayฤฑtlarฤฑnda tรผketici enflasyonu yรผzde 100,6 gerรงekleลmiล. Yani reel artฤฑล yรผzde 30 seviyesinde gรถrรผnรผyor.
Saฤlฤฑk sektรถrรผ dฤฑลฤฑnda 3 yฤฑlda yรผzde 100,6’lฤฑk tรผketici enflasyonunu geรงebilek istihdam yoฤun sektรถr ise SGK kayฤฑtlarฤฑna gรถre gรถrรผnmรผyor. รrneฤin aynฤฑ dรถnemde 1.4 milyon รงalฤฑลanla en รงok istihdamฤฑn gerรงekleลtiฤi perakende ticarette ortalama kazanรง tutarฤฑ aynฤฑ dรถnemde 3.330 TL’den 6.228 TL’ye yรผkselmiล. Ancak yรผzde 87’lik รผcret artฤฑลฤฑ รผรง yฤฑllฤฑk tรผketici enflasyonunun yรผzde 13 altฤฑnda kaldฤฑ.
ฤฐstihdamฤฑ 500 binin รผzerindeki sektรถrlerde 3 yฤฑlda en dรผลรผk artฤฑล ise 505 bin รงalฤฑลanฤฑ bulunan gฤฑda imalat sektรถrรผnde SGK’ya bildirilmiล. Bu sektรถrde 3.693 TL’den 6.552 TL’ye รงฤฑkan ortalama kazanรงlar yรผzde 77’lik artฤฑลa karลฤฑlฤฑk geliyor. Yani 3 yฤฑllฤฑk enflasyonun yรผzde 23 gerisinde.
Diฤer sektรถrlerde de 3 yฤฑllฤฑk รผcret artฤฑลlarฤฑ yรผzde 79 ile 95 arasฤฑnda deฤiลiyor.
76 bin รงalฤฑลanฤฑ bulunan posta ve kurye sektรถrรผnde รงalฤฑลanlarฤฑn bildirilen รผcretleri 3 yฤฑlda 4.024 TL’den 7.218 TL’ye yรผkselmiล. Bu da yรผzde 79’luk artฤฑลla yine 3 yฤฑllฤฑk enflasyon karลฤฑsฤฑnda alฤฑm gรผcรผnรผ kaybettiฤi anlamฤฑna geliyor.
Bu tablo karลฤฑsฤฑnda yฤฑlฤฑn ikinci yarฤฑsฤฑna iliลkin รผcret zammฤฑ talebinin Haziran ayฤฑnda yoฤunlaลarak devam etmesi bekleniyor.
