2016 yฤฑlฤฑnฤฑ Amerikan Dolarฤฑ’na karลฤฑ yรผzde 17 deฤer kaybฤฑyla kapatan Tรผrk Lirasฤฑ, 2017’de ลu ana kadar en kรถtรผ performansa sahip para birimi oldu.
Yeni yฤฑlฤฑn baลฤฑndan beri Amerikan Dolarฤฑ’na karลฤฑ yรผzde 10’un รผzerinde deฤer kaybeden Tรผrk Lirasฤฑ’nฤฑ Meksika Peso’su takip ediyor. Ancak Meksika Pesosu’nun deฤer kaybฤฑ bile bu oranฤฑn yarฤฑsฤฑna, yรผzde 4,91’e denk geliyor.
Kasฤฑm 2016’da Donald Trump’ฤฑn ABD’nin 45. Baลkanฤฑ seรงilmesinin yarattฤฑฤฤฑ siyasi belirsizlik, geliลen para birimlerinde dolara karลฤฑ deฤer kaybฤฑnฤฑn yaลanmasฤฑna yol aรงmฤฑลtฤฑ.
Bu yรผzden JP Morgan’ฤฑn geliลmekte olan รผlkeler para endeksinin Kasฤฑm ayฤฑndan sonra dรผลรผล yaลadฤฑฤฤฑ gรถrรผlรผyor.
Ancak bu endeks 2017 baลฤฑndan beri yatay bir seyir izlerken Tรผrk Lirasฤฑ’ndaki deฤer kaybฤฑ, kurdaki hareketin sadece kรผresel ekonomik sebeplerle aรงฤฑklanamayacaฤฤฑnฤฑ gรถsteriyor.
B
loomberg’in haberine gรถre geliลmiล piyasalarฤฑn getirdiฤi kazanรงlar arttฤฑkรงa yatฤฑrฤฑmcฤฑlar elinde Tรผrk Lirasฤฑ varlฤฑklarฤฑ tutmak iรงin daha bรผyรผk getiriler talep ediyor.
Bu da Tรผrkiye Cumhuriyet Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn (TCMB) รผzerindeki faiz artฤฑrฤฑm baskฤฑsฤฑnฤฑn gรผรงlenmesine yol aรงฤฑyor.
Tรผrkiye’de hรผkรผmet ise bรผyรผmeyi teลvik etmek amacฤฑyla TCMB’nin faizleri dรผลรผk tutmasฤฑndan yana bir tutum izliyor.
TCMB, deฤer kaybeden Tรผrk Lirasฤฑ’na raฤmen 2016 yฤฑlฤฑnda yedi kere faiz indirirken yฤฑlฤฑn ilk ve tek faiz artฤฑmฤฑnฤฑ Kasฤฑm ayฤฑnda gerรงekleลtirdi.
Bu da Kasฤฑm 2016’da ABD baลkanlฤฑk seรงimini Donald Trump’ฤฑn kazanmasฤฑnฤฑn ardฤฑndan geliลmekte olan รผlke para birimlerinde gรถrรผlen deฤer kaybฤฑ sonrasฤฑnda geldi.
TL’de yaลanan deฤer kaybฤฑ karลฤฑsฤฑnda TCMB ลu ana kadar bankalarฤฑn Merkez Bankasฤฑ’nda tutmak zorunda olduklarฤฑ yabancฤฑ para cinsi zorunlu karลฤฑlฤฑk oranlarฤฑnฤฑn dรผลรผrรผlmesi oldu.
TL, dolar karลฤฑsฤฑnda deฤer kaybettikรงe bundan sonra TCMB’nin nasฤฑl bir politika izleyeceฤi ise merak ediliyor. ลu ana kadar faiz artฤฑrฤฑmฤฑ ya da dรถviz satฤฑm ihaleleri gรผndeme gelmiล deฤil.
Amerikan yatฤฑrฤฑm bankasฤฑ JP Morgan, Tรผrkiye ile ilgili notunda, kurdaki deฤer kaybฤฑnฤฑ รถnlemek iรงin sadece para politikasฤฑndaki sฤฑkฤฑlaลmanฤฑn iลe yaramayacaฤฤฑnฤฑ aktarฤฑyor.
Ancak Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn agresif bir faiz artฤฑrฤฑmฤฑna gitmesinin beklenmediฤinin de altฤฑnฤฑ รงiziyor.
Kurdaki yรผkseliล, enflasyonun da yรผkselmesine neden oluyor.
Tรผrkiye ฤฐstatistik Kurumu’nun (TรฤฐK) aรงฤฑkladฤฑฤฤฑ verilere gรถre Aralฤฑk ayฤฑnda yฤฑllฤฑk enflasyon yรผzde 8,53 oldu.
Analistler enflasyondaki yรผksek seyri kurun yรผkseliลine baฤladฤฑ.
Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn son 2016 enflasyon tahmini yรผzde 7,5’du. Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn 2017 sonu enflasyon hedefi ise yรผzde 5’ti.
Bu hedef gerรงekleลtirilemediฤi ve sapma yรผzde 2’den fazla olduฤu iรงin Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn hรผkรผmete, neden bu hedefin tutturulamadฤฑฤฤฑna yรถnelik yasa gereฤi mektup yazmasฤฑ gerekiyor.
Enflasyonun yรผksek seyretmesi ise cari aรงฤฑฤฤฑn yabancฤฑ yatฤฑrฤฑmla dengelenmeye รงalฤฑลฤฑlmasฤฑnฤฑn รถnรผnde bir sorun.
Yabancฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑlar, enflasyon ve zayฤฑf seyreden kur performansฤฑ yรผzรผnden varlฤฑklarฤฑnฤฑn eriyeceฤini dรผลรผnรผyor.
2011 yฤฑlฤฑnda cari aรงฤฑฤฤฑn gayri safi yurtiรงi hasฤฑlaya (GSYH) oranฤฑ yรผzde 9 iken bu oran 2015 sonunda yรผzde 3,75’e inmiลti.
Ancak bu oran 2016’nฤฑn รผรงรผncรผ รงeyreฤinde tekrar yรผzde 3,82’ye รงฤฑktฤฑ.
Kurdaki yรผkseliล, dรถviz cinsinden borcu olan รถzel ลirketler รผzerindeki baskฤฑnฤฑn da artmasฤฑna yol aรงฤฑyor.
Merkrz Bankasฤฑ verilerine gรถre รถzel sektรถrรผn varlฤฑklarฤฑ ve yรผkรผmlรผlรผkleri (dรถviz cinsinden รถdemesi gereken borรงlarฤฑ) arasฤฑndaki farkฤฑ gรถsteren net dรถviz pozisyonu, Ekim’de eksi 213 milyar dolara ulaลtฤฑ.
Rusya merkezli finans kuruluลu Renaissance Capital’in Tรผrkiye ile ilgili olarak en son yayฤฑnladฤฑฤฤฑ raporda, kurdaki artฤฑลฤฑn รถzel sektรถrdeki borรง yรผkรผne dikkatleri รงektiฤi vurgulanฤฑyor.
Tรผrkiye’de ลirketlerin dรถviz borcunun, รผlkenin gayri safi yurt iรงi hasฤฑlasฤฑnฤฑn (GDP) yรผzde 30’una denk geldiฤini ifade eden rapor, bu borcun รงoฤunun hedge (koruma) edilmediฤini belirtiyor.
Bu durumun Tรผrkiye ekonomisi iรงin olumsuz bir durum yarattฤฑฤฤฑnฤฑ, yatฤฑrฤฑmlarฤฑn azalmasฤฑna ve iลten รงฤฑkarmalarฤฑn artmasฤฑna yol aรงabileceฤini sรถyleyen rapor, bรผyรผmenin darbe alabileceฤini aktarฤฑyor.
Rapor ayrฤฑca zayฤฑf kurun resesyona, dรผลรผk bรผyรผmenin ise kurun zayฤฑflamasฤฑna yol aรงtฤฑฤฤฑnฤฑ kaleme alฤฑyor.
Bloomberg, dรผลรผk hacimlerin de kurun aleyhine iลlediฤini aktarฤฑyor.
Kurumun verilerine gรถre son yedi gรผndรผr Tรผrk Lirasฤฑ’ndaki en sert hareketlerin gรถrรผldรผฤรผ saatler, dรผnya borsalarฤฑnฤฑn en dรผลรผk hacimde seyrettiฤi zaman dilimine denk geliyor.
Tรผrkiye’nin kฤฑล saati uygulamasฤฑnฤฑ bฤฑrakmasฤฑ, รถzellikle Avrupa ve ABD borsalarฤฑnฤฑn iลlem gรถrdรผฤรผ zaman dilimi ile arasฤฑndaki saat farkฤฑnฤฑn aรงฤฑlmasฤฑna yol aรงmฤฑลtฤฑ.
