Tรผrkiye seรงime gidiyor. Cumhurbaลkanฤฑ ve AKP Genel Baลkanฤฑ Recep Tayyip Erdoฤan, seรงim karanฤฑnฤฑ Sarayโda canlฤฑ yayฤฑnda imzaladฤฑ.
2023 Cumhurbaลkanlฤฑฤฤฑ ve milletvekilliฤi genel seรงimi 14 Mayฤฑs Pazar gรผnรผ yapฤฑlacak.
Karar, yarฤฑnki Resmi Gazete yayฤฑmlanacak.
Erdoฤan, daha รถnce yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada โResmi olarak 10 Mart’ta yetkimizi kullanacaฤฤฑz ve ondan sonra 60 gรผn sรผre var. O sรผreyi de Yรผksek Seรงim Kurulu deฤerlendirecekโ demiลti.
Erdoฤan’ฤฑn kararฤฑnฤฑn ardฤฑndan Yรผksek Seรงim Kurulu bugรผn ya da yarฤฑn toplanacak ve seรงimlerin 14 Mayฤฑs’ta yapฤฑlmasฤฑ kararฤฑnฤฑ alacak. YSK รถnรผmรผzdeki hafta yeniden toplanarak seรงim takvimini de aรงฤฑklayacak.
โKararฤฑ imzalฤฑyorum”
Seรงim kararฤฑnฤฑn ardฤฑndan bir aรงฤฑklama yapan Cumhurbaลkanฤฑ Erdoฤan, ลunlarฤฑ sรถyledi:
โ Biraz รถnce Anayasamฤฑzฤฑn 116. maddesinin verdiฤi yetkiyle 18 Haziran 2023 tarihinde yapฤฑlmasฤฑ gereken seรงimlerin 14 Mayฤฑsโta yenilenmesi kararฤฑnฤฑ imzalฤฑyorum. Buna gรถre iki ay sonraki ilk pazar gรผnรผ milletimiz cumhurbaลkanฤฑnฤฑ ve milletvekillerini seรงmek รผzere sandฤฑk baลฤฑna gidecektir.
โSฤฑnav tarihiyle รงakฤฑลtฤฑ”
โ Bilindiฤi gibi seรงimlerin 14 Mayฤฑs olarak gรผncellenmesi kararฤฑnฤฑ yฤฑlbaลฤฑndan hemen sonra kamuoyu ile paylaลmฤฑลtฤฑk. 18 Haziran milyonlarca gencin geleceฤini ilgilendiren รผniversite sฤฑnavฤฑ ile รงakฤฑลan bir tarihtir. Yurt iรงinde ve yurt dฤฑลฤฑndan vatandaลlarฤฑmฤฑzฤฑn Hac vazifesini gerรงekleลtireceฤi tarihe geliyor.
โ Kararฤฑ yฤฑlbaลฤฑndan รถnce paylaลmฤฑลtฤฑk. Demokrasi geรงmiลimiz bakฤฑmฤฑndan anlamlฤฑ bir yฤฑldรถnรผmรผne tekabรผl eden tarihin milletimiz iรงin de kabul gรถrdรผฤรผnรผ biliyoruz. Ama 6 ลubatโtaki deprem seรงim tarihini gรผndemimizden รงฤฑkarmฤฑลtฤฑ.
โ Yฤฑkฤฑm alanฤฑnฤฑn bรผyรผklรผฤรผ iลlerimizi hayli gรผรงleลtirmiล olsa da insanlarฤฑmฤฑzฤฑn yardฤฑmฤฑna koลtuk. Geniล bir รงevrede hissedilen depremde 47 binin รผzerinde insanฤฑmฤฑz vefat etti. 115 binden fazla insanฤฑmฤฑz da yaralฤฑ olarak kurtarฤฑldฤฑ.
Seรงim sรผreci nasฤฑl iลleyecek?
1- Seรงimin yenilenmesi kararฤฑ nasฤฑl alฤฑnฤฑr?
Anayasaโnฤฑn 116. maddesine gรถre, Tรผrkiye Bรผyรผk Millet Meclisi (TBMM), รผye tam sayฤฑsฤฑnฤฑn beลte รผรง รงoฤunluฤuyla seรงimlerin yenilenmesine karar verebiliyor. Cumhurbaลkanฤฑnฤฑn da seรงimlerin yenilenmesini kararฤฑ alma hakkฤฑ bulunuyor. Bu ลekilde yenileme kararฤฑ verilmesi halinde genel seรงim ile cumhurbaลkanฤฑ seรงimi birlikte yapฤฑlacak.
2- Seรงimin yenilenmesi kararฤฑ alฤฑndฤฑktan kaรง gรผn sonra seรงim yapฤฑlฤฑr?
Cumhurbaลkanฤฑ Seรงim Kanunuโnun 3โรผncรผ maddesine gรถre, seรงimlerin yenilenmesine karar verilmesi halinde bu karar 48 saat iรงinde Resmi Gazeteโde yayฤฑmlanacak ve 60. gรผnรผ takip eden ilk pazar gรผnรผ Cumhurbaลkanฤฑ ile milletvekili genel seรงimi birlikte yapฤฑlacak.
3- Seรงimin yenilenmesi kararฤฑ alฤฑnฤฑrsa, mevcut Cumhurbaลkanฤฑnฤฑn gรถrevi devam eder mi?
Cumhurbaลkanฤฑ Seรงimi Kanunuโnun, โSeรงim sistemi ve uygulanmasฤฑโnฤฑ dรผzenleyen 4. maddesinin 4. fฤฑkrasฤฑ, โCumhurbaลkanฤฑnฤฑn gรถrev sรผresinin dolmasฤฑ veya seรงimlerin yenilenmesine karar verilmesi ya da seรงimlerin tamamlanamamasฤฑ hallerinde, yenisi gรถreve baลlayฤฑncaya kadar mevcut Cumhurbaลkanฤฑnฤฑn gรถrevi devam eder.โ hรผkmรผnรผ iรงeriyor.
4 โ Seรงim yasalarฤฑnda yapฤฑlan deฤiลiklikler ne zaman uygulanฤฑr?
Anayasaโnฤฑn 67. maddesinin son fฤฑkrasฤฑ, โSeรงim kanunlarฤฑnda yapฤฑlan deฤiลiklikler, yรผrรผrlรผฤe girdiฤi tarihten itibaren bir yฤฑl iรงinde yapฤฑlacak seรงimlerde uygulanmaz.โ hรผkmรผnรผ iรงeriyor.
Seรงimlerde yรผzde 10 olarak uygulanan รผlke seรงim barajฤฑnฤฑ yรผzde 7โye indiren, ittifakฤฑn aldฤฑฤฤฑ oylarฤฑn milletvekili hesabฤฑ ve daฤฤฑlฤฑmฤฑnฤฑ deฤiลtiren Milletvekili Seรงimi Kanunu ile Bazฤฑ Kanunlarda Deฤiลiklik Yapฤฑlmasฤฑna Dair Kanun, 6 Nisan 2022โde Resmi Gazeteโde yayฤฑmlanarak yรผrรผrlรผฤe girmiลti. Buna gรถre, seรงim yasasฤฑnda yapฤฑlan son deฤiลiklik, 6 Nisan 2023โten sonra yapฤฑlacak seรงimlerde uygulanabilecek.
5- Seรงim yasasฤฑndaki deฤiลikliฤinin uygulanmasฤฑnda geรงen bir yฤฑllฤฑk sรผre iรงin, โseรงimin baลlangฤฑรง tarihiโ mi โoy verme gรผnรผโ mรผ esas alฤฑnฤฑr?
Yรผksek Seรงim Kurulu (YSK), 4 Mart 2011 tarihli 40 sayฤฑlฤฑ kararฤฑyla, 298 sayฤฑlฤฑ Seรงimlerin Temel Hรผkรผmleri ve Seรงmen Kรผtรผkleri Hakkฤฑnda Kanun ile 2839 sayฤฑlฤฑ Milletvekili Seรงimi Kanununda Deฤiลiklik Yapฤฑlmasฤฑna Dair 5980 Sayฤฑlฤฑ Kanunโun uygulanma sรผresini tartฤฑลmฤฑลtฤฑ. Kurul, seรงimin 12 Haziran 2011 Pazar gรผnรผ yapฤฑlmasฤฑna karar verildiฤini, seรงim yasasฤฑna iliลkin deฤiลikliklerin ise 10 Nisan 2010 tarihli Resmi Gazeteโde yayฤฑmlanarak aynฤฑ gรผn yรผrรผrlรผฤe girdiฤini belirtmiลti. Kurul, yasa deฤiลikliฤinin uygulanmasฤฑna iliลkin hesaplamada โoy verme tarihiniโ esas almฤฑลtฤฑ. YSKโnin bu kararฤฑ diฤer seรงimlerde de uygulanacak. Bu durumda, hesaplamada โoy verme gรผnรผโ esas alฤฑnacak.
6- Seรงim kararฤฑ alฤฑnmasฤฑnฤฑn ardฤฑndan YSKโde sรผreรง nasฤฑl iลleyecek?
Seรงim tarihine iliลkin kararฤฑn alฤฑnmasฤฑnฤฑn ardฤฑndan YSK, Cumhurbaลkanฤฑ ve 28. Dรถnem Milletvekili Seรงimi iรงin takvimi belirleyip seรงimin baลlangฤฑรง tarihini duyuracak. YSK, iki seรงim iรงin tek takvim hazฤฑrlayacak. Seรงimin iล ve iลlemlerini yรผrรผtecek YSKโde seรงimle ilgili tรผm sรผreรงler bu takvime gรถre iลleyecek.
7- Cumhurbaลkanฤฑ seรงiminde ilk oylamada รงoฤunluk saฤlanamazsa, ikinci oylama ne zaman yapฤฑlacak?
รoฤunluk saฤlanamazsa, bu oylamayฤฑ izleyen ikinci pazar gรผnรผ seรงmenler bir kez daha sandฤฑk baลฤฑna gidecek. Bu seรงime, ilk oylamada en รงok oy alan iki aday katฤฑlacak ve geรงerli oylarฤฑn รงoฤunluฤunu alan aday Cumhurbaลkanฤฑ seรงilecek.
Oylamalara tek adayla gidilmesi halinde, oylama referandum ลeklinde yapฤฑlacak. Geรงerli oylarฤฑn salt รงoฤunluฤunu alan aday Cumhurbaลkanฤฑ seรงilecek.
8- Seรงime giren siyasi partilerin baraj hesaplamasฤฑ nasฤฑl yapฤฑlacak?
Siyasi partilerin milletvekili รงฤฑkarabilmesi iรงin ya tek baลฤฑna รผlke seรงim barajฤฑnฤฑ geรงmesi ya da bir ittifak iรงerisinde yer almasฤฑ ve bu ittifakฤฑn toplam oyunun geรงerli oylara gรถre belirlenmiล รผlke barajฤฑnฤฑ geรงmesi gerekecek.
9- Yeni seรงim yasasฤฑna gรถre, ittifaktaki kaรง parti seรงim barajฤฑnฤฑ aลmฤฑล sayฤฑlacak?
Seรงim yasasฤฑnda deฤiลiklik yapan 7393 sayฤฑlฤฑ Kanunun 2. maddesine gรถre, ittifakta yer alan partilerin ayrฤฑ ayrฤฑ yรผzde 7โyi geรงmesi gerekmiyor. ฤฐttifakฤฑn aldฤฑฤฤฑ oy toplamฤฑ genel baraj olan yรผzde 7โyi geรงtiฤinde ittifak iรงindeki tรผm partiler barajฤฑ geรงmiล sayฤฑlacak.
10- ฤฐttifak iรงindeki partilerin milletvekili sayฤฑlarฤฑ nasฤฑl hesaplanacak?
Oy toplamฤฑ genel barajฤฑ geรงtiฤi takdirde, ittifakฤฑ oluลturan siyasi partilerin milletvekili sayฤฑlarฤฑ, ittifakฤฑn aldฤฑฤฤฑ toplam milletvekili sayฤฑsฤฑnฤฑn, her partinin aldฤฑฤฤฑ oy oranฤฑna gรถre daฤฤฑtฤฑlarak hesaplanacak.โโโโโโโ
