ABD’de hรผkรผmetin 35 gรผn kapalฤฑ kalmasฤฑnฤฑn bedeli 6 milyar dolar ile, sorunun temeli olan Meksika duvarฤฑnฤฑn maliyetini geรงti
ABD Baลkanฤฑ Donald Trump ile Demokratlar arasฤฑndaki Meksika sฤฑnฤฑrฤฑna รถrรผlmesini planlanan duvara 5,7 milyar dolar fon ayrฤฑlmasฤฑ konusunda รงฤฑkan uzlaลmazlฤฑk nedeniyle ABD hรผkรผmetinin 35 gรผn kapalฤฑ kalmasฤฑnฤฑn รผlke ekonomisine bedeli 6 milyar dolarฤฑ buldu.
Trump’ฤฑn Meksika sฤฑnฤฑrฤฑna รถrรผlmesini istediฤi duvar iรงin yฤฑl sonu geรงici bรผtรงesine 5,7 milyar dolar ek fon istemesi ve Temsilciler Meclisinin รงoฤunluฤunu elinde tutan Demokratlarฤฑn bu fikre yanaลmamasฤฑ, ABD siyaseti ve ekonomisi รผzerinde olumsuz etkiler oluลturuyor.
Duvar fonu konusunda taraflar arasฤฑnda anlaลma saฤlanamamasฤฑ nedeniyle 22 Aralฤฑk’ta kapanan hรผkรผmet, 25 Ocak’a kadar 35 gรผn sรผreyle kapalฤฑ kaldฤฑ. Bu sรผre, ABD tarihindeki en uzun sรผreli hรผkรผmet kapanmasฤฑ olarak kayฤฑtlara geรงti.
Uluslararasฤฑ kredi derecelendirme kuruluลu Standard&Poor’s tahminlerine gรถre bu 35 gรผnlรผk uzlaลmazlฤฑฤฤฑn ABD ekonomisine bedeli 6 milyar dolarฤฑ buldu. Bรถylece duvar krizinin ABD ekonomisine bedeli, duvarฤฑn kendisinden daha pahalฤฑya gelmiล oldu.
Eski ABD Baลkanฤฑ Barack Obama dรถneminde, 2013’te hรผkรผmetin kapanmasฤฑnฤฑn bedeli 2,6 milyar dolar, 1995’te Bill Clinton dรถneminde kapanan hรผkรผmetin bedeli ise 2,3 milyar dolardฤฑ.
Trump ve Pelosi arasฤฑnda kameralar รถnรผnde soฤuk rรผzgarlar
Taraflar arasฤฑnda duvar konusundaki soฤuk rรผzgarlar ilk olarak 11 Aralฤฑk’ta Oval Ofiste, Trump’ฤฑn ABD Senatosu Azฤฑnlฤฑk Lideri Demokrat Chuck Schumer ve Temsilciler Meclisi Baลkanฤฑ Pelosi’yi kabulรผ sฤฑrasฤฑnda kameralar รถnรผnde yaลandฤฑ.
Trump, Meksika sฤฑnฤฑrฤฑna duvar รถrรผlmesi iรงin Kongreden talep ettiฤi bรผtรงenin ayrฤฑlmamasฤฑ durumunda “hรผkรผmetin kapanabileceฤi” uyarฤฑsฤฑnda bulunurken, Pelosi de “Amerikalฤฑlarฤฑn Trump yรผzรผnden hรผkรผmetin kapanmasฤฑnฤฑ istemediฤini” dile getirince ortam gerildi.
Trump’ฤฑn Meksika duvarฤฑ iรงin finansman iรงermeyen geรงici bรผtรงe tasarฤฑsฤฑnฤฑ imzalamayacaฤฤฑ restiyle ortaya รงฤฑkan bรผtรงe krizi, Demokratlarฤฑn geri adฤฑm atmamasฤฑ sonrasฤฑnda federal hรผkรผmetin, 22 Aralฤฑk’ta kฤฑsmen ve geรงici olarak kapanmasฤฑyla sonuรงlandฤฑ.
Siyasi รงekiลme
ABD’de hรผkรผmetin kapalฤฑ kaldฤฑฤฤฑ 35 gรผn boyunca Trump ve Demokratlar arasฤฑnda siyasi รงekiลme yaลandฤฑ.
Hรผkรผmetin kapanmasฤฑndan Demokratlarฤฑ sorumlu tutan Trump, Twitter hesabฤฑndan yaptฤฑฤฤฑ paylaลฤฑmlarda Demokratlarฤฑ Beyaz Saray’da beklediฤini ve gรถrรผลmeye hazฤฑr olduฤunu ifade etti.
Trump, 8 Ocak’ta yaptฤฑฤฤฑ konuลmada, รผlkesinin gรผney sฤฑnฤฑrฤฑnda insani bir kriz yaลandฤฑฤฤฑnฤฑ belirterek, “Hรผkรผmet tek ama tek bir sebepten dolayฤฑ kapalฤฑ: Demokratlar sฤฑnฤฑr gรผvenliฤi iรงin fon ayฤฑrmฤฑyor. Bu durum 45 dakikalฤฑk bir toplantฤฑda รงรถzรผlebilir.” dedi.
Ertesi gรผn hรผkรผmetin aรงฤฑlmasฤฑ iรงin Schumer ve Pelosi ile Trump arasฤฑnda Beyaz Saray’da yapฤฑlan mรผzakereden de sonuรง alฤฑnamadฤฑ.
Trump ve Pelosi arasฤฑndaki mektup polemiฤi
Hรผkรผmet krizinde en รงok hafฤฑzalara kazฤฑnan olaylardan biri de Trump ve Pelosi’nin birbirine gรถnderdikleri mektup oldu.
Pelosi, 16 Ocak’ta Trump’a gรถnderdiฤi mektupta, federal hรผkรผmetin kapalฤฑ olmasฤฑ sebebiyle Trump’ฤฑn 29 Ocak’ta yapmasฤฑ beklenen “Birliฤin Durumu” konuลmasฤฑnฤฑ ertelemesi รงaฤrฤฑsฤฑnda bulundu.
Trump bu รงaฤrฤฑya ilk etapta cevap vermedi ancak Pelosi’ye bir mektup gรถndererek, Pelosi’nin Belรงika, Mฤฑsฤฑr ve Afganistan’ฤฑ kapsayan seyahatini ertelediฤini duyurdu ve Pelosi’ye Washington’da kalarak kendisiyle duvarla ilgili mรผzakere etmesini tavsiye etti. Trump ayrฤฑca, Pelosi’nin bu ziyaretleri her halรผkarda gerรงekleลtirmek istemesi durumunda ticari uรงaklarla bu รผlkelere gidebileceฤini kaydetti.
Kamuoyunda ลaลkฤฑnlฤฑkla karลฤฑlanan mektup, Pelosi’nin bazฤฑ Kongre รผyeleriyle yapmayฤฑ planladฤฑฤฤฑ bir seyahatin detaylarฤฑnฤฑ รถnceden kamuoyuna aรงฤฑklamasฤฑ sebebiyle eleลtiri topladฤฑ. Nitekim, Pelosi daha sonra gรผvenlik gerekรงesiyle seyahatini iptal etti.
Trump daha sonra Pelosi’nin ilk mektubuna cevaben de baลka bir mektup gรถndererek, kurumlarฤฑn gรผvenlik sorunu olmadฤฑฤฤฑna dair beyanatlarฤฑnฤฑ gerekรงe gรถsterdi ve “Sizin (ilk) davetinize icabet edip Anayasal gรถrevimi yerine getirerek Birliฤin Durumu’na iliลkin halka ve Amerikan Kongresine hitap edeceฤim.” ifadelerini kullandฤฑ.
Federal รงalฤฑลanlar maaลsฤฑz kaldฤฑ
Hรผkรผmet kapanmasฤฑndan en รงok etkilenenler 35 gรผn boyunca รผcretsiz izne ayrฤฑlmak zorunda kalan ya da รงalฤฑลtฤฑklarฤฑ halde maaลlarฤฑnฤฑ alamayan federal รงalฤฑลanlar oldu.
Birรงok eyalette yemek bankalarฤฑ ve restoranlarda federal รงalฤฑลanlara รผcretsiz yemek daฤฤฑtฤฑlฤฑrken, Tennessee eyaletinde yaลayan Suriyeli mรผlteci Yasin Terou’nun restoranฤฑnda baลlattฤฑฤฤฑ รผcretsiz yemek kampanyasฤฑ en รงok dikkat รงekenlerden biri oldu.
รte yandan yaklaลฤฑk bin 500 federal รงalฤฑลan da GoFundMe adlฤฑ internet sitesinden baลlattฤฑklarฤฑ kampanyalarda, ev kiralarฤฑnฤฑ, mortgage taksitlerini, faturalarฤฑnฤฑ รถdeyebilmek ya da bebeklerine bez alabilmek iรงin baฤฤฑล kampanyalarฤฑ baลlattฤฑ.
Kapalฤฑ hรผkรผmet protestolarฤฑ da beraberinde getirdi
ABD’nin farklฤฑ eyaletlerindeki federal รงalฤฑลanlar hรผkรผmetin yeniden aรงฤฑlmasฤฑ ve maaลlarฤฑnฤฑn รถdenmesi รงaฤrฤฑsฤฑyla gรถsteri dรผzenlerken, baลkent Washington’daki protesto gรถsterileri zaman zaman Kongre binasฤฑnฤฑn รถnรผne kadar ulaลtฤฑ.
รarลamba gรผnรผ Senato รoฤunluk Lideri Mitch McConnell’in ofisinin รถnรผnde toplanan bir grup federal รงalฤฑลan ve sendika lideri gรถzaltฤฑna alฤฑnarak olay yerinden uzaklaลtฤฑrฤฑldฤฑ.
Hava yollarฤฑ zaman zaman felรง olma noktasฤฑna geldi
ABD Ulaลtฤฑrma Gรผvenliฤi ฤฐdaresi personelinin hรผkรผmet kapanmasฤฑndan etkilenmesi sonucu, รถzellikle New York, Chicago ve Washington gibi kentlerdeki havalimanlarฤฑnda uzun kuyruklar oluลtu. Havalimanlarฤฑnda hizmetlerin yavaลlamasฤฑ ve uzun kuyruklar oluลmasฤฑnฤฑn yanฤฑ sฤฑra personel eksikliฤi aynฤฑ zamanda hava trafiฤi gรผvenliฤi endiลesine yol aรงtฤฑ.
รte yandan, ABD Federal Havacฤฑlฤฑk ฤฐdaresi (FAA), cuma sabahฤฑ yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada, hรผkรผmetin kapalฤฑ olmasฤฑndan dolayฤฑ hava trafik kontrol รงalฤฑลanlarฤฑndaki azalma nedeniyle New York, New Jersey ve Philadelphiaโdaki รผlkenin en iลlek havalimanlarฤฑnda uรงuลlarda ciddi gecikmeler olduฤunu duyurdu.
Hรผkรผmet 3 haftalฤฑฤฤฑna aรงฤฑldฤฑ
ABD Baลkanฤฑ Donald Trump, cuma gรผnรผ yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada, 35 gรผndรผr kapalฤฑ olan federal hรผkรผmetin 3 haftalฤฑฤฤฑna yeniden aรงฤฑlmasฤฑ konusunda Kongre liderleriyle uzlaลtฤฑฤฤฑnฤฑ ve bu sรผre iรงinde Meksika sฤฑnฤฑrฤฑna duvar konusundaki mรผzakerelerin sรผreceฤini aรงฤฑkladฤฑ.
Anlaลmada Meksika sฤฑnฤฑrฤฑna duvar iรงin kendisinin istediฤi 5,7 milyar dolarlฤฑk bรผtรงenin ลimdilik yer almadฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyleyen Trump, “Eฤer Kongre sฤฑnฤฑr gรผvenliฤi konusunda adil bir uzlaลmaya varamazsa 15 ลubat’ta hรผkรผmet yeniden kapanฤฑr ya da ben Anayasa รงerรงevesinde elimdeki baลka yetkileri (Acil Durum ilan etme) kullanฤฑrฤฑm.” ifadesini kullandฤฑ.
