Salgฤฑnฤฑn ardฤฑndan Rusya-Ukrayna savaลฤฑnฤฑn tedarik zincirlerinde yarattฤฑฤฤฑ bozulma, birรงok รผlkede enflasyonun son on yฤฑllarฤฑn en yรผksek seviyesine yรผkselmesine neden oldu.
halktv’den Nuray Tarhan’ฤฑn haberine gรถre, enflasyonu parasal sฤฑkฤฑlaลmaya giderek azaltmak isteyen merkez bankalarฤฑ ardฤฑ ardฤฑna faiz artฤฑrmaya baลladฤฑ. FactSet’in verilerine gรถre, bu yฤฑl faiz oranlarฤฑnฤฑ artฤฑran รผlke sayฤฑsฤฑ 45โe ulaลtฤฑ. รarลamba gรผnรผ son 28 yฤฑlฤฑn en yรผksek faiz artฤฑลฤฑna giderek faizi 75 baz puan yรผkselten ABD Merkez Bankasฤฑโnฤฑ (Fed) izleyen merkez bankalarฤฑnฤฑn sayฤฑsฤฑnฤฑn daha da artacaฤฤฑ konuลuluyor.
Fedโin gelecek aylar iรงin faiz artฤฑลฤฑnฤฑ hฤฑzlandฤฑracaฤฤฑ sinyali de bunda bรผyรผk rol oynuyor. Bu รผlkelerin faizi artฤฑrmalarฤฑnฤฑn altฤฑnda borรงlanmayฤฑ daha pahalฤฑ hale getirerek tรผketim talebini baskฤฑlamak, dolayฤฑsฤฑyla ekonomik bรผyรผmeyi yavaลlatarak enflasyonu frenlemek yatฤฑyor. Tabii bu da tรผm dรผnyada resesyon korkularฤฑnฤฑn yeniden kรถrรผklenmesine de neden oluyor.
Faiz ve enflasyonla mรผcadelede nas diyorsa onu yapฤฑyoruz
Tรผrkiye Cumhuriyet Merkez Bankasฤฑ (TCMB) iseย Cumhurbaลkanฤฑ Tayyip Erdoฤanโฤฑn 19 Aralฤฑk 2021 tarihinde dile getirdiฤiย โFaiz ve enflasyonla mรผcadelede nas ne diyorsa onu yapacaฤฤฑz”ย gรถrรผลรผne sadฤฑk kalmaya devam ediyor.ย Erdoฤanโฤฑnย โFaiz sebep, enflasyon sonuรงturโย tezini de destekleyen TCMB, 26 Mayฤฑsโta beลinci toplantฤฑsฤฑnฤฑ yaptฤฑฤฤฑ Para Politikasฤฑ Kuruluโndan da politika faizini yรผzde 14โte sabit faiz bฤฑrakma kararฤฑyla รงฤฑktฤฑ. TCMB daha รถnce Eylรผl 2021’de faiz indirimlerine baลlamฤฑล, politika faizi 4 ayda 500 puan dรผลรผrรผlerek yรผzde 19’dan yรผzde 14’e รงekilmiลti. Bu yฤฑl ise oranda hiรงbir deฤiลiklik yapฤฑlmadฤฑ.
Enflasyonda dรผnya 5’incisiyiz
Ancak TCMBโnin enflasyonu dรผลรผrmek amacฤฑyla aldฤฑฤฤฑ bu kararlarฤฑn enflasyon รผzerinde herhangi bir dรผลรผrรผcรผ etkisi bugรผne kadar gรถzlenmedi. Aksine mayฤฑs ayฤฑnda Tรผketici Fiyatlarฤฑ Endeksi (TรFE) son 24 yฤฑlฤฑn rekorunu kฤฑrarak yรผzde 73.5โe ulaลtฤฑ. ENAGโa gรถre ise yฤฑllฤฑk enflasyon yรผzde 160.7. Baลta enerji olmak รผzere girdi fiyatlarฤฑndaki hฤฑzlฤฑ artฤฑล nedeniyle ardฤฑ arkasฤฑ kesilmeyen zamlar, รถnรผmรผzdeki aylar iรงin de yรผkseliล sinyali veriyor. Tรผrkiye, son oranla dรผnyada enflasyonun en yรผksek olduฤu 5โinci รผlke konumunda bulunuyor. Venezuela yรผzde 5000 yฤฑllฤฑk enflasyonla ilk sฤฑrada bulunurken, onu Lรผbnan yรผzde 224, Sudan yรผzde 195, Zimbabve ise yรผzde 92 ile izliyor.
ย
