61 sigortacıdan 21’i zarar etti

Hazine Müsteşarlığı’nın Türkiye’de Sigortacılık ve Bireysel Emeklilik Sektörleri 2013 Yılı Faaliyet Raporu’na göre, sektörde faaliyet gösteren 61 şirketten 26’sı 2013 yılını zararla kapattı.

Hazine Müsteşarlığı, Türkiye’de sigortacılık ve bireysel emeklilik sektörleri 2013 yılı faaliyet raporunu yayımladı. Rapora göre, 2013 yılı sonu itibarıyla Türkiye’de 36’sı hayat dışı, 18’i hayat ve emeklilik, 6’sı hayat ve 1’i reasürans alanında olmak üzere toplam 61 sigorta, reasürans ve emeklilik şirketi faaliyet gösteriyor.

Sektör reel olarak büyüdü

Rapora göre, sigortacılık sektörü 2013 yılında önemli bir gelişme gösterdi ve yüksek oranda reel büyüme kaydetti. Yıl içinde toplam 24.2 milyar TL prim üretimi gerçekleştiren sektör, bir önceki yıla göre yüzde 21.8 oranında nominal ve 1998 yılı sabit fiyatlarıyla yüzde 15 oranında reel olarak büyüdü. Sektörde hayat dışı prim üretimi yüzde 14.5 reel büyüme kaydederek son yıllardaki yükseliş trendini korurken, hayat sigortası prim üretimi de reel olarak yüzde 18.1 oranında arttı.

Toplam prim üretiminin 20.8 milyar TL’lik kısmı hayat dışı sigortalarda, 3.4 milyar TL’lik kısmı ise hayat sigortalarında gerçekleştirildi. Prim üretiminde hayat dışı branşların payı yüzde 86 iken hayat dalının payı yüzde 14 düzeyinde gerçekleşti. Türkiye’de hayat dışı sigortaların geleneksel olarak devam eden toplam prim üretimindeki ağırlığı 2013 yılında da değişmedi.

67 milyon poliçe tanzim edildi

Rapordan edinilen bilgiye göre, yıl içinde sektörde 15.4 milyon adedi hayat ve 51.6 milyon adedi hayat dışı sigorta branşlarında olmak üzere toplam 67 milyon adet poliçe ve sertifika tanzim edildi. Tanzim edilen poliçe, sertifika sayısı bir önceki yıla göre hayat dışı branşlarda yüzde 8.64, hayat dalında ise yüzde 21.93 oranında arttı.
Sigortacılık sektörü gelişmekte olan piyasalarda genelde GSYH’ye paralel bir gelişme sergiliyor. Buna karşılık, gelir esnekliği yüksek olduğundan, ülkelerde kişi başına gelir arttıkça gelirden sigortaya ayrılan pay yükseliyor ve sonuçta toplam prim üretimi ekonomideki büyümeden daha yüksek oranda artıyor, buna karşılık gelir azaldıkça da sektör ekonomiden daha hızlı küçülüyor.

Rapora göre, sektör Türkiye’de de benzer bir gelişme sergiledi. 2013 yılında GSYH reel olarak yüzde 4 oranında arttı. Ekonomideki büyümenin yansıması olarak sektörde toplam prim üretimi yüzde 15 oranında arttı ve sonuçta toplam prim üretiminin GSYH’ye oranı yüzde 1.4’ten yüzde 1.55’e yükseldi.

Şirketler, tanzim edilen poliçeler ve alınan primler karşılığında yıl içinde sigortalılara toplam 62,8 trilyon TL teminat sağladılar. Toplam teminat tutarı 2012 yılına göre yüzde 26.36 oranında yükseldi ve GSYH’nin 40 katını aştı. Bu rakamlar, sigortacılık sektörünün Türkiye ekonomisi ve sürdürülebilir bir büyüme için önemini ortaya koydu.

11.8 milyar TL tazminat ödendi

Üstlenilen teminatlar karşılığında yıl içinde şirketler tarafından sigortalılar ile zarar görenlere net olarak toplam 11.8 milyar TL tazminat ödemesi gerçekleştirildi. Tazminat ödemelerinin 9.8 milyar TL’lik kısmı hayat dışı sigortalarda, 2 milyar TL’lik kısmı ise hayat sigortasında yapıldı. Şirketlerin, tazminata konu riskin gerçekleşmesinde kusuru bulunan kişilerden geri tahsil edilen tutarları ödenen tazminat hesabında negatif bakiye ile takip ettikleri dikkate alındığında ve sovtaj gelirleri ilave edildiğinde, ödenen brüt tazminat tutarının 13.2 milyar TL’ye ulaştığı görüldü.

Türkiye’de 2003 yılının ikinci yarısında uygulamaya başlanan bireysel emeklilik sistemi de sigortacılık sektöründe olduğu gibi çift haneli büyüme trendini devam ettirdi. 31 Aralık 2013 tarihi itibariyle sistemdeki katılımcı sayısı 4.2 milyon kişiye, akdedilen sözleşme sayısı da 4.7 milyon adede yaklaştı. Bu rakamlar, 2013 yılında katılımcı sayısının yüzde 33, sözleşme sayısının ise yüzde 34 oranında arttığını gösterdi.

Yıl sonu itibariyle yürürlükte bulunan bireysel emeklilik sözleşmeleri için 2013 yılı başından itibaren uygulanan devlet katkısı ile birlikte toplam 23 milyar TL katkı payı ödendi ve katılımcılara ait fonların değeri 26.3 milyar TL’ye ulaştı. Açıklanan bu tutarlara, sistemden ayrılan katılımcılar tarafından ödenen katkı payları ile anılan kişilere geri ödenen fon tutarları dahil edilmedi. 2013 yılında katılımcılara ait birikimler ile devlet katkısı tutarı dahil ödenen katkı payındaki artış sırasıyla yüzde 30 ve yüzde 42 olarak gerçekleşti.

Teknik kara geçiş

Rapora göre 2013 yılı devlet destekli tarım sigortaları açısından da başarılı bir yıl oldu. Sistemde, düzenlenen poliçe sayısı 2013 yılında yüzde 20 oranında artış göstererek 891 bin 876 adede yükseldi, tanzim edilen poliçeler karşılığında sigortalılardan 527 milyon TL prim alındı ve aynı tutarda devlet tarafından da prim katkısı sağlandı. Buna karşılık, yıl içinde sigortalılara toplam 411 milyon TL tazminat ödemesi yapıldı.

Sigortacılık ve bireysel emeklilik sektörü aktif toplamı 2013 yılında yüzde 22 oranında yükselerek 64.3 milyar TL’ye ulaştı. Sigorta ve bireysel emeklilik şirketlerinin aktif toplamları içinde hayat sigortalıları ile bireysel emeklilik katılımcılarına ait fon tutarı 31 Aralık 2013 tarihi itibarıyla 28.8 milyar TL oldu.

Rapor sonuçlarına göre, 2013 yılı sonu itibariyle Türkiye’de sigorta, reasürans ve bireysel emeklilik şirketlerinde toplam 18 bin 511 personel çalışıyor. Sektörde faaliyet gösteren 15 bin 494 adet sigorta acentesi ve 26 bin 639 adet bireysel emeklilik aracısı bulunuyor. Yıl sonu itibarıyla bin 379 adet sigorta eksperi, 111 adet broker ile 42 adet aktüerin de görev yapmakta olduğu dikkate alındığında, sigortacılık ve bireysel emeklilik sektörlerinin 80 binden fazla kişiye doğrudan istihdam sağladığı anlaşılıyor.

Sektör konsolide olarak değerlendirildiğinde 2013 yılını teknik kar ile kapattı. 2009 yılında 240 milyon TL olan sektör teknik karlılığı, 2010 yılından itibaren azalmaya başlamış ve 2012 yılında 203 milyon TL teknik zarara dönüştü. Alınan önlemlerin sonucu olarak 2013 yılında teknik karlılık ortaya çıktı. Yıl sonunda şirketler bin 143 milyon TL teknik kar açıkladı. Ancak, sektörde faaliyet gösteren toplam 61 sigorta, reasürans ve emeklilik şirketinden 26 adedi 2013 yılını zararla kapattı.

Sektörün 2009 yılında 543 milyon TL olan konsolide bilanço karı, 2010 yılında 179 milyon TL’ye geriledi, 2011 yılında küçük bir artış ile 184 milyon TL’ye yükseldi. Sektör 2012 yılını 123 milyon TL bilanço zararı ile tamamlamış iken, 2013 yılında 1 milyar 252 milyon TL bilanço karı elde etti.

Murat Ali Oral

Tüm Yazıları

İstanbul Üniversitesi İngilizce İşletme Fakültesi'ni bitirdi. Çeşitli kurumlara bağlı olarak emtia ve özellikle altın piyasalarında trader ve danışmanlık yaptı. Medya sektöründe (Matriks, BloombergHT vb) uzun yıllar çeşitli pozisyonlarda çalıştı.