Saฤlฤฑk Bakanlฤฑฤฤฑ ve Tรผrkiye Atom Enerjisi Kurumu, radon gazฤฑnฤฑn ev iรงi รถlรงรผm deฤerlerini belirlemek amacฤฑyla bir baลlatฤฑlan proje kapsamฤฑnda 62 bin eve radon sensorlarฤฑ yerleลtirilecek
ฤฐstatistiklere gรถre doฤal kaynaklardan yรผzeye รงฤฑkarak evlerin iรงinde biriken ve kanserojen etkisi olduฤu bilinen radon gazฤฑ, akciฤer kanserine neden olan etkenlerin arasฤฑnda ikinci sฤฑrada yer alฤฑyor. โTรผrkiye Ev ฤฐรงerisinde Radon Gazฤฑ Seviyesi Haritalandฤฑrฤฑlmasฤฑโ projesi kapsamฤฑnda รผlke genelinde 62 bin eve radon sensorlarฤฑ yerleลtirilerek รถlรงรผmler yapฤฑlacak. Bugรผne kadar 41 ilde รงalฤฑลma tamamlanฤฑrken 2019 yฤฑlฤฑna kadar diฤer illerdeki radon gazฤฑ รถlรงรผmleri de belirlenen program dahilinde tamamlanacak.
Halk Saฤlฤฑฤฤฑ Mรผdรผrlรผฤรผnรผn eฤitimli personelleri tarafฤฑndan belirlenen tรผm noktalara yerleลtirilen รถlรงรผm cihazlarฤฑ iki ay boyunca salon ve yatak odasฤฑnda bulunan dolap รผzeri gibi yรผksek bir yerde, hiรง oynatฤฑlmadan bekletilecek. Cihaz her gรผn ev iรงindeki gaz oranฤฑnฤฑ รถlรงecek ve kaydedecek. รlรงรผmler sonunda TAEK tarafฤฑndan incelenecek olan cihazlarda radon gazฤฑnฤฑn tespit edildiฤi bรถlgelerde acil รถnlemler alฤฑnacak. Radon gazฤฑnฤฑn yรผksek olduฤu tespit edilen evlerin zemini de รถzel bir malzemeyle kaplanacak. Mevcut binalarda ise, toprakla temas eden รงatlak veya su sฤฑzฤฑntฤฑlarฤฑ varsa, bina onarฤฑma alฤฑnacak.
SฤฐGARADAN SONRA ฤฐKฤฐNCฤฐ SIRADA
ฤฐnsanlarฤฑn yaลamฤฑล olduklarฤฑ fiziki ve coฤrafi ลartlara baฤlฤฑ olarak doฤada bir takฤฑm radyasyon gazฤฑna maruz kaldฤฑklarฤฑnฤฑ dile getiren Halk Saฤlฤฑฤฤฑ Mรผdรผrรผ Dr. Ahmet Barฤฑล, “Bunlardan bir tanesi de radon gazฤฑ. Radon gazฤฑnฤฑn temel kaynaฤฤฑ temel olarak toprak ve yeraltฤฑndaki kayalardan meydana geliyor. Radon gazฤฑ kokusuz, tatsฤฑz ve kapalฤฑ ortamlarda birikme eฤilimi gรถsteren bir gaz. Yapฤฑlan epidemiyolojik รงalฤฑลmalarda radon gazฤฑna maruziyetin akciฤer kanserine neden olduฤu tespit edilmiลtir. Hatta sigaradan sonra akciฤer kanserine neden olan ikinci etken olduฤu belirtilmektedir. Bu konuda dรผnyada bir takฤฑm รงalฤฑลmalar yapฤฑlmฤฑล, yapฤฑlan รงalฤฑลmalarda insanlarฤฑn yaลamฤฑล olduklarฤฑ mekanlarda normalde madenlerde bulunan radon gazฤฑnฤฑn belirlenen seviyelerin รผzerinde tespit edilmiล” dedi.
Tรผrkiyeโde bu kapsamda radon gazฤฑ kontrol programฤฑ hazฤฑrlanmasฤฑ amacฤฑyla Saฤlฤฑk Bakanlฤฑฤฤฑ ve Tรผrkiye Atom Enerjisi Kurumu (TAEK) tarafฤฑndan yรผrรผtรผlen bir proje olduฤuna dikkat รงeken Barฤฑล, bu projenin amacฤฑnฤฑn tรผm illerde daha รถnce belirlenen hanelerde รถzel dedektรถrler vasฤฑtasฤฑyla radon gazฤฑnฤฑn gazฤฑnฤฑn tespit edilmesi, bu sayede Tรผrkiyeโde bir radon gazฤฑ haritasฤฑnฤฑn ortaya รงฤฑkarฤฑlmasฤฑ, buna gรถre de eฤer risk altฤฑnda bulunan bรถlgeler, yรถreler varsa buna yรถnelik tedbirlerin, รถnlemlerin geliลtirilmesi amacฤฑyla bir รงalฤฑลma yรผrรผtรผldรผฤรผnรผ dile getirdi.
‘EVLERฤฐN HAVALANDIRILMASI GEREKฤฐYOR’
Tรผrkiye genelinde yaklaลฤฑk 62 bin hanede รถzel dedektรถrler vasฤฑtasฤฑyla radon gazฤฑ รถlรงรผmlerinin devam ettiฤini anlatan Barฤฑล, “Bu kapsamda รorumโda da 590 hanede baลlamฤฑล bulunmaktadฤฑr. ลuanda Halk Saฤlฤฑฤฤฑ Mรผdรผrlรผฤรผ ekipleri daha รถnce Tรผrkiye ฤฐstatistik Kurumu (TUฤฐK) tespit edilen adresleri ziyaret ederek buralara รถzel dedektรถrleri yerleลtiriyorlar. Bu dedรถkterler yaklaลฤฑk iki ay boyunca tespit edilen binalarda, evlerde kalacak. Daha sonra bu dedektรถrleri toplayacaฤฤฑz. รlรงรผm iรงin Tรผrkiye Atom Enerjisi Kurumuna gรถndereceฤiz” diye konuลtu.
Binalara radon gazฤฑnฤฑn giriลini azaltmaya yรถnelik tedbirler hakkฤฑnda da aรงฤฑklama da bulunan Halk Saฤlฤฑฤฤฑ Mรผdรผrรผ Barฤฑล, “Radon gazฤฑ รถzellikle topraktan geldiฤi iรงin binalardaki รงatlaklardan ve baฤlantฤฑ noktalarฤฑndan girerek daha รงok binalarda birikme eฤilimi gรถstermektedir. Bu nedenle bina yaparken รถncelikle zemin ve jeolojik etรผtlerin iyi yapฤฑlmasฤฑ gerekiyor. Yine binalarda รถzellikle zemin katlarda havalandฤฑrma sistemlerinin iyi yapฤฑlmasฤฑ gerekiyor. ฤฐnลaatta kullanฤฑlan malzemelerin radyoaktivitesi dรผลรผk malzemeler tercih edilmesi gerekiyor. Binalarฤฑn ve meskenlerin yeterince havalandฤฑrฤฑlmasฤฑ gerekiyor. Bu sadece radon gazฤฑ deฤil genel olarak ev saฤlฤฑฤฤฑ iรงin de รถnemlidir. Dรผzenli olarak binalarฤฑn, evlerin havalandฤฑrฤฑlmasฤฑ gerekiyor. Daha รงok zeminlerdeki รงatlaklarda ve baฤlantฤฑ noktalarฤฑnda girdiฤini sรถyledik bu konularda da gerekli tedbirler alฤฑnarak buralarda gerekli izolasyonlarฤฑn yapฤฑlmasฤฑ ve doฤal havalandฤฑrma sistemi ile yapฤฑlan bir takฤฑm รถnleyici tedbirler radon gazฤฑna maruziyeti azaltmฤฑล olacaktฤฑr” dedi.
